III SA/Wa 663/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-04-16
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy może przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Referendarz sądowy jest właściwy do rozpoznawania wniosków o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący R. M. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. i wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy wezwał do złożenia wniosku na urzędowym formularzu i przedstawienia dokumentów dotyczących sytuacji materialnej. Skarżący oświadczył, że jest osobą niezamożną, inwalidą II grupy, ponosi wysokie koszty leczenia, a jego jedynym dochodem jest renta w wysokości ok. 800 zł. Posiada dom i działki, ale nie może nimi swobodnie dysponować. Referendarz uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uznania za niezasadne zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym postanawia - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych -
W skardze z [...] lutego 2010 r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej
w W. R. M. (dalej - Skarżący) wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Pismem z 22 marca 2010 r. Referendarz sądowy wezwał Skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF oraz
do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący nadesłał wniosek złożony na urzędowym formularzu, w którym powtórzył, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczył, że jest osobą niezamożną, inwalidą II grupy. Wydaje dużo na leczenie i nie stać go na zapłacenia kosztów sądowych. Oświadczył ponadto, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Do swojego majątku zaliczył dom o pow. 50 m² oraz działkę 782 m² i 766 m². Jego jedynym źródłem dochodu jest renta w wysokości 818,80 zł.
Do wniosku Skarżący załączył odcinek renty, zeznanie PIT-37 za 2009 r., kopie decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2009 r., faktury i rachunki za opłaty eksploatacyjne.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 §3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika.
Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu
i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się
do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych.
Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 100 zł.
Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika, iż prowadzi on samodzielnie gospodarstwo domowe. Jego jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości ok. 800 zł. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Jest inwalidą. Wydaje dużo na leczenie.
Z kolei nieruchomości, które Skarżący zaliczył do swojego majątku, nie mogą stanowić źródła uzyskania środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. W jednej z nich Skarżący bowiem zamieszkuje (w domu o pow. 50 m² przy ul. C.) w drugiej posiada jedynie udziały, którymi nie może swobodnie dysponować (działka budowlana przy ul. K.) – por. sygn. akt III SA/Wa 1447/09 .
Zdaniem Referendarza sądowego, zestawienie wysokości dochodu, którym dysponuje Skarżący na zaspokojenie potrzeb życiowych z wysokością cen artykułów pierwszej potrzeby prowadzi do wniosku, że nie jest on w stanie z posiadanych środków pieniężnych ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło