III SA/Wa 656/07
WyrokWSA w Warszawie2007-06-29
Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Sylwester Golec, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji podatkowej pełnoletniemu domownikowi w sytuacji nieobecności adresata, który przebywał w szpitalu, jest skuteczne i czy wniesienie odwołania dzień po upływie 14-dniowego terminu od daty doręczenia skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminowi?Ratio decidendi
Doręczenie decyzji podatkowej pełnoletniemu domownikowi w sytuacji nieobecności adresata jest zgodne z prawem, nawet jeśli adresat przebywał w szpitalu, pod warunkiem, że domownik podjął się oddania pisma adresatowi. Wniesienie odwołania dzień po upływie 14-dniowego terminu od daty skutecznego doręczenia decyzji skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminowi, co jest obowiązkiem organu odwoławczego wynikającym wprost z przepisów ustawy.Stan faktyczny
Skarżący J. O. kwestionował postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określającej zobowiązanie podatkowe. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w dniu 28 listopada 2006 r., podczas gdy skarżący przebywał w szpitalu, a odebrała ją jego córka. Odwołanie zostało wniesione 13 grudnia 2006 r., co organ uznał za jednodniowe przekroczenie 14-dniowego terminu. Skarżący podnosił wadliwość doręczenia oraz zarzuty merytoryczne dotyczące decyzji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Monika Kawa-Ogorzałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. oddala skargę
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził uchybienie przez Skarżącego – J. O. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] listopada 2006 r.
Z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. określił J. O. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r.
Pismem z dnia 13 grudnia 2006 r., złożonym osobiście w urzędzie skarbowym w W., Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona przez pocztę podczas jego nieobecności (pobyt w szpitalu) i odebrana przez jego córkę.
W zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru decyzji organu pierwszej instancji, została ona podatnikowi doręczona w dniu 28 listopada 2006 r.
Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.) odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W rozpoznawanej sprawie termin ten rozpoczynał się w dniu 29 listopada i upłynął w dniu 12 grudnia 2006 r. Ten dzień był zatem ostatnim, w którym strona mogła skutecznie wnieść odwołanie. Uczyniła to jednak 13 grudnia 2006 r., a więc z jednodniowym uchybieniem terminu.
Organ wskazał również, iż wraz z odwołaniem strona nie wnosiła o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
W skardze z dnia 6 lutego 2007 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przeprowadzenie nowego postępowania podatkowego oraz stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji.
Wyjaśnił, że w okresie od 20 do 30 listopada 2006 r. był hospitalizowany, na dowód czego przedstawił kartę informacyjną ze szpitala powiatowego im. [...]. W związku z powyższym, skoro decyzja organu pierwszej instancji została doręczona na jego adres 28 listopada 2006 r. oznacza to, iż doręczenie to było niewłaściwe, a decyzja pierwszoinstancyjna powinna zostać unieważniona.
Skutkiem unieważnienia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] listopada 2006 r. będzie, w opinii strony, konieczność ponownego przeprowadzenia czynności kontrolnych związanych z wysokością zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r.
W dalszej części skargi Skarżący przedstawił merytoryczne zarzuty w stosunku do decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...] listopada 2006 r. wskazując m.in. na wady przeprowadzonego w sprawie postępowania kontrolnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Dodał, że fakt, iż w dniu doręczenia decyzji podatnik przebywał w szpitalu, a decyzję organu pierwszej instancji odebrała jego córka nie oznacza, iż doręczenie tej decyzji było wadliwe. Zgodnie bowiem z art. 149 O.p. w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu, pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, gdy ten podjął się oddania pisma adresatowi.
Organ wskazał też, iż Skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Ponadto z przedłożonej wraz ze skargą szpitalnej karty informacyjnej wynika, iż Skarżący przebywał w szpitalu w okresie od 20 do 30 listopada 2006 r. Tym samym pobyt w szpitalu nie mógł być przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, gdyż po powrocie ze szpitala podatnik miał 12 dni na dokonanie tej czynności
Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził też, iż zarzuty skargi dotyczące prowadzonych przez urząd skarbowy czynności kontrolnych w zakresie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych nie dotyczą niniejszego postępowania, którego przedmiotem jest kwestia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Na rozprawie w dniu 29 czerwca 2007 r. Skarżący poinformował, iż terminowi do wniesienia odwołania uchybił ze względu na doznane urazy i zły stan zdrowia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; - dalej p.p.s.a.), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim bądź do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.
Sąd po analizie akt postępowania oraz skargi nie stwierdził istnienia żadnej z wymienionych przesłanek do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonego aktu.
Kontroli sądowej w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. stwierdzające uchybienie przez J. O. terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] listopada 2006 r. Zadaniem Sądu była więc ocena, czy rzeczywiście doszło do uchybienia powyższego terminu oraz w konsekwencji czy zaskarżone postanowienie narusza czy też nie narusza prawa.
W myśl art. 148 § 1 O.p. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Zgodnie natomiast z art. 149 O.p. w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.
Przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie odwołań stanowią, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). W przypadku wniesienia odwołania z uchybieniem powyższego terminu organ odwoławczy, zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Nie jest w sprawie okolicznością sporną, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] listopada 2006 r. została skarżącemu faktycznie doręczona. Wątpliwości strony budzą natomiast okoliczności tego doręczenia. Nastąpiło ono bowiem w dniu 28 listopada 2006 r., tj. w okresie, w którym przebywał on w szpitalu, a odbiór decyzji – zdaniem strony - kwitowała jego córka. W opinii Skarżącego zestawienie powyższych faktów wskazuje, iż decyzja organu pierwszej instancji nie została mu doręczona w sposób prawidłowy.
Należy stwierdzić, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, iż Skarżący odebrał ją osobiście. W rubryce przeznaczonej na podpis adresata widnieje bowiem "J. O." oraz data 28 listopada 2006 r. Również doręczający zaznaczył, iż przesyłkę doręczył adresatowi, a więc J. O.. Jeżeli jednak przyjąć za Skarżącym, że decyzji nie odebrał osobiście, gdyż faktycznie w tym czasie przebywał w szpitalu, a przesyłkę odebrała jego córka, to taki sposób doręczenia korespondencji urzędowej również jest zgodny z prawem. Jak bowiem wskazano wyżej, z art. 149 O.p. wynika, iż w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Córka adresata, wspólnie z nim zamieszkująca była osobą uprawnioną do odbioru przesyłki poleconej, tym bardziej że Skarżący nie podniósł, aby przesyłkę tę odebrała osoba niepełnoletnia lub nieuprawniona.
Skoro decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego doręczono na wskazany przez podatnika adres i została ona odebrana pod tym adresem, należało uznać, iż doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...] listopada 2006 r. zostało dokonane w sposób prawidłowy i było skuteczne z data wskazaną w zwrotnym poświadczeniu odbioru. Jeżeli zaś decyzja organu pierwszej instancji została Skarżącemu doręczona w dniu 28 listopada 2006 r., to 14-dniowy termin na wniesienie odwołania upływał 12 grudnia 2006 r. Składając odwołanie w dniu 13 grudnia 2006 r. Skarżący przekroczył ten termin. Skutkiem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest natomiast stwierdzenie tego faktu w formie postanowienia (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.). Z akt sprawy nie wynika ponadto, aby Skarżący wnosił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Zaznaczyć należy również, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 6 czerwca 2003 r. SA/Bk 271/2003, Gazeta Prawna 2003/142, str. 4).
W konsekwencji Sąd nie podzielił prezentowanego przez Skarżącego stanowiska o wadliwości doręczenia i uznał, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. zostało wydane zgodnie z przepisami prawa, a więc nie ma podstaw do jego uchylenia.
Sąd wskazuje ponadto, iż podnoszone przez Skarżącego na rozprawie okoliczności, iż terminowi do złożenia odwołania uchybił ze względu na doznane urazy oraz zły stan zdrowia nie mogły mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Mogłyby natomiast stanowić argumentację przemawiającą za przywróceniem terminu do wniesienia odwołania. Jak już jednak wskazano wniosku takiego strona nie złożyła.
Sąd nie mógł ustosunkować się do zarzutów skargi dotyczących prawidłowości przeprowadzenia postępowania kontrolnego w sprawie określenia Skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r., gdyż materia ta wykraczała poza granice niniejszego postępowania. Granice te wyznaczyła bowiem treść zaskarżonego do Sądu akt administracyjnego, którym było postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...] listopada 2006 r. Tylko zarzuty dotyczące prawidłowości tego postanowienia, a nie wskazanej decyzji, mogły być przez Sąd rozpatrywane.
Biorąc powyższe pod uwagę, a w szczególności uznając, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło