III SA/Wa 664/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-04-23
Skład orzekający: Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości swojej trudnej sytuacji materialnej, nie ujawniając wszystkich ponoszonych wydatków i nie przedstawiając pełnej informacji o stanie majątkowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar wykazania tej przesłanki spoczywa na stronie, która musi przedstawić szczegółowe informacje o swojej kondycji finansowej, w tym ujawnić wszystkie ponoszone wydatki i stan majątkowy.Stan faktyczny
Skarżący S. T. i A. T. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną. Ich matka przebywa na urlopie wychowawczym i pobiera zasiłek. Skarżący nie posiadają rachunków bankowych, a wynagrodzenie pełnomocnika zależy od wyniku sprawy. Skarżący przedstawili część wydatków (gaz, energia, woda) i dochód z zasiłku macierzyńskiego, jednak referendarz sądowy uznał te informacje za niewystarczające i budzące wątpliwości co do rzetelności przedstawienia sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków S. T. i A. T. (działającej w imieniu własnym i jako przedstawiciel ustawowy P. T.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Skarżący S. T. i A. T. (występująca w imieniu własnym i jako przedstawiciel ustawowy P. T.) zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując to trudną sytuacją materialną. Zarówno S., jak i P. T. znajdują się na utrzymaniu swojej mamy, która z kolei przebywa obecnie na urlopie wychowawczym i pobiera zasiłek. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnili, że nie posiadają rachunków bankowych. Umowa między nimi a pełnomocnikiem nie określa zasad wypłaty wynagrodzenia. Wynagrodzenie to będzie zależne od pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy. Tytuł prawny do zajmowanego lokalu w Z. posiadają Skarżący. Jedynym źródłem utrzymania A. T. jest zasiłek macierzyński. S. T. nie posiada obecnie żadnych źródeł utrzymania. Skarżący przedstawili zeznania podatkowe, potwierdzenie wypłaty, dowody obrazujące wysokość wydatków za gaz, energię, wodę i ścieki.
Uwzględniając powyższe zważono, co następuje:
Skarżący ubiegają się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony.
Zdaniem referendarza sądowego w niniejszej sprawie takich szczegółowych, nie budzących wątpliwości informacji zabrakło.
Przede wszystkim wbrew wezwaniu Skarżący nie ujawnili wszystkich ponoszonych wydatków. Trudno bowiem za kompletne uznać wskazanie tylko opłat za gaz, energię elektryczną, wodę i ścieki. W wyliczeniu tym zabrakło chociażby wydatków na żywność, leki, telefon, edukację. Nawet jednak te dane, które Skarżący ujawnili budzą zastrzeżenia co do rzetelnego przedstawienia sytuacji finansowej. Z wyjaśnień Skarżących wynika, że jedynym źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny jest zasiłek macierzyński pobierany przez A. T. w wysokości 2.047 zł. Tymczasem sama tylko opłata za gaz za styczeń-luty 2012 r. wyniosła ponad 1.841 zł. Skarżący nie wskazali jakoby zalegali z jakimikolwiek płatnościami. Trudno uznać, że kwota 2.000 zł wystarcza na uregulowanie powyższej należności, i dodatkowo np. na zakup żywności dla trzech osób. Z pism Skarżących nie wynika zaś, iżby ktokolwiek pomagał im finansowo.
Po drugie po lekturze nadesłanych dokumentów nasuwają się wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego Skarżących. W urzędowych formularzach PPF Skarżący w ogóle nie zaliczyli do stanu posiadania zajmowanej nieruchomości w Z. przy ul. [...]. Na wezwanie referendarza sądowego odpowiedzieli, że tytuł prawny do tego lokalu jednak posiadają. Tymczasem Skarżąca A. T. posługuje się innym jeszcze adresem jako właściwym do korespondencji, tj. przy ul. [...]. Taki też adres punktu poboru gazu, energii elektrycznej widnieje na fakturach. Skarżący nie wyjaśnili natomiast czy posiadają tytuł prawny do tego lokalu. Poza tym nie jest jasne – skoro Skarżący ponoszą opłaty za lokal przy ul. [...] – kogo obciążają opłaty za lokal przy ul. [...].
Po trzecie brak jest pełnej informacji na temat sytuacji S. T. Jakkolwiek Skarżący oświadczyli, że nie posiada ona obecnie żadnych źródeł utrzymania i pozostaje na wyłącznym utrzymaniu A. T., niemniej stwierdzenie to uznać należy za lakoniczne. Powyższe oświadczenie nie wyjaśnia bowiem, czy S. T. w dalszym ciągu pobiera naukę (tej kwestii dotyczył pkt 1 wezwania referendarza sądowego z 26 marca 2012 r.), czy też jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, czy może poszukuje pracy.
Po czwarte oświadczenie A. T. o pobieraniu zasiłku macierzyńskiego kłóci się z tym, że jak wynika z nadesłanej informacji PIT/O małoletni (a właściwie już pełnoletni) P. T. liczy sobie 18 lat. Innych zaś dzieci – poza S. i P. – A. T. nie wskazała.
Po piąte w aktach administracyjnych znajduje się tymczasowy akt zgonu M. T., z którego wynika, że A. T. jest właścicielką [...]. Informacji na ten temat zabrakło natomiast w wyjaśnieniach Skarżących.
Powyższe wątpliwości powodują, iż materiał, którym dysponuje referendarz sądowy, pozostaje niekompletny. W tej sytuacji nie sposób uznać, że Skarżący wykazali w sposób bezsprzeczny i nie budzący wątpliwości, że ich sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło