III SA/Wa 640/20
WyrokWSA w Warszawie2020-06-24
Skład orzekający: Włodzimierz Gurba, Ewa Izabela Fiedorowicz, Konrad Aromiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej jest zobowiązany do wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczących obowiązków informacyjnych w zakresie schematów podatkowych (MDR), czy też może odmówić wszczęcia postępowania z uwagi na specyfikę tych przepisów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie był uprawniony do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów dotyczących schematów podatkowych (MDR). Przepisy te, mimo że nie wpływają bezpośrednio na wysokość zobowiązania podatkowego, stanowią przepisy prawa podatkowego, a ich interpretacja może być objęta ochroną prawną, podobnie jak objaśnienia podatkowe. Odmowa wszczęcia postępowania powinna być oparta na konkretnych przesłankach, a nie ogólnikowym stwierdzeniu o "sposobie skonstruowania problemowego zagadnienia".Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczących obowiązków informacyjnych w zakresie schematów podatkowych (MDR). Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że przepisy te nie dotyczą bezpośrednio powstania obowiązku podatkowego ani jego wysokości, a pytanie wnioskodawcy wykracza poza ramy interpretacji indywidualnej. Spółka zaskarżyła postanowienie, argumentując, że przepisy MDR są przepisami prawa podatkowego i podlegają interpretacji, a ich niewypełnienie wiąże się z sankcjami. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie tego organu i zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz C. sp. k. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), asesor WSA Konrad Aromiński, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi C. sp. k. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej dotyczącej przepisów ordynacji podatkowej 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] , 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz C. sp. k. z siedzibą w W. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej Dyrektor KIS lub organ) utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] listopada 2019 r. odmawiające C.sp.k. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, spółka, wnioskodawca) wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm.; dalej: Ordynacja podatkowa) w zakresie schematów podatkowych, o których mowa w rozdziale 11a tej ustawy.
Organ w uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazał, że we wniosku przedstawiono stan faktyczny, według którego wnioskodawca jest polską firmą konsultingową, świadczącą przede wszystkim usługi doradztwa podatkowego na rzecz przedsiębiorców zarówno polskich, jak i zagranicznych. W ramach prowadzonej działalności, spółka świadczy usługi doradztwa podatkowego, m. in., w zakresie zagadnień dotyczących ustalenia metod i stawek amortyzacji środków trwałych będących własnością podmiotów korzystających z usług świadczonych przez spółkę (dalej: Klienci). Jako środki trwałe, zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U.2019.865; dalej: ustawa o CIT) oraz art. 22a ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U.2019.1387 t.j.; dalej ustawa PIT), wnioskodawca rozumie stanowiące własność lub współwłasność klientów, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:
• budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,
• maszyny, urządzenia i środki transportu,
• inne przedmioty
- o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez Klientów na potrzeby związane z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy leasingu (dalej: "ŚT"). Zakres usług, jakie spółka świadczy na rzecz Klientów obejmuje doradztwo podatkowe w zakresie:
1. wyboru metody oraz stawki amortyzacji w przypadku wprowadzania ŚT do ewidencji środków trwałych Klientów, w tym przede wszystkim w zakresie:
• dokonywania amortyzacji ŚT metodą liniową według stawek z wykazu stawek amortyzacyjnych, stawek obniżonych, stawek podwyższonych oraz stawek indywidualnych;
• dokonywania amortyzacji ST metodą degresywną w przypadku maszyn i urządzeń zaliczonych do grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji Środków Trwałych (dalej: "KŚT") oraz środków transportu, z wyłączeniem samochodów osobowych (zastosowanie stawek podanych w wykazie podwyższonych o współczynnik nie wyższy niż 2,0);
• dokonania jednorazowej amortyzacji ŚT zaliczonych do grupy 3-8 KŚT (z wyłączeniem samochodów osobowych) przez małych podatników lub rozpoczynających działalność gospodarczą, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym równowartości kwoty 50.000 euro łącznej wartości tych odpisów amortyzacyjnych (na podstawie art. 22k ust. 7-13 oraz art. 5a pkt 20 ustawy o PIT i art. 16k ust. 7-13 oraz art. 4a pkt 10 ustawy o CIT);
• dokonania jednorazowego odpisu amortyzacyjnego od wartości początkowej nabytych fabrycznie nowych środków trwałych zaliczonych do grupy 3-6 i 8 KŚT w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100 tys. zł (na podstawie art. 22k ust. 14-21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i art. 16k ust. 14-21 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych);
2. zmiany częstotliwości dokonywania odpisów amortyzacyjnych dokonywanych w ramach metody liniowej oraz metody degresywnej amortyzacji.
3. zmiany przyjętych wysokości stawek amortyzacyjnych w trakcie okresu dokonywania amortyzacji ŚT (obniżenie oraz podwyższenie stawki do wysokości wskazanej w załączniku nr 1 do ustawy o CIT i ustawy o PIT).
4. zastosowanie tzw. "przyspieszonej" metody amortyzacji ŚT polegającej na podwyższeniu stawki amortyzacyjnej dla:
• budynków i budowli używanych w warunkach:
• pogorszonych - przy zastosowaniu współczynnika nie wyższego niż 1,2;
• złych - przy zastosowaniu współczynnika nie wyższego niż 1,4;
• środków trwałych intensywnie używanych w odniesieniu do warunków przeciętnych lub wymagających szczególnej sprawności technicznej - przy zastosowaniu w tym okresie współczynnika nie wyższego niż 1,4;
• środków trwałych zaliczonych do grupy 4-6 i 8 KŚT poddanych szybkiemu postępowi technicznemu - przy zastosowaniu współczynnika nie wyższego niż 2,0.
5. zaliczenie wydatków poniesionych na zakup ŚT, których wartość początkowa nie przekracza 10 000 zł bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów w miesiącu oddania ich do używania.
Wskazane wyżej czynności (pkt 1-5), których dotyczą i będą dotyczyły usługi świadczone przez wnioskodawcę, dalej zostały określone łącznie jako: "Czynności związane z amortyzacją ŚT". Wszystkie z wymienionych wyżej Czynności związane z amortyzacją ŚT dokonywane miały być w oparciu i zgodnie z przepisami ustawy o CIT (art. 16a - 16m) oraz ustawy o PIT (art. 22a - 22p).
Czynności związane z amortyzacją ŚT nie obejmują i nie będą obejmować ŚT, od których dokonywane są odpisy amortyzacyjne w więcej niż jednym państwie.
We wniosku podano dalej, że usługi wnioskodawcy w zakresie Czynności związanych z amortyzacją ŚT będą przede wszystkim polegały na dokonaniu analizy stanu faktycznego (ustaleniu rodzaju środka trwałego Klientów, stosowanych przez Klientów metod oraz stawek amortyzacji) oraz następczego przedstawienia opinii co do możliwości wyboru przez Klientów metod i stawek amortyzacji, bezpośredniego ujęcia wartości ŚT w kosztach uzyskania przychodów oraz związanych z tym obowiązków dokumentacyjnych (najczęściej w formie komentarza przedstawionego za pośrednictwem e-mail lub odrębnego dokumentu).
W przyszłości spółka zamierza również na analogicznych zasadach świadczyć dla innych Klientów usługi polegające na doradzaniu w zakresie Czynności związanych z amortyzacją ŚT. Pierwsze działania faktyczne lub prawne umożliwiające wykonanie lub zmierzające do wykonania Czynności związanych z amortyzacją ŚT miały miejsce zarówno w okresie od 25 czerwca 2018 r. do 1 stycznia 2019 r., jak również mają i mogą mieć miejsce po 1 stycznia 2019 r.
We wniosku podano także, że Klienci spółki mogą być podmiotami:
- których przychody lub koszty, albo wartość aktywów w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ustalone na podstawie prowadzonych ksiąg rachunkowych, przekroczyły w roku poprzedzającym lub w bieżącym roku obrotowym równowartość 10 mln euro, lub
- powiązanymi w rozumieniu ustawy o PIT i ustawy o CIT z podmiotami z pkt 1.
Kwota ewentualnego obniżenia zobowiązania podatkowego jednego Klienta w podatku dochodowym od osób prawnych lub podatku dochodowym od osób fizycznych związanego z podjęciem Czynności związanych z amortyzacją (w porównaniu z sytuacją, w której nie byłyby podjęte ww. czynności) może w trakcie jednego roku podatkowego przekroczyć równowartość 2,5 mln euro. Klienci są lub mogą być podmiotami, które:
- mają miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej lub
- mają miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium innego państwa niż Rzeczpospolita Polska lub
- prowadzą działalność na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej za pośrednictwem zagranicznego zakładu lub
- prowadzą działalność na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej nie mając miejsca zamieszkania ani siedziby na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz nie posiadając zagranicznego zakładu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
Zgodnie z umowami zawartymi (lub które będą zawarte) przez wnioskodawcę z Klientami:
a) spółka nie zobowiązuje się wobec Klientów do zachowania w poufności wobec osób trzecich, w szczególności wobec innych klientów lub organów podatkowych, sposobu, w jaki Czynności związane z amortyzacją ŚT mogą prowadzić do ewentualnego obniżenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych lub podatku dochodowym od osób fizycznych w danym roku podatkowym;
b) spółka nie jest uprawniona do otrzymania wynagrodzenia, którego wysokość uzależniona będzie od ewentualnego obniżenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych lub podatku dochodowym od osób fizycznych w danym roku podatkowym - tzw. "success fee";
c) spółka nie jest uprawniona do otrzymania wynagrodzenia uzależnionego od wysokości ewentualnego obniżenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych lub podatku dochodowym od osób fizycznych wynikającego z podjęcia Czynności związanych z amortyzacją ŚT oraz nie jest zobowiązana do zwrotu wynagrodzenia lub jego części, w przypadku, gdy nie dojdzie do ewentualnego obniżenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych lub podatku dochodowym od osób fizycznych lub dojdzie do obniżenia takiego zobowiązania w wysokości niższej niż zakładano;
d) Klienci nie zobowiązali się, że w przypadku braku korzystania z usług wnioskodawcy przy wdrażaniu Czynności związanych z amortyzacją ŚT zapłacą Wnioskodawcy wynagrodzenie lub odszkodowanie;
e) spółka ani Klienci nie respektują (i nie będą w przyszłości respektować) faktycznie żadnego z zobowiązań wskazanych wyżej w lit. b i c.
Dodatkowo we wniosku wskazano, że nie istnieją okoliczności, na podstawie których należałoby przyjąć, że spółka lub Klient, chcieliby, żeby co najmniej jedno z zobowiązań wskazanych wyżej w lit. a-c było faktycznie respektowane.
W związku z powyższym spółka zapytała, czy którakolwiek z opisanych wyżej Czynności związanych z amortyzacją ŚT (pkt 1-5) stanowi schemat podatkowy w rozumieniu przepisów działu III rozdziału 11a Ordynacji podatkowej?
Postanowieniem z [...] listopada 2019 r. wydanym w pierwszej instancji organ odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że przepisy, regulujące obowiązek informowania o schematach podatkowych określonych w Rozdziale 11a Ordynacji podatkowej, nie dotyczą bezpośrednio kwestii związanych z powstaniem obowiązku podatkowego wnioskodawcy, jak również nie mają wpływu na wysokość jego zobowiązania.
W zażaleniu na powyższe orzeczenie, spółka zarzuciła naruszenie art. 14b § 1 oraz art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14b § 2a Ordynacji podatkowej.
Dyrektor KIS postanowieniem z [...] grudnia 2019 r., wydanym na podstawie art. 13 § 2a, art. 221, art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wskazał, że przepis art. 14b Ordynacji podatkowej wprowadzają istotne ograniczenie w zakresie możliwości wystąpienia z wnioskiem o interpretację. Z wnioskiem może wystąpić osoba, u której wystąpił lub może wystąpić określony stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), który może rodzić określone konsekwencje w sferze prawa podatkowego. Zatem interpretacja wydawana jest w indywidualnej sprawie zainteresowanego, który składa wniosek o jej wydanie. Ponadto, ocena stanowiska wnioskodawcy zostaje dokonana przez Dyrektora KIS jedynie na podstawie przepisów materialnego prawa podatkowego.
W ocenie organu, pytanie zawarte we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie dawało możliwości rozpatrzenia tego wniosku poprzez wydanie interpretacji indywidualnej w oparciu o zastosowanie przepisów Działu II Rozdział 11a Ordynacji podatkowej - Interpretacje przepisów prawa podatkowego. Pytanie zadane przez spółkę wykraczało poza procedurę regulującą wydawanie interpretacji indywidualnej. Strona wystąpiła bowiem o interpretację przepisów, regulujących obowiązek informowania o schematach podatkowych określonych w Rozdziale 11a Ordynacji podatkowej, które to przepisy nie dotyczą bezpośrednio kwestii związanych z powstaniem jej obowiązku podatkowego, jak i nie mają wpływu na wysokość jej zobowiązania podatkowego. Istota zagadnień poruszonych we wniosku nie została bowiem uregulowana w przepisach materialnego prawa podatkowego.
Dyrektor KIS wyjaśnił, że przywołanie przepisu prawa podatkowego przez podatnika jako budzącego wątpliwości interpretacyjne, nie zawsze jest wystarczające do uzyskania interpretacji indywidualnej, z uwagi na inne przeszkody uniemożliwiające jej wydanie - co znajduje zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Istotą wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego jest potwierdzenie istnienia lub nieistnienia uprawnień i obowiązków ze sfery prawa podatkowego występującego po stronie podatnika skutkujących np. powstaniem zobowiązania podatkowego. Organ podatkowy pierwszej instancji nie był zatem uprawniony do wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacji indywidualnej) w sytuacji, gdy zagadnienie przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji nie dotyczyło interpretacji przepisów prawa materialnego. Akt taki, nawet jeżeli zostałaby mu nadana forma interpretacji indywidualnej, z oczywistych względów nie spełniałby funkcji gwarancyjnej, która stanowi drugą z zasadniczych funkcji instytucji prawnej, jaką są interpretacje przepisów prawa podatkowego. Wydanie i zastosowanie się przez wnioskodawcę do takiego rozstrzygnięcia nie wywołałoby żadnych skutków ochronnych, o których mowa wart. 14k-14n Ordynacji podatkowej. Spółka nie mogłaby więc - w przypadku sporu z właściwym organem podatkowym - powołać się ze skutkiem ochronnym na takie rozstrzygnięcie. Skoro wydanie interpretacji indywidualnej polega na dokonaniu oceny stanowiska w przypadku braku możliwości dokonania takiej oceny, występują "inne przyczyny" o jakich mowa wart. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, które uniemożliwiły wydanie interpretacji.
Tym samym, zdaniem Dyrektora KIS, na podstawie powyższych przesłanek, złożony wniosek o wydanie interpretacji w zakresie sformułowanego pytania nie spełniał warunków podstawowych umożliwiających wszczęcie postępowania dotyczącego wydania interpretacji indywidualnej, która realizowałaby określone przez ustawodawcę funkcje. Jednocześnie potencjalne rozstrzygnięcie podjęte na podstawie złożonego wniosku w powyższym zakresie wykraczałoby poza ramy przedmiotowego postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę, w omawianej sprawie istniały przeszkody dla wydania żądanego przez stronę rozstrzygnięcia. Tym samym zawarte w zażaleniu zarzuty naruszenia art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ uznał za bezzasadne.
W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora KIS podniesiono zarzuty naruszenia przepisów:
1. art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne uznanie, że kwestia stanowiąca przedmiot wątpliwości spółki przedstawiona we wniosku nie może być przedmiotem interpretacji indywidualnej, gdyż nie odnosi się wprost do zobowiązania podatkowego, podczas gdy obowiązki informacyjne, co do których stosowania w zakresie wskazanym we wniosku spółka ma wątpliwości, znajdują się w dziale III rozdziale 11a Ordynacji podatkowej, nie zostały wyłączone z zakresu przedmiotowego interpretacji indywidualnych, a także że organ wydaje interpretacje w zakresie obowiązków ewidencyjnych i informacyjnych określonych w przepisach prawa podatkowego;
2. art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 14b § 4 ordynacji podatkowej, poprzez nieuzasadnioną odmowę wydania interpretacji, w sytuacji, gdy skarżąca we wniosku skutecznie złożyła wymagane przepisem art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej oświadczenie, co do elementów stanu faktycznego objętych wnioskiem;
3. art. 14b § 1 w zw. art. 13 § 2a, art. 14b § 2a, art. 165a §1 oraz 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuzasadnioną odmowę wydania interpretacji indywidualnej, podczas gdy jej wydanie w oparciu o wniosek należało do obowiązku Dyrektora KIS, a skarżąca jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku i nie zostały spełnione jakakolwiek inne przesłanki, dla których postępowanie o wydanie interpretacji indywidualnej nie mogło zostać wszczęte.
Powołując się na powyższe naruszenia, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia wydanego w pierwszej instancji, oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącej, nieuzasadnione jest zawężenie definicji "przepisów prawa podatkowego" użytej w art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej do przepisów regulujących wyłącznie zasady powstawania, ustalania oraz wygasania zobowiązań podatkowych, wynikających z ustaw podatkowych.
Spółka argumentowała, że termin "uprawnienia i obowiązki organów podatkowych" użyty w art. 14b § 2a pkt 1 Ordynacji podatkowej oznacza, że przedmiotem interpretacji indywidualnych nie mogą być przepisy adresowane do organu podatkowego, określające jego powinności lub uprawnienia, w tym uprawnienia związane z prowadzonym postępowaniem podatkowym. Spółka wniosła o interpretację przepisów Ordynacji podatkowej, które nakładają na nią jako promotora określone obowiązki informacyjne. Przepisy te w żadnym wypadku nie regulują więc uprawnień i obowiązków organów podatkowych, a obowiązki podmiotu zdefiniowanego w tym dziale ustawy jako "promotor". Są to przepisy materialnego prawa podatkowego, dlatego też za zupełnie nietrafiony należy uznać argument, jakoby wydana na wniosek skarżącej interpretacja indywidualna miałaby godzić w uprawnienia innych organów podatkowych.
Zdaniem skarżącej, przepisy Działu II Rozdziału 1a Ordynacji podatkowej mieszczą się w zakresie przedmiotowym interpretacji indywidualnych. Ograniczenie zakresu przedmiotowego interpretacji indywidualnych nie objęło swoim zakresem przepisów znajdujących się w dziale III rozdziale 11a Ordynacji podatkowej, które objęte były wnioskiem.
Skarżąca zwróciła szczególną uwagę na interpretacje indywidualne wydawane przez Dyrektora KIS w zakresie obowiązków nakładanych przepisami ustawy o zasadach ewidencji. Wskazane interpretacje dotyczą bowiem przepisów regulujących obowiązki niemające bezpośrednio nic wspólnego z obowiązkami podatkowymi w konkretnym podatku, ani wynikającymi z nich zobowiązaniami. Przepisy te regulują wyłącznie obowiązki ewidencyjne w zakresie nadawania/posługiwania się numerem NIP, który służy do identyfikacji podatników na potrzeby więcej niż jednego podatku.
W ocenie spółki, odmowa wszczęcia postępowania z uwagi na sposób skonstruowania problemowego zagadnienia jest niedopuszczalna w świetle przepisów Ordynacji podatkowej wyznaczających zakres wniosku o wydanie interpretacji i jego obowiązkowe elementy.
Skarżąca podniosła, że przepisy nakładające na promotorów obowiązki w zakresie raportowania schematów podatkowych nie są przepisami regulującymi właściwość, uprawnienia lub obowiązki organów podatkowych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy przepisy o których interpretację zwróciła się skarżąca we wniosku, tj. przepisy nakładające na nią obowiązki w postaci raportowania schematów podatkowych znajdujące się w Dziale III Rozdziale 11a Ordynacji podatkowej, mieszczą się w zakresie przedmiotowym interpretacji indywidualnych, ustalenia czy wydana Interpretacja realizowałaby swoją funkcję ochronną, a także - czy wydając interpretację organ godziłby w uprawnienia organów podatkowych.
W sprawie należało mieć na uwadze, że zasadniczym celem skarżącej było uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy opisanych we wniosku Czynności związane z amortyzacją ŚT (pkt 1-5) stanowi schemat podatkowy w rozumieniu przepisów działu III rozdziału 11a Ordynacji podatkowej. w konsekwencji zatem, skarżąca zamierza uzyskać odpowiedź, czy ma obowiązek złożenia informacji, o której mowa w art. 86j § 1 Ordynacji podatkowej. Istota interpretacji, o którą wniosła skarżąca, dotyczy przepisów o schematach podatkowych, w tym art. 86a § 1 Ordynacji podatkowej, który to przepis jest zamieszczony w Dziale III, Rozdział 11a - Informacje o schematach podatkowych.
Przede wszystkim wskazać należy, że skarżąca jest "zainteresowanym" w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem ma interes prawny w uzyskaniu interpretacji indywidualnej, a jej pytanie odnosi się do konkretnej normy prawa podatkowego, która może podlegać wykładni.
Wskazać w tym miejscu trzeba, że przepisy art. 86a Ordynacji podatkowej, skierowane są przede wszystkim do korzystających, promotorów i wspomagających, a definiują pojęcia związane ze schematami podatkowymi, co z kolei przekłada się na obowiązek ich raportowania.
Zgodnie z art. 14h Ordynacji podatkowej, w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 165a. Na mocy art. 165a § 1 tej ustawy, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Dyrektor KIS uznał, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi zasadniczo druga z wymienionych w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej przesłanek, a mianowicie wystąpienie innej przyczyny uniemożliwiającej wszczęcie postępowania.
Należy zauważyć, że wprawdzie przesłanka ta nie została zdefiniowana w przepisach Ordynacji podatkowej, to jednak zgodnie z wypracowanymi poglądami doktryny i orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przyczyny te mogą dotyczyć zakresu przedmiotowego wniosku. Interpretacja może być wydana wtedy, gdy zakres przedmiotowy zagadnienia przedstawionego przez wnioskodawcę mieści się w zakresie przedmiotowym interpretacji. Z kolei przedmiot interpretacji indywidualnej stanowią "przepisy prawa podatkowego".
Pamiętać również trzeba, że przepis art. 165a Ordynacji podatkowej, który stanowił podstawę prawną zaskarżonego postanowienia ma w postępowaniu w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego jedynie odpowiednie zastosowanie. Oznacza to, że winien być interpretowany z uwzględnieniem pozostałych regulacji dotyczących wydawania interpretacji podatkowych, w tym odrębności, jakimi charakteryzują się wydawane na podstawie tych przepisów interpretacje podatkowe.
Analiza przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, wskazanych w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, w związku z przepisami tej ustawy regulującymi postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, prowadzi natomiast do wniosku, że w pojęciu: jakichkolwiek innych - niż brak statusu zainteresowanego - przyczyn braku możliwości wszczęcia postępowania mieszczą się wszelkie inne okoliczności uniemożliwiające wydanie prawidłowej interpretacji, w tym zawierającej niezbędne elementy przewidziane przez ustawodawcę dla tego rodzaju rozstrzygnięcia i spełniającej funkcje przypisane tej instytucji. W szczególności, taka przeszkoda dla wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, istnieje w sytuacji, gdy:
1. przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną są przepisy prawa podatkowego regulujące właściwość oraz uprawnienia i obowiązki organów podatkowych,
2. przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego,
3. przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów prawa podatkowego w sprawach pozostających poza zakresem przedmiotowym upoważnienia organu wydającego interpretacje indywidualne,
4. wniosek dotyczy zagadnienia, unormowanego przepisami prawa podatkowego, którego rozwiązania nie może dostarczyć interpretacja indywidualna – wydanie interpretacji indywidualnej wymagałoby w istocie poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego, a nie przepisu prawa podatkowego.
Słusznie podnosi się w doktrynie i orzecznictwie, że przepisu art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej nie należy interpretować rozszerzająco, bowiem taka wykładnia stanowiłaby skuteczny środek dla organów podatkowych ograniczający merytoryczne rozpatrywanie wniosków i oznaczałoby to ograniczenie prawa do zainicjowania postępowania i w konsekwencji wykluczenia merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Mając powyższe na uwadze nie można zgodzić się z Dyrektorem KIS, że wniosek skarżącej nie kwalifikował się do merytorycznego rozpoznania i wydania indywidualnej interpretacji.
Należy bowiem zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, Dyrektor KIS, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Zdaniem sądu, niewątpliwym jest, że pytanie, z którym wystąpiła skarżąca, jest pytaniem o interpretację przepisów prawa podatkowego.
Dla prawidłowego odczytania przedmiotu interpretacji opisanego jako "przepisy prawa podatkowego", na gruncie Ordynacji podatkowej niezbędne jest sięgnięcie do definicji legalnych zawartych w art. 3 tej ustawy.
Zgodnie z art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej, przez "przepisy prawa podatkowego" rozumie się przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych.
Przywołana definicja zawiera w swej treści inne definiowane pojęcie tj. "ustawy podatkowe", przez które ustawodawca nakazuje rozumieć ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich (art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej).
Ocena stanowiska zainteresowanego, a w konsekwencji wydanie interpretacji indywidualnej, są zatem możliwe wyłącznie wówczas, gdy kwestia stanowiąca przedmiot jego wątpliwości jest regulowana przepisami prawa podatkowego.
Niewątpliwie, w świetle art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej, przepis art. 86a Ordynacji podatkowej, to przepis prawa podatkowego, ustawy podatkowej, o której mowa w art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Jak wskazano już powyżej – skierowany jest on przede wszystkim do korzystających, promotorów i wspomagających, a definiują pojęcia związane ze schematami podatkowymi, co z kolei przekłada się na obowiązek ich raportowania.
Nie jest to jednocześnie przepis objęty hipotezą art. 14b § 2a Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 14b § 2a Ordynacji podatkowej, przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną nie mogą być przepisy prawa podatkowego:
1) regulujące właściwość, uprawnienia i obowiązki organów podatkowych;
2) mające na celu przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania, które odnoszą się do nadużycia przepisów prawa podatkowego, prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej lub podejmowania działań w sposób sztuczny lub bez uzasadnienia ekonomicznego, w tym:
a) zawarte w dziale IIIA w rozdziale 1,
b) zawarte w art. 5a pkt 33d, art. 24 ust. 19 i 20, art. 30f ust. 18, 20 i 20a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 4a pkt 29, art. 12 ust. 13 i 14, art. 22c, art. 24a ust. 16, 18 i 18a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych,
c) dotyczące przychodów zagranicznej jednostki kontrolowanej pochodzących z transakcji z podmiotami powiązanymi, w przypadku gdy jednostka nie wytwarza w związku z tymi transakcjami wartości dodanej pod względem ekonomicznym lub wartość ta jest znikoma, zawarte odpowiednio w art. 30f ust. 3 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i art. 24a ust. 3 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych,
d) środki ograniczające umowne korzyści.
Tym samym przepisy dotyczące schematów podatkowych nie zostały wyłączone wprost z zakresu przedmiotowego interpretacji indywidualnych.
Wskazać przy tym trzeba, że przepisy Rozdziału 11a Działu III Ordynacji podatkowej są przedmiotem objaśnień podatkowych (zob. Objaśnienia podatkowe MF z 31 stycznia 2019 r. "Informacje o schematach podatkowych – MDR"), na podstawie art. 14a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, analogicznie, przepisy te mogą być również przedmiotem interpretacji indywidualnej, o której mowa art. 14b Ordynacji podatkowej.
Oba te przepisy (art. 14a § 1 pkt 2 i art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej) posługują się bowiem tożsamym pojęciem "przepisów prawa podatkowego".
W przekonaniu sądu orzekającego w tej sprawie, błędne jest także stanowisko Dyrektora KIS, który zasadność odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącej o wydanie interpretacji indywidualnej upatruje w tym, że wniosek nie dotyczył interpretacji prawa materialnego. Sąd orzekający w tej sprawie w pełni podziela pogląd sądów administracyjnych wyrażony, między innymi, w prawomocnym wyroku z 31 maja 2017 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 216/17 oraz wyroku tutejszego sądu z 10 stycznia 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 1718/19, wedle którego, użycie przez ustawodawcę w art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej pojęcie przepisów prawa podatkowego należy rozumieć szeroko, tj. jako odnoszące się także do przepisów procesowych (a nie tylko materialnoprawnych).
Należy podkreślić, że celem interpretacji indywidualnej jest wskazanie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega - na gruncie prawa podatkowego - skutki prawne przedstawionego przez niego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a w przypadku błędnego stanowiska wnioskodawcy - wskazanie stanowiska prawidłowego wraz z uzasadnieniem prawnym (tak trafnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 22 lipca 2014 r., I SA/Gd 517/14).
Przypomnieć w tym miejscu należy, że z 1 stycznia 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2193). Do Ordynacji podatkowej w Dziale III dodano art. 86a – 86o, tj. nowy Rozdział 11a – Informacje o schematach podatkowych.
Wprowadzenie nowego rozdziału dotyczącego obowiązkowego informowania o schematach podatkowych (tzw. MDR – ang. Mandatory Disclosure Rules), częściowo – stanowi implementację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/822. Obowiązek ujawniania administracji podatkowej informacji o schematach podatkowych stanowi zupełnie nową konstrukcję, nieznaną i niestosowaną wcześniej w polskim porządku prawnym. Celem wprowadzanej regulacji jest pozyskanie przez administrację skarbową wiedzy o stosowanych schematach podatkowych.
Zgodnie z art. 86a § 2 pkt 10 i pkt 12 Ordynacji podatkowej, ilekroć w niniejszym rozdziale jest mowa o:
pkt 10) schemacie podatkowym - rozumie się przez to uzgodnienie, które:
a) spełnia kryterium głównej korzyści oraz posiada ogólną cechę rozpoznawczą,
b) posiada szczególną cechę rozpoznawczą, lub
c) posiada inną szczególną cechę rozpoznawczą;
pkt 12) schemacie podatkowym transgranicznym - rozumie się przez to uzgodnienie, które spełnia kryterium transgraniczne oraz:
a) spełnia kryterium głównej korzyści oraz posiada którąkolwiek z ogólnych cech rozpoznawczych, o których mowa w pkt 6 lit. a-h, lub
b) posiada szczególną cechę rozpoznawczą;
Jak stanowi natomiast art. 86a § 2 Ordynacji podatkowej, kryterium głównej korzyści uważa się za spełnione, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności oraz faktów należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej mógłby zasadnie wybrać inny sposób postępowania, z którym nie wiązałoby się uzyskanie korzyści podatkowej rozsądnie oczekiwanej lub wynikającej z wykonania uzgodnienia, a korzyść podatkowa jest główną lub jedną z głównych korzyści, którą podmiot spodziewa się osiągnąć w związku z wykonaniem uzgodnienia.
Zgodnie z kolei z art. 86b § 1 Ordynacji podatkowej, promotor przekazuje Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej informację o schemacie podatkowym w terminie 30 dni od dnia następnego po udostępnieniu schematu podatkowego, od następnego dnia po przygotowaniu do wdrożenia schematu podatkowego lub od dnia dokonania pierwszej czynności związanej z wdrażaniem schematu podatkowego – w zależności od tego, które z tych zdarzeń nastąpi wcześniej.
Powołany przepis nakłada zatem na promotora, obowiązek złożenia informacji o udostępnieniu przez niego w danym okresie rozliczeniowym schematu podatkowego.
Zaznaczyć należy, że niewykonywanie obowiązków dotyczących schematów podatkowych stanowi czyn karalny penalizowany na podstawie wprowadzonego przepisu art. 80f K.k.s. Zgodnie z tym przepisem podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych przede wszystkim ten, kto wbrew obowiązkowi:
- nie przekazuje właściwemu organowi informacji o schemacie podatkowym lub danych dotyczących podmiotów, którym udostępniono standaryzowany schemat podatkowy, albo przekazuje te informacje po terminie,
- nie składa informacji, o której mowa w art. 86j § 1 Ordynacji podatkowej, tj. informacji o dokonaniu w danym okresie rozliczeniowym jakiejkolwiek czynności będącej elementem schematu lub uzyskaniu korzyści podatkowej z zastosowania schematu.
Ordynacja podatkowa przewiduje ponadto kary pieniężne za niedopełnienie obowiązków w zakresie wprowadzenia i stosowania procedury wewnętrznej dotyczącej przeciwdziałania niewywiązywaniu się z obowiązku przekazywania informacji o schematach podatkowych (do 2 mln zł – w odniesieniu do promotorów będących osobami prawnymi i jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej oraz podmiotów zatrudniających promotorów lub faktycznie wypłacających im wynagrodzenie; a do 10 mln zł – jeśli stwierdzono w prawomocnym wyroku sądu popełnienie czynu z art. 80f k.k.s. wobec promotora będącego osobą fizyczną zatrudnioną lub faktycznie otrzymującą wynagrodzenie od podmiotu zobowiązanego do wprowadzenia i stosowania procedury wewnętrznej).
Tym samym, mimo że przepisy dotyczące schematów podatkowych bezpośrednio nie wpływają na powstanie obowiązku/zobowiązania podatkowego, za niewypełnienie obowiązków nałożonych ustawą podatkową może zostać wymierzona kara pieniężna nakładana przez Szefa KAS, czy też sankcja będąca wynikiem stwierdzenia popełnienia przestępstwa/wykroczenia skarbowego w postępowaniu na gruncie K.k.s., zgodnie z art. 86m Ordynacja podatkowa.
W istocie zatem uznać należy, że przepisy Rozdziału 11a Ordynacji podatkowej nakładają na wskazane podmioty nowe obowiązki o charakterze sprawozdawczym, których niewypełnienie jest sankcjonowane w dolegliwy sposób.
W konsekwencji, na gruncie rozpoznawanej sprawy skarżąca jest niewątpliwie "zainteresowanym" w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Wniosek skarżącej dotyczy bowiem nie tylko przepisów prawa podatkowego, ale również takich przepisów, z którymi ustawodawca powiązał określone obowiązki, zagrożone sankcją karno-skarbową. Skarżąca ma więc interes prawny w uzyskaniu interpretacji indywidualnej.
Odnosząc się do argumentów Dyrektora KIS, co do braku podstaw do wydania interpretacji w sprawie, na skutek objęcia tym wnioskiem przepisów niemających wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego wskazać również należy, że organ interpretacyjny, w ramach swoich uprawnień wydaje interpretacje indywidualne odnoszące się w swej materii choćby do obowiązków ewidencyjnych tudzież informacyjnych, np. obowiązku sporządzenia informacji IFT-2 i IFT-2R, deklaracji CIT-6R, CIT-10Z, możliwości przekazywania przez płatnika pracowników informacji PIT-11 za pomocą środków komunikacji elektronicznej, obowiązku sporządzania informacji PIT-11, deklaracji PIT-4R, PIT-8AR, czy też obowiązku korygowania informacji PIT-22.
Przykładowo wskazać można na interpretacje wydane przez Dyrektora KIS: z 4 lipca 2018 r. (sygn. 0111-KDIB1-2.4010.188.2018.1.ANK), 21 listopada 2018 r. (sygn. 0112-KDIL3-1.4011.416.2018.1.AGR), 10 grudnia 2018 r. (sygn. 0115-KDIT2-2.4011.382.2018.2.MM), czy też 11 marca 2019 r. (sygn. 0115-KDIT2-2.4011.9.2019.1.ŁS).
Stwierdzić należy, że deklaracje i informacje, które były przedmiotem rozważań Dyrektora KIS w powyższych interpretacjach, nie dotyczą bezpośrednio kwestii związanych z powstaniem obowiązku podatkowego, jak również nie mają wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego. Niemniej jednak w tego rodzaju sprawach organ nie widział przeszkody w wydaniu interpretacji indywidualnej.
Podobnie, organ interpretacyjny wydaje interpretacje ma gruncie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, w zakresie, m.in.,: nadania numeru identyfikacji podatkowej NIP w celu posługiwania się tym numerem jako płatnik podatku dochodowego od wynagrodzeń pracowników, braku obowiązku zgłaszania rachunków technicznych, obowiązku złożenia deklaracji NIP-2, obowiązku poinformowania urzędu skarbowego za pomocą formularza NIP-2 o otwarciu rachunku bankowego prowadzonego przez inny podmiot, obowiązku aktualizacji danych dotyczących miejsc prowadzenia działalności gospodarczej, obowiązku powiadomienia o zmianie miejsca zamieszkania podatnika nieprowadzącego działalności gospodarczej. Również te interpretacje nie mają bezpośrednio przełożenia na powstanie obowiązku podatkowego, jak również nie mają wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego.
Z tego również względu trudno zgodzić się z Dyrektorem KIS, że interpretacji podlegają wyłącznie przepisy regulujące powstanie zobowiązania podatkowego, co miałoby uzasadniać odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącej.
W ocenie sądu, zapytanie skarżącej dotyczące tego, czy opisane we wniosku Czynności związane z amortyzacją ŚT (pkt 1-5) stanowią schemat podatkowy w rozumieniu przepisów działu III rozdziału 11a Ordynacji podatkowej, o którym mowa w art. 86a § 1 pkt 10 i 12 Ordynacji podatkowej, dotyczy kwestii prawnopodatkowych, związane jest z obowiązkiem nałożonym przez ustawodawcę i ma bezpośredni wpływ na sytuację prawnopodatkową skarżącej, w tym na zakres jej odpowiedzialności karnej skarbowej. Tym samym, co do zasady, może stanowić przedmiot interpretacji indywidualnej.
Konsekwentnie, nie jest również trafna argumentacja Dyrektora KIS, który jako potwierdzenie zasadności odmowy wydania interpretacji wskazuje na wynikającą z art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej konieczność złożenia wskazanego w tym przepisie oświadczenia, w tym w zakresie tego, że elementy stanu faktycznego wskazane we wniosku o interpretację nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego (kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej) oraz że sprawa w tym zakresie nie została rozstrzygnięta, co do jej istoty, decyzją lub postanowieniem organu podatkowego.
Dyrektor KIS, jak już wskazano powyżej, wydaje interpretacje dotyczące wniosków związanych z obowiązkami ewidencyjnymi, informacyjnymi. Na gruncie tych spraw Dyrektor KIS nie widzi problemu w skuteczności oświadczenia z art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej. Analogicznie więc winien oceniać takie oświadczenie dołączone do wniosku dotyczącego interpretacji przepisów o raportowaniu schematów podatkowych.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie można również pomijać, że znaczenie prawne indywidualnych interpretacji prawa podatkowego sprowadza się przede wszystkim do możliwości zrealizowania i wykorzystania związanej z nimi ochrony prawnej.
Przypomnieć należy, że interpretacje indywidualne przepisów prawa podatkowego nie są prawem ani aktem administracyjnym, nie nakładają na zainteresowanych przez samo ich wydanie żadnych obowiązków, nie dają też formalnie praw, poza prawem zapoznania się z przedstawianymi w nich informacjami o możliwościach stosowania i wykładni prawa podatkowego oraz prawem zastosowania się do interpretacji, ze skutkiem w postaci powstania z tego tytułu ochrony prawnej przewidzianej w art. 14k – 14n Ordynacji podatkowej. Prawo z tytułu uzyskanej interpretacji indywidualnej powstaje dopiero z powodu i w zakresie zastosowania się do niej przez jej adresata. Na etapie wydawania interpretacji indywidualnej stanowi ona w istocie wyłącznie wymianę poglądów między zainteresowanym, a organem interpretacyjnym na temat zastosowania i wykładni prawa podatkowego w relacji do określonego stanu faktycznego. Z istoty interpretacji wynika, że nie rodzi ona dla zainteresowanego wiążących skutków prawnych. Zastosowanie się do interpretacji zależy od woli zainteresowanego.
Innymi słowy, instytucja interpretacji indywidualnych gwarantuje ochronę prawną wnioskodawcom, którzy zastosowali się do ich treści. Zakres tej ochrony regulują przepisy art. 14k - 14n Ordynacji podatkowej.
Dyrektor KIS podnosi z kolei, że nie wydaje się interpretacji, które nie mogą mieć waloru ochronnego. Taka sytuacja, w ocenie organu interpretacyjnego, ma miejsce w przypadku wniosków dotyczących przepisów o raportowaniu schematów podatkowych.
Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że Minister Finansów wydając 31 stycznia 2019 r., obszerne Objaśnienia do przepisów MDR w zakresie, m.in., ustalenia co jest przedmiotem obowiązku raportowego wprost wskazał, że zastosowanie się przez podatnika w danym okresie rozliczeniowym do objaśnień podatkowych powoduje objęcie go ochroną przewidzianą w art. 14k-14m Ordynacji podatkowej. Tym samym zastosowanie się do tychże Objaśnień powodować będzie objęcie zainteresowanego ochroną przewidzianą w przepisach podatkowych, na podstawie stosowanych odpowiednio przepisów art. 14k–14m Ordynacji podatkowej, zgodnie z art. 14n § 4 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
W konsekwencji niezrozumiałym jest, dlaczego ta sama regulacja nie mogłaby być objęta ochroną wynikającą z wydanej w tym zakresie interpretacji indywidualnej.
Podkreślić należy, że zarówno powołane Objaśnienia, jak i wniosek skarżącej, dotyczą interpretacji tych samych przepisów – tj. przepisów dotyczących raportowania schematów podatkowych z Rozdziału 11a Działu IIl Ordynacji podatkowej.
Wobec powyższego, wbrew twierdzeniu Dyrektora KIS, zastosowanie się przez skarżącą do interpretacji indywidualnej wydanej w zakresie obowiązku raportowania schematów podatkowych miałoby skutek ochronny. Chroniłaby ona bowiem osoby odpowiedzialne w ramach struktury skarżącej za raportowanie schematów podatkowych przed wszczęciem postępowania karnoskarbowego i nałożeniem sankcji w przypadku, gdyby uprawnione organy stwierdziły, że nieprawidłowo wywiązywały się one z wypełnienia przez nich swoich obowiązków w zakresie raportowania.
Wspomnieć też należy, że obowiązujące od 1 stycznia 2019 r., przepisy o obowiązkowym ujawnianiu schematów podatkowych budzą liczne wątpliwości interpretacyjne. Nie można nie zauważyć podnoszonych w piśmiennictwie wątpliwości co do wprowadzonych przepisów. Promotorzy, czy też korzystający, w praktyce nie wiedzą, czy i jak realizować obowiązki raportowe. Objaśnienia, które miały dać odpowiedź na kluczowe pytania, spowodowały pojawienie się kolejnych obszarów niepewności. W ocenie sądu, zasadną i dopuszczalną ścieżką w takim przypadku jest wystąpienie z wnioskiem o udzielenie interpretacji indywidualnej, tak jak uczyniła Skarżąca w przedmiotowej sprawie.
Zdaniem sądu, wydanie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej, powinno wskazywać przyczynę odmowy. Nie jest wystarczające wskazanie, że sposób skonstruowania przez spółkę problemowego zagadnienia, nie pozwala na wydanie interpretacji indywidualnej.
Skarżąca przedstawiła we wniosku wyczerpujący opis stanu faktycznego oraz wskazała, jakie skutki na gruncie prawa podatkowego, w jej ocenie, wywołuje to zdarzenie. Wypełniła zatem warunki wynikające z powołanego powyżej art. 14b Ordynacji podatkowej. Dyrektor KIS nie był więc uprawniony do odmowy wszczęcia postępowania z uwagi – jak wskazał - na sposób skonstruowania zagadnienia problemowego we wniosku. Należy przy tym podkreślić, że Dyrektor KIS w żaden sposób nie wyjaśnił, co w sposobie skonstruowania zagadnienia problemowego we wniosku skutkowało odmową wydania interpretacji indywidualnej, wskazując jedynie, że wydanie interpretacji wymagałoby "(...) w istocie poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego, a nie przepisu prawa podatkowego".
Sąd nie podziela argumentu organu, że wydanie interpretacji na wniosek wymagałoby poddania ocenie stanu faktycznego. Wniosek bowiem zawierał wyczerpujący opis zdarzenia przyszłego i ocenę skutków tego zdarzenia na gruncie przepisów prawa podatkowego, zgodnie z przepisami określającymi tryb wnioskowania o wydanie interpretacji indywidualnej.
Organ nie był uprawniony do wydania zaskarżonego postanowienia w oparciu o okoliczność, którą sam nazywa "sposobem skonstruowania problemowego zagadnienia". Ewentualne wątpliwości co do opisu przedstawionego we wniosku powinny były zostać rozstrzygnięte poprzez wezwanie spółki do uzupełnienia zawartego w nim opisu. Jeśli sposób skonstruowania problemowego zagadnienia we wniosku budził wątpliwości Dyrektora KIS, organ ten powinien na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej wezwać spółkę do uzupełnienia konkretnych elementów opisu zdarzenia zawartych we wniosku. Niedopuszczalnym zaś naruszeniem było wydanie w tej sytuacji postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej, wskazując ogólnikowo na "sposób skonstruowania problemowego zagadnienia".
W świetle powyższych rozważań sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem przepisów powołanych w skardze, w tym w szczególności art. 14b § 1 w zw. art. 13 § 2a, art. 14b § 2a, art. 165a §1 oraz 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Wbrew twierdzeniom Dyrektora KIS, w sprawie nie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 165a §1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem sądu, żądanie wydania interpretacji w zakresie wyznaczonym pytaniem nie wykracza po zakres przedmiotowy interpretacji wydawanej na podstawie art. 14b i nast. Ordynacji podatkowej.
Rozpoznając ponownie sprawę, Dyrektor KIS uwzględni powyższe stanowisko sądu.
Wskazane kwalifikowane naruszenie przepisów prawa procesowego uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, o czym orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c) w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018, poz. 1302, dalej p.p.s.a.).
Na wniosek skarżącej zasądzono na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości obejmującej wpis sądowy w wysokości 100 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł (art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło