III SA/Wa 644/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-07-06

Skład orzekający: Aneta Trochim - Tuchorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości swojej sytuacji majątkowej, w tym sytuacji finansowej osób, od których uzyskuje pomoc?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, uznając, że strona skarżąca nie wykazała w sposób rzetelny i pełny swojej sytuacji majątkowej. Ciężar wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a strona nie przedstawiła wystarczających dowodów, aby podważyć ocenę jej zdolności płatniczych, w tym nie wyjaśniła w pełni sytuacji finansowej syna, od którego uzyskuje pomoc.
Stan faktyczny
Skarżąca E. B. złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego WSA w Warszawie, który odmówił jej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki. Skarżąca argumentowała, że jej sytuacja finansowa jest trudna, pracuje na 1/8 etatu, korzysta z pomocy syna i ma liczne zobowiązania. Referendarz odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na niepełne i wybiórcze przedstawienie sytuacji majątkowej, w tym sytuacji finansowej syna.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Trochim - Tuchorska, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu E. B. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2016r. o sygn. akt III SA/Wa 644/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2010r. postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Postanowieniem z 23 maja 2016r. o sygn. akt III SA/Wa 644/16 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącej E. B. , przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - w sprawie ze skargi Skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2010r. Referendarz sądowy WSA w Warszawie wskazał, że Skarżąca, uzasadniając konieczność przyznania jej prawa pomocy wskazała na następujące okoliczności: aktualnie nie posiada żadnego majątku; pracuje w ramach umowy o pracę w spółce C. na 1/8 etatu i osiąga z tego tytułu dochód w wysokości 250 zł brutto; korzysta z pomocy syna; Skarżąca nie posiada oszczędności, natomiast posiada liczne zobowiązania wobec banków na łączną kwotę ok. 450.000 zł. W wykonaniu wezwania referendarza Skarżąca nadesłała zeznania podatkowe PIT-36L za 2014 i 2015 r., zaświadczenie o zarobkach, wydruki dotyczące operacji na rachunkach bankowych oraz wydruk z CEIDG. Wyjaśniła przy tym, że za 2015 r. odnotowała stratę z prowadzonej działalności gospodarczej. Aktualnie przebywa na zwolnieniu chorobowym. Mieszka u swojego syna. Z tytułu wspólnie prowadzonego gospodarstwa domowego nie ponosi żadnych kosztów. Syn zapewnia Skarżącej mieszkanie i wyżywienie. Skarżąca ponosi jedynie koszty związane z zakupem leków i drobnych kosmetyków, co wyczerpuje jej budżet. W wykonaniu kolejnego wezwania referendarza Skarżąca wyjaśniła, że nie prowadzi z synem wspólnego gospodarstwa domowego. Syn zapewnia jej tylko mieszkanie i wyżywienie. Syn prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją żoną. Jedyne źródło dochodów syna to dochód z umowy o pracę w C. sp. z o.o. Z uwagi na fakt, że Skarżąca nie prowadzi z synem wspólnego gospodarstwa domowego nie może przedstawić wyciągów z jego rachunków bankowych, ani przedstawić szczegółowego zestawienia jego dochodów i wydatków. Skarżąca przedstawiła przy tym wspólne zeznanie podatkowe syna i jego żony za 2015 r. oraz zaświadczenie o zatrudnieniu syna. Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy referendarz sądowy WSA w Warszawie podkreślił, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego, Skarżąca nie wykazała, że powyższa przesłanka została spełniona. Referendarz sądowy powziął bowiem wątpliwości co do dokładnego wyjaśnienia przez Skarżącą jej sytuacji majątkowej. Powodem takiego stanu rzeczy było nienależyte wykonanie wezwań – w sposób wybiórczy i niepełny. Według referendarza sądowego Skarżąca nie udokumentowała przede wszystkim sytuacji finansowej swojego syna. Nieprzekonujące były twierdzenia Skarżącej, że nie prowadzi ona z synem wspólnego gospodarstwa domowego, zwłaszcza, że składając oświadczenia w powyższym zakresie Skarżąca była niekonsekwentna. Niezależnie od powyższego, wątpliwości referendarza budziły również okoliczności związane z zatrudnieniem Skarżącej i jej syna w spółce "C. " sp. z o.o. Do maja 2015r. to właśnie Skarżąca prowadziła bowiem działalność gospodarczą pod powyższą nazwą, zaś adres zamieszkania Skarżącej pokrywa się z adresem spółki. Wątpliwości referendarza budziły także kwestie związane w wynagrodzeniami Skarżącej, jej syna i żony syna, a także kwestia wygospodarowania środków na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. W konkluzji zdaniem referendarza Skarżąca nie przedstawiła w sposób rzetelny swojej sytuacji finansowej. W sprzeciwie Skarżąca podniosła, że w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy wyjaśniła swoją sytuację majątkową, zaprzeczając już wcześniej, że prowadzi z synem wspólne gospodarstwo domowe (wynika to już z oświadczenia zawartego w PPF). Zatem w jej ocenie, w żadnej mierze szczegółowa sytuacja finansowa syna nie wpływa na ocenę jej zdolności do ponoszenia ciężarów finansowych związanych z opłaceniem skargi w niniejszej sprawie. Skarżąca wskazała ponadto, że nie posiada żadnych udziałów w spółce "C. " sp. z o.o., jak również nie pełni jakichkolwiek funkcji w organach tego podmiotu. Nie uzyskuje żadnych środków finansowych z powyższej spółki. Skarżąca podkreśliła ponadto, że wbrew twierdzeniu referendarza sądowego wysokość wpisu w niniejszej sprawie w znacznej mierze przekracza kwotę 500 zł. Gdyż według jej oceny wpis w niniejszej sprawie wyniesie 22.073 zł, co jest kwotą, która w znaczny sposób przewyższa możliwości finansowe Skarżącej, jak i całej jej rodziny. Skarżąca podkreśliła przy tym, że odpowiada subsydiarnie za zobowiązania podatkowe spółki C. sp. z o.o. Nie była stroną jakichkolwiek transakcji, które rodziłyby jej odpowiedzialność podatkową i nie uzyskała jakichkolwiek korzyści finansowych. Tym samym zasadnym jest udzielenie jej prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem Skarżącej postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 23 maja 2016r. wydane zostało prawidłowo, w poprawnie ustalonym stanie faktycznym. Referendarz sądowy słusznie zauważył bowiem, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Zdaniem Sądu powyższa konkluzja jest bezspornie prawidłowa i ma oparcie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. Uwzględniając powyższą argumentację stwierdzić należy, że zasadnie także zważono w zaskarżonym postanowieniu, iż Skarżąca nie spełniła warunków do przyznania prawa pomocy, gdyż nie przedstawiła w sposób niebudzący wątpliwości jaka jest jej sytuacja majątkowa. W sprawie nie była zatem możliwa rzetelna i pełna analiza zdolności płatniczych Skarżącej. Podkreślenia wymaga przy tym, iż także na etapie sprzeciwu Skarżąca nie przedstawiła argumentacji (ani nie załączyła wspierających tę argumentację dokumentów), która mogłaby skutecznie podważyć ocenę jej wniosku o przyznanie prawa pomocy, dokonaną w zaskarżonym postanowieniu z 23 maja 2016r. Wskazać należy, że dołączony do sprzeciwu wydruk z KRS dot. spółki "C. " sp. z o.o. również nie wyjaśnia sytuacji finansowej i majątkowej Skarżącej. Zauważyć przy tym trzeba, że wydruk ten obrazuje stan na dzień 1 czerwca 2016r., po uwzględnieniu wpisu nr 5 z 31 maja 2016r., który został dokonany po doręczeniu Skarżącej zaskarżonego postanowienia z 23 maja 2016r. Podkreślenia ponadto wymaga, że z ogólnie dostępnych danych KRS wynika, iż Skarżąca była prezesem zarządu spółki "C. " od [...] maja 2015r., a biorąc pod uwagę nadesłany wydruk KRS funkcję tę przestała pełnić dopiero z dniem [...] maja 2016r. Ponadto należy mieć na względzie, że Skarżąca do 30 maja 2015r. posiadała w spółce "C. " 100 udziałów o łącznej wartości [...] zł. Biorąc pod uwagę, że od 30 maja 2015r. to syn Skarżącej K. G. posiada 98 udziałów o łącznej wartości [...] zł, stwierdzić należy, że Skarżąca zbyła na jego rzecz posiadane udziały. Skarżąca winna więc zabezpieczyć stosowne środki na ewentualne postępowanie sądowe w związku ze wszczęciem wobec Skarżącej postanowieniem z [...] lutego 2015r. postępowania w sprawie orzeczenia o jej solidarnej odpowiedzialności jako osoby trzeciej wraz ze spółką C. sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2010r. Ponadto wskazać należy, że w dalszym ciągu niewyjaśniona pozostaje sytuacja majątkowa syna Skarżącej. Wbrew bowiem stanowisku Skarżącej jest to istotna kwestia w sprawie, skoro według oświadczeń samej Skarżącej pomoc uzyskiwana od syna stanowi istotną część środków pieniężnych, którymi może dysponować Skarżąca. Referendarz sądowy zasadnie zauważył przy tym, że Skarżąca nienależycie wykonała jego wezwania w tym zakresie, tj. w sposób wybiórczy i niepełny. Odnosząc się dalej do argumentacji zawartej w sprzeciwie zauważyć należy, iż wbrew twierdzeniom Skarżącej wysokość wpisu sądowego w niniejszej sprawie wynosi 500 zł, co wprost wynika z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 lutego 2016r. (karta nr 1 akt sądowych). Także argumentacja Skarżącej dotycząca faktu, że odpowiada ona subsydiarnie za zobowiązania podatkowe C. i nie była stroną jakichkolwiek transakcji, które rodziłyby jej odpowiedzialność podatkową i nie uzyskała jakichkolwiek korzyści finansowych – jako pozostająca bez związku z przesłankami przyznania prawa pomocy oraz odnosząca się do przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie, była bez znaczenia w toczącym się postępowaniu wpadkowym w przedmiocie prawa pomocy. Z powyższych względów skonstatować należy, iż Skarżącej prawidłowo i zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca nie wykazała bowiem spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 259 i art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło