III SA/Wa 664/17

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 21/4/2017 r po rozpoznaniu wniosku H. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...]/11/2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) H.B., dalej jako strona, wnioskiem zawartym w skardze i na formularzu PPF (data 10/4/2017 r), zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Powołała się na złą sytuację materialną, egzekucję komorniczą. Wskazała, ze utrzymuje się z emerytury w wysokości 846 zł oraz emerytury męża w wysokości 1777,36 zł. Ponosi miesięczne wydatki z tytułu raty leasingowej, opłat za telefon wyżywienie i in , razem – ok 2550 zł. Wezwania referendarza sądowego z 16/3/2017r – skierowanego na oznaczony w formularzu PPF adres do doręczeń, o przekazanie dodatkowych informacji o sytuacji życiowej strony, tj. o wskazanie źródeł utrzymania, wysokości dochodów, złożenie deklaracji podatkowych, odpisów wyciągów z rachunków bankowych, kalkulacji kosztów życia i in, skutecznie doręczonego (jeszcze 3/3/2017 r (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sądowych) strona nie wykonała. 3) Jedyny wymagany na obecnym etapie koszt sądowy to wpis od skargi w kwocie 100 zł. Referendarz sądowy, zobowiązany w swoich decyzjach do uwzględniania reguł racjonalnego myślenia i doświadczenia życiowego, uznał, że skarżąca uchyliła się od przekazania bliższych informacji o swojej kondycji majątkowej, o szczegółach sposobu zaspokajania potrzeb życiowych. Nie złożyła też żadnych dokumentów finansowych, o które była wzywana (wyciągi z rachunków bankowych czy deklaracje podatkowe). Nie udzieliła bliższych informacji o szczegółach sposobu finansowania zobowiązań. Referendarz sądowy nie może wobec tego zastosować się w pełni do imperatywu bezkrytycznego przyjmowania twierdzeń wnioskodawcy. Dlatego referendarz sądowy nie ma wyboru: nie chcąc narazić się na zarzut marnotrawienia środków publicznych jest zobowiązany przytoczyć wypowiadane w podobnych sprawach poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponieważ urzędnik sadowy jest zobowiązany do uwzględniania w swoich rozstrzygnięciach ukształtowanego dorobku prawnego (Curia via et veritas et vita): "(...) gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się być niewystarczające, do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 p.p.s.a strona obowiązana jest złożyć na wezwanie Sądu, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konstrukcja tego przepisu zakłada więc obowiązek współpracy wnioskodawcy z Sądem. (...) Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony". Natomiast fakt ponoszenia opłat za oznaczone w formularzu PPF dobra wskazuje na możliwość poczynienia oszczędności w tych wydatkach w celu przeznaczenia środków na potrzeby postępowania sadowego, np. na poczet wpisu od skargi w wysokości 100 zł. 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.