III SA/Wa 660/10

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł Skarżący W. M. zwrócił się o zwolnienie z tej opłaty. 2. Wykonując wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym zaznaczył że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Powołał się na skomplikowany charakter czynności prawnych oraz na fakt, że jest osobą nieporadną. Skarżący mieszka sam. Poza nieruchomością rolną nie posiada żadnego majątku. Nieruchomość ta jest zajęta przez komornika sądowego. Źródłem utrzymania Skarżącego jest działalność gospodarcza (od 1 maja br.) oraz działalność rolnicza. Dochód z tego tytułu wynosi łącznie 600 zł. Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej. Wydatki kształtują się na poziomie 300 zł. Skarżący nie posiada konta bankowego, jak również wierzytelności. Wobec niego toczy się postępowanie egzekucyjne. Skarżący przedłożył zeznania podatkowe za 2009 r., decyzję o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, pismo komornika sądowego z 9 marca 2010 r. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 4. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. 5. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wpis od skargi wynosi 100 zł i jest to jedyny wymagany na tym etapie postępowania koszt sądowy. Analogiczną kwotę Skarżący jest zobowiązany uiścić tytułem wpisu od skargi należnego w sprawie III SA/Wa 1139/10. 6. Źródłem utrzymania Skarżącego jest działalność rolnicza oraz działalność gospodarcza. Według oświadczenia z każdego z tych źródeł uzyskuje on dochód w wysokości 300 zł. Jednakże okoliczności tej Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił. Tymczasem z brzmienia powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. W niniejszej sprawie Skarżący został wezwany do złożenia deklaracji VAT oraz zestawienia wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania. I o ile w przypadku deklaracji VAT wyjaśnił że nie rozlicza się jako podatnik podatku od towarów i usług, o tyle wspomnianego wyżej zestawienia nie przedstawił. Jeśli Skarżący – analogicznie jak w przypadku działalności prowadzonej do grudnia 2009 r. – jest podatnikiem zryczałtowanego podatku dochodowego, to ciąży na nim obowiązek prowadzenia ewidencji przychodów, a zatem przedłożenie ww. zestawienia nie powinno nastręczać mu trudności. Podobnie rzecz się ma z dochodem z działalności rolniczej. Skarżący nie wyjaśnił przy tej okazji czy jest mu udzielana pomoc finansowa ze środków pochodzących z europejskich funduszy strukturalnych. Skarżący nie podał także informacji o pomocy finansowej lub rzeczowej świadczonej na jego rzecz przez członków rodziny. Nie udokumentował także wysokości wydatków. Brak jakiejkolwiek dokumentacji obrazującej wysokość dochodów nie pozwala na przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Skarżący nie może oczekiwać, że rozstrzygnięcie w tej kwestii referendarz sądowy podejmie wyłącznie w oparciu o jego oświadczenia. Zwłaszcza jeśli uwzględni się fakt, że rozpoczęcie działalności (co miało miejsce w maju br.) wymagało nakładów finansowych, potrzebnych chociażby na zakup towarów którymi Skarżący handluje na straganach i targowiskach. W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.