III SA/Wa 644/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-04-24
Skład orzekający: Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem dochodu jest emerytura, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja materialna uniemożliwia jej partycypowanie w kosztach postępowania. Pomimo niskiej emerytury, saldo na jej koncie bankowym wynosiło 2.990 zł, co zdaniem sądu pozwalało na pokrycie wpisu od skargi w kwocie 100 zł bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca I.M. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, wskazując, że jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości 1.505,72 zł miesięcznie. Wniosła również o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu podała swoje miesięczne wydatki oraz wskazała na posiadany majątek w postaci ½ domu. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca nie wykazała niemożności poniesienia kosztów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Skarżąca I.M. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, iż jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura wynosząca 1.505,72 zł. W 2016 r. otrzymała zapomogę od byłego pracodawcy w kwocie 1.500 zł, zaś w 2017 r. w kwocie 1.000 zł z tytułu niedostatku. Do majątku zaliczyła ½ domu wraz z połową działki. Dodała, iż dom ten jest nieocieplony, przez co generuje duże koszty grzewcze (500-600 zł). Wśród wydatków Skarżąca wymieniła też żywność (600-700 zł) i ubrania (200-300 zł). Przedłożyła wyciąg bankowy, PIT-40A.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym, jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), którym wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych (osoby bezrobotne, samotne, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku), które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem (por. postanowienia NSA z: 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13; 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12).
W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (taki też zakres żądania wskazała w piśmie z 20 marca 2017 r.). Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jedynym kosztem sądowym, do którego uiszczenia Skarżąca jest zobowiązana na tym etapie jest wpis od skargi w kwocie 100 zł. Zdaniem referendarza sądowego nie wykazała ona, iż jej sytuacja uniemożliwia partycypowanie w tym wpisie. Jak bowiem wynika z jedynego udostępnionego przez Skarżącą wyciągu bankowego saldo po ostatniej operacji (na dzień 7 listopada 2016 r.) wynosiło 2.990 zł. Nie można zatem uznać, że - przy takim stanie konta – opłacenie powyższego wpisu jest barierą nie do pokonania. Tym bardziej, że z wyciągu tego wynika także, iż w okresie od 12 września do 7 listopada 2016 r. Skarżąca nie dokonywała żadnych wypłat środków, przelewów czy też płatności kartą.
W ocenie referendarza sądowego okoliczności te poddają w wątpliwość jej twierdzenia o utrzymywaniu się wyłącznie z kwoty nieco ponad 1.505 zł miesięcznie, przy jednoczesnym ponoszeniu – i to jak sama podkreśliła miesięcznie - opłat związanych z ogrzewaniem domu (500-600 zł), zakupem żywności (600-700 zł) i ubrań (200-300 zł).
W tej sytuacji nie sposób zgodzić się ze Skarżącą jakoby jej "nie stać, bez uszczerbku dla zaspokojenia jej potrzeb bytowych, na poniesienie takiego wydatku". Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło