III SA/Wa 644/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-04-24

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem dochodu jest emerytura, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja materialna uniemożliwia jej partycypowanie w kosztach postępowania. Pomimo niskiej emerytury, saldo na jej koncie bankowym wynosiło 2.990 zł, co zdaniem sądu pozwalało na pokrycie wpisu od skargi w kwocie 100 zł bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca I.M. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, wskazując, że jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości 1.505,72 zł miesięcznie. Wniosła również o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu podała swoje miesięczne wydatki oraz wskazała na posiadany majątek w postaci ½ domu. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca nie wykazała niemożności poniesienia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca I.M. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, iż jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura wynosząca 1.505,72 zł. W 2016 r. otrzymała zapomogę od byłego pracodawcy w kwocie 1.500 zł, zaś w 2017 r. w kwocie 1.000 zł z tytułu niedostatku. Do majątku zaliczyła ½ domu wraz z połową działki. Dodała, iż dom ten jest nieocieplony, przez co generuje duże koszty grzewcze (500-600 zł). Wśród wydatków Skarżąca wymieniła też żywność (600-700 zł) i ubrania (200-300 zł). Przedłożyła wyciąg bankowy, PIT-40A. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym, jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), którym wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych (osoby bezrobotne, samotne, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku), które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem (por. postanowienia NSA z: 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13; 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (taki też zakres żądania wskazała w piśmie z 20 marca 2017 r.). Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynym kosztem sądowym, do którego uiszczenia Skarżąca jest zobowiązana na tym etapie jest wpis od skargi w kwocie 100 zł. Zdaniem referendarza sądowego nie wykazała ona, iż jej sytuacja uniemożliwia partycypowanie w tym wpisie. Jak bowiem wynika z jedynego udostępnionego przez Skarżącą wyciągu bankowego saldo po ostatniej operacji (na dzień 7 listopada 2016 r.) wynosiło 2.990 zł. Nie można zatem uznać, że - przy takim stanie konta – opłacenie powyższego wpisu jest barierą nie do pokonania. Tym bardziej, że z wyciągu tego wynika także, iż w okresie od 12 września do 7 listopada 2016 r. Skarżąca nie dokonywała żadnych wypłat środków, przelewów czy też płatności kartą. W ocenie referendarza sądowego okoliczności te poddają w wątpliwość jej twierdzenia o utrzymywaniu się wyłącznie z kwoty nieco ponad 1.505 zł miesięcznie, przy jednoczesnym ponoszeniu – i to jak sama podkreśliła miesięcznie - opłat związanych z ogrzewaniem domu (500-600 zł), zakupem żywności (600-700 zł) i ubrań (200-300 zł). W tej sytuacji nie sposób zgodzić się ze Skarżącą jakoby jej "nie stać, bez uszczerbku dla zaspokojenia jej potrzeb bytowych, na poniesienie takiego wydatku". Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło