III SA/Wa 648/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego, 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. M. K. wnioskiem z dnia 30 czerwca 2008r., złożonym na urzędowym formularzu zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Do wniosku dołączyła umowę najmu lokalu użytkowego, umowę kredytu na dofinansowanie zakupu pojazdu z dnia 5 lipca 2005r., polisę ubezpieczeniową [...], a także PIT - 28 za 2006 i 2007r., informację o dochodach od organu rentowego za rok podatkowy 2007 oraz ewidencję przychodów za 2008r. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz z opisanych dokumentów wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności, jedynym przedmiotem wartościowym, który posiada jest samochód osobowy Honda CMC z 1995r., którego wartość określiła na 9.000zł. W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, że mieszka u rodziców, pokrywając w 1/3 koszty utrzymania mieszkania wysokości około 160 zł miesięcznie. Źródłem jej utrzymania jest prowadzona samodzielnie działalność gospodarcza w zakresie handlu [...]. Wyjaśniła, że w celu ograniczenia do minimum konieczności zamykania sklepu oraz zminimalizowania czasu załatwiania koniecznych spraw, zakupiła samochód, otrzymując na ten zakup kredyt bankowy. Miesięczna rata spłaty tegoż kredytu wynosi ok. 471 zł. Ponadto wyjaśniła, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej opłaca miesięcznie obowiązkowe składki ZUS w wysokości 780 zł. Z dołączonych do wniosku zeznań o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych wynika, że w 2006r. wnioskodawczyni uzyskała przychód w wysokości 39.187,48zł, a w 2007r. w kwocie 36.141,00 zł. Jednocześnie wyjaśniła, że z uzyskiwanych dochodów w zdecydowanej większości zakupuje towary handlowe, a uzyskiwane dochody pozwalają na pokrycie jedynie podstawowych kosztów utrzymania, poniżej minimum socjalnego. Reasumując podkreśliła, że każdy nie planowany wydatek powyższej 100zł w bezpośredni sposób zagraża prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Wyjaśniła, że problematyka podatkowa jest jej obca oraz, że dotychczas nie stawała przez sądem i nie jest w stanie sama obronić swojego Sygn. akt III SA/Wa 648/08 stanowiska w sprawie, co jej zdaniem uzasadnia wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia doradcy podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) -dalej "ppsa", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ppsa), a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka, bowiem instytucja ta ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący do Sądu pismo powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami i w związku z tym odpowiednio wcześniej podjąć starania zmierzające do zgromadzenia odpowiednich środków pieniężnych na ten cel. Występując natomiast z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem tego wniosku. Mając na uwadze powyższe uznać należało, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Zasadnicze znaczenie ma bowiem fakt, że posiada ona stałe źródło utrzymania - samodzielnie prowadzi działalność 3 Sygn. akt III SA/Wa 648/08 gospodarczą, z której uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 750 zł. Zdaniem Sądu, nie należy więc do osób pozbawionych środków do życia. Wysokość uzyskiwanego dochodu przez wnioskodawczynię pozwala na przyjęcie, że jest ona w stanie ponieść koszty sądowe w sprawie, uwzględniając, że wpis od skargi - jedyny wymagany na obecnym etapie postępowania koszt sądowy - wynosi 117 zł. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zaistniały natomiast przesłanki do przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, przede wszystkim dlatego, że jak stwierdziła Skarżąca nie jest w stanie samodzielnie bronić swojego stanowiska w sądzie, a także dlatego, że w ocenie Sądu, jej sytuacja materialna, mimo wszystko, nie pozwala na opłacenie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Wskazać bowiem należy, że wynagrodzenie doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym wynosi w pierwszej instancji w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 1.500 zł - 600 zł. (§ 2 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu). Wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosi 2. 908 zł i w związku z tym, w ocenie Sądu, wysokość dochodów, którymi wnioskodawczyni dysponuje uzasadnia stwierdzenie, że natychmiastowe uiszczenie wynagrodzenia względem wybranego przez siebie profesjonalnego pełnomocnika mogłoby skutkować pogorszeniem, trudnej już, sytuacji życiowej. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa postanowiono jak w sentencji.