III SA/Wa 644/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka – Karasińska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.M. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi I.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia - odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego - Skarżąca – I.M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powołaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] listopada 2016 r. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 24 kwietnia 2017 r. Straszy referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy. Po rozpoznaniu sprzeciwu wniesionego od powyższego postanowienia Sąd postanowieniem z 12 czerwca 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego. Postanowienie to zostano doręczone Skarżącej w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej: "P.p.s.a.", w dniu 3 lipca 2017 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 18 lipca 2017 r. Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 złotych w terminie siedmiu dni od doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka pocztowa zawierająca powyższe wezwanie przesłana na adres Skarżącej wskazany w skardze, była dwukrotnie awizowana, po czym została zwrócona przez pocztę z adnotacją o jej niepodjęciu w terminie przez adresata – została uznana za doręczoną Skarżącej w dniu 4 sierpnia 2017 r., w trybie określonym w art. 73 P.p.s.a. Skarżąca nie odpowiedziała na powyższe wezwanie. Z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2017 r. odrzucił wniesioną w niniejszej sprawie skargę. Powyższe postanowienie doręczono Skarżącej w dniu 19 września 2017 r., zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W dniu 23 września 2017 r. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że uchybiła terminowi nie ze swojej winy. Nie była poinformowana o podjęciu próby doręczenia jej przesyłki. Nie doręczono jej również informacji o oczekującej na nią w placówce pocztowej korespondencji. Skarżąca wskazała na problem wadliwego doręczania przesyłek. W jej ocenie w sprawie zawinił pracownik poczty, który nie zostawił awizo bądź zostawił awizo, które nie odpowiada wymogom prawnym. Jako przykład, Skarżąca powołała się na okoliczność nieotrzymania przez jej syna przesyłki zagranicznej, mimo iż system operatora pocztowego kraju nadania wskazywał, że przesyłka trafiła od Polski. Skarżąca podniosła, że nie może ponosić negatywnych konsekwencji z tytułu zawinienia pracownika Poczty Polskiej. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z pisemnych wyjaśnień Poczty Polskiej na okoliczność doręczenia jej przesyłki. Do wniosku Skarżąca załączyła kopie jedynego, jak twierdzi awizo, które dostała tj. oznaczone datą 25 sierpnia 2017 r., bez oznaczenia numeru listu, kierowane na "I i P M.". Na podstawie zarządzenia z 23 października 2017 r., wezwano Skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Ponadto wezwano Skarżącą do uprawdopodobnienia braku jej winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W odpowiedzi Skarżąca uiściła wpis sądowy. Ponadto w piśmie z 20 listopada 2017 r. ponownie wskazała na kwestie wadliwego doręczania przesyłek, a w związku z tym brak informacji o oczekującym na nią liście z sądu administracyjnego. Skarżąca ponownie wniosła również o przeprowadzenie dowodu z dokumentu awizo dla "I i P M.", a także dowodu z pisemnych wyjaśnień Poczty Polskiej na okoliczność doręczenia przesyłki, w tym udzielenia informacji, czy w drugiej połowie lipca 2017 r. rewir pocztowy Skarżącej odsługiwał listonosz na zastępstwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu tego terminu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 listopada 2011 r. (II OZ 1123/11) zasadniczym celem przywrócenia terminu jest wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia, w sytuacji gdy do uchybienia tego doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez stronę, zobligowaną do dokonania czynności procesowej w oznaczonym czasie. Jeszcze dobitniej podobny pogląd Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w postanowieniu z 31 sierpnia 2011 r. (II FZ 412/11) stwierdzając, że instytucja przywrócenia terminu służy pogodzeniu zasady sprawności postępowania (art. 7 P.p.s.a.), której służą m.in. wymogi proceduralne dotyczące terminów, z prawem do sądu. Z powyższego wynika zatem, że przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu intencją ustawodawcy było umożliwienie stronie obrony swoich praw przed sądem w sytuacji, gdy upływ tego terminu wywołał negatywne dla niej skutki, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Konieczną i zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać czynności sądowej. Przepisy art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a., stanowiąc o tej przesłance nie określają, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 22 października 2010 r. (II FZ 534/10) ocena ta została pozostawiona uznaniu sądu, który brak winy w uchybieniu terminu powinien oceniać z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W ocenie Sądu Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. W myśl art. 73 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu. Ustawodawca ustanawia w cytowanym przepisie domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostaną spełnione warunki w przepisie tym przewidziane. Jak wynika z treści znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy koperty zawierającej zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego – przesyłka została dwukrotnie awizowana: w dniu 21 lipca 2017 r. i w dniu 31 lipca 2017 r.(karta 56 akt sądowych) Z adnotacji wynikającej na załączonym do koperty zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, iż zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym [...] ul. [...] umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata tj. Skarżącej. Wobec niepodjęcia w terminie przesyłka zwrócona została do nadawcy tj. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Odnosząc się do twierdzenia Skarżącej, że nie otrzymała on żadnego awiza zawiadamiającego o próbie doręczenia zarządzenia o wpisie, Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w postanowieniach z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II OZ 651/10 oraz z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt I FZ 292/12, że co do zasady argument ten mógłby zostać uwzględniony, gdyby Skarżąca w jakikolwiek sposób uprawdopodobniła, że taka okoliczność miała miejsce. Dla takiego uprawdopodobnienia konieczne byłoby wykazanie na przykład, że skrzynka oddawcza była uszkodzona lub też dostęp do tej skrzynki był powszechny. Przywrócenie terminu tylko na podstawie gołosłownego twierdzenia Skarżącej, że awiza nie pozostawiono prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej. Dlatego też należy uznać, iż nieodbieranie przez Skarżącą korespondencji wskazuje jednoznacznie na brak należytej dbałości o swoje sprawy, a tym samym nie można uznać, że nie zaistniała w sprawie przesłanka winy. Co równie istotne, Skarżąca wiedziała o toczącym się postępowaniu sądowym w jej sprawie, w związku z tym mogła i powinna liczyć się z możliwością skierowania do niej przez sąd korespondencji. Sąd zauważa również, że to na Skarżącej ciążył obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminu, tym samym kierowane do Sądu wnioski o przeprowadzenie w tym zakresie postępowania dowodowego nie mogły być uwzględnione. Tym samym, w ocenie Sądu, Skarżąca w rozpatrywanym wniosku nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.