III SA/Wa 660/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca M. N., na urzędowym formularzu PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że otrzymuje emeryturę w wysokości 2.167 zł. Obecnie emerytura ta jest zajęta w postępowaniu egzekucyjnym i do dyspozycji Skarżącej pozostaje kwota 1.500 zł. Do stałych wydatków Skarżąca zaliczyła: czynsz i media – 700 zł, leki i koszty leczenia – około 400 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku. Na wezwanie starszego referendarza sądowego Skarżąca przedłożyła roczne obliczenie podatku przez organ rentowy, z którego wynika, że w 2016 r. Skarżąca uzyskała dochód w kwocie 23.629,84 zł, a w 2015 r. dochód w kwocie 23.510,64 zł. Skarżąca przedstawiła także decyzję o waloryzacji renty, wyciągi z rachunku bankowego, rachunki miesięcznych opłat oraz tytuł wykonawczy. Ponadto Skarżąca załączyła zaświadczenie o stanie zdrowia. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718, ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (jak w niniejszej sprawie) obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest koszt wpisu od skargi w wysokości 1520 zł. Okoliczności przedstawione przez Skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z nadesłanych dokumentów pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać trzeba, że Skarżąca utrzymuje się emerytury w kwocie 1.500 zł (po potrąceniach egzekucyjnych). Skarżąca jest osobą schorowaną m.in. cierpi na [...]. W związku z tym znaczna część dochodu (400 zł) przeznaczana jest na leki i koszty leczenia. Ponadto Skarżąca nie posiada oszczędności, ani żadnego majątku. W ocenie referendarza sądowego poniesienie przez Skarżącą wydatku rzędu 1520 zł będzie stanowiło uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.