III SA/Wa 660/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu W. M.(dalej "Skarżący"), pismem z 12 kwietnia 2010 r. wniósł o zwolnienie od zapłaty wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Skarżący podniósł, że nie jest w stanie ponieść ww. kosztów sądowych. Referendarz sądowy, postanowieniem z 23 lipca 2010 r., odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powodem odmowy było niewystarczające uprawdopodobnienie trudnej sytuacji materialnej Skarżącego. Sąd I instancji, po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego, przyznał mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i odmówił mu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Zdaniem Sądu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie z tego względu, iż brak jest konieczności ustanawiania zawodowego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania. Przepisy regulujące postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie przewidują bowiem "przymusu adwokackiego". Skarżący ma ustawowo zapewnione prawo do informacji, którego wyrazem jest sformułowana w art. 6 p.p.s.a. zasada udzielania pomocy stronom. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie Sądu I instancji w części dotyczącej zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych i uchylił postanowienie w pozostały zakresie. Sąd odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, że zdaniem Sądu I instancji, sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, a głównym argumentem przemawiającym za odmową skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym również ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jest fakt, iż przepisy regulujące postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie wymagają, aby strona występowała z profesjonalnym pełnomocnikiem oraz to, że przepisy te ustanawiają pewne normy, które gwarantują stronie możliwość dochodzenia jej praw przed tym sądem bez konieczności posiadania takiego pełnomocnika. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro argumentacja Sądu I instancji w zakresie odmowy skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym opiera się na pozaustawowych przesłankach niewymienionych w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., to pogląd taki należy uznać za nieprawidłowy, a wręcz naganny. Sygn. akt III SA/Wa 660/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd wskazuje, że ze względu na treść art. 197 § 2 w zw. z art. 190 i art. 170 P.p.s.a. Sąd I instancji związany jest wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w postanowieniu z 4 listopada 2010r. I Fz 421/10. Z sentencji postanowienia NSA z 4 listopada 2010 r. wynika, że postanowienie Sądu I instancji uchylono tylko w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Natomiast utrzymano w mocy postanowienie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stąd do rozpoznania pozostał jednie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, tj. w zakresie częściowym. W ocenie Sądu, Sąd odwoławczy uznał za uzasadnione, w zakreślonej przez skarżącego sytuacji majątkowej, zwolnienie kosztów sądowych, uznając, że skarżący nie jest zdolny ich ponieść – bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Sąd odwoławczy zakwestionował natomiast odmowę ustanowienia skarżącemu pełnomocnika z urzędu tylko ze względu na brak przymusu adwokackiego na tym etapie postępowania i obowiązki informacyjne Sądu względem skarżącego. Zdaniem Sądu, koszty działania pełnomocnika z wyboru nie będą mniejsze od wysokości wymagalnych kosztów sądowych w sprawie, tj. kwoty 100,- zł. Stąd Sąd podziela, zawartą w postanowieniu z 24 sierpnia 2010 r., ocenę zdolności ponoszenia przez skarżącego wydatków i wpływu tych wydatków na poziom utrzymania koniecznego - niezakwestionowaną przez Sąd odwoławczy. Mając to na uwadze, Sąd, na podstawie art. 245 § 1, § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 i art. 160 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.