III SA/Wa 65/12

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2012 r po rozpoznaniu wniosku P. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe PTTK Oddział Z. za poszczególne miesiące 2005 r., 2006 r., 2007 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi powyżej 100,- zł 2. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. 2) P. B. (dalej jako strona lub skarżący), wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF z 2 grudnia 2011 r., zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że: - pracuje zawodowo; - uzyskuje ok. 2 tys. zł miesięcznie; - na utrzymaniu ma żonę i dziecko w wieku 2 lat; - nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów wartościowych. Strona, w wykonaniu wezwania referendarza sadowego z 23 stycznia 2012 r., poinformowała o tym, że: z uwagi na sprawowanie opieki nad dzieckiem pracodawca nie podpisał z żoną strony umowy; - rodzice strony żyją na własny koszt i nie udostępnili danych o dochodach; - skarżący przeznacza na produkty spożywcze ok. 1000,- zł miesięcznie, na artykuły chemiczne ok. 1000,- zł miesięcznie, rachunek za prąd, gaz, wodę – ok. 400 zł; opłaty za TV i telefon – 164,80 zł. Skarżący wskazał, ze z Ośrodka Pomocy Społecznej skorzystał jeden raz, przy okazji narodzin córki. Skarżący nadesłał nadto faktury opłat za energię, wodę, gaz, wyciąg z rachunku bankowego, porozumienie stron w sprawie zmian warunków umowy o pracę, zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach, zestawienia o zaległościach podatkowych z US W. ; informacja o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11, PIT-37, fakturę VAT z WPWiK, 3) Referendarz sądowy wskazuje, że jedynym kosztem sądowym wymaganym w sprawie jest 500,- zł należne z tytułu wpisu od skargi do sądu i do tej sumy należy odnieść zdolność wygospodarowania środków z posiadanych przez skarżącego środków. Referendarz sądowy daje wiarę oświadczeniom skarżącego złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej, niezależnie już od tego, że niektóre z nich mają potwierdzenie w aktach administracyjnych (pismo z 23 lutego 2011 r. w aktach administracyjnych). Przymiotu rzetelności oświadczeń strony nie pozbawia brak zbieżności zadeklarowanego w formularzu PPF wysokości wynagrodzenia z tym, który wynika ze złożonego zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia oraz z wysokości wpływów z tytułu wynagrodzenia, wynikającego z wyciągu z rachunku bankowego. .Z deklaracji skarżącego, których referendarzowi sądowemu nie udało się skutecznie zakwestionować, wynika że w gospodarstwie domowym skarżącego miesięczna kwota dochodów wszystkich członków wynosi 3487,2 zł brutto (zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach z 27 stycznia 2012 r.). Oznacza to, że na jedną osobę przypada 1162,4 zł brutto (ok. 839 zł netto). Z informacji zawartych na stronie Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych (http://www.ipiss.com.pl/www_ms_2010_sr.pdf) wynika, że wysokość minimum socjalnego w gospodarstwie trzyosobowym wynosiło w 2010 r. 784,36 zł na osobę. Referendarz sądowy zwraca uwagę, że w koszyku dóbr rozważanych przez Instytut brak było wydatków na spory sądowe, zaś wysokość uzyskiwanego dochodu na głowę w gospodarstwie domowym skarżącego nieznacznie przekracza kwotę minimum socjalnego. Referendarz wskazuje, że minimum socjalne stanowi kategorie socjalną, mierzącą koszty utrzymania gospodarstw domowych, uwzględniając podstawowe potrzeby bytowo-konsumpcyjne i jest modelem zaspokajania potrzeb na generalnie niskim poziomie, ale jeszcze wystarczającym dla reprodukcji sił witalnych człowieka na każdym etapie jego biologicznego rozwoju, dla posiadania i wychowania potomstwa oraz dla utrzymania więzi ze społeczeństwem. Stąd poczynienie nakładów na spory sądowe w pełnej wymagalnej wysokości ze środków niewiele przekraczających te, wymagane do zabezpieczenia minimum socjalnego, należy traktować jako zagrażające utrzymaniu koniecznemu skarżącego i jego rodziny. Zarazem referendarz sądowy zauważa, że strona, bez zagrożenia dla przekroczenia granicy minimum egzystencji (nie wspominając o minimum socjalnym), jest w stanie wygospodarować kwotę 100,- zł na potrzeby postępowania sadowego. Odmowa przyznania prawa pomocy w pozostałej części, tj kosztów wymaganych potencjalnie, jest uzasadniona tym, że każdorazowe ubieganie się o przyznanie prawa pomocy powinno być poprzedzone zestawieniem wysokości kosztów i wysokości środków, którymi strona aktualnie dysponuje. 4) Z tych powodów referendarz sądowy zadecydował, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.