III SA/Wa 665/11

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca B. J. zwróciła się na formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując to trudną sytuacją materialną. Podała, że zarabia 1.047 zł netto, z czego 140 zł przeznacza na spłatę kredytu hipotecznego, a 550 zł na utrzymanie nieruchomości. Ponadto Skarżąca ma na utrzymaniu osobę niepracującą. Do majątku Skarżąca zaliczyła dom oraz nieruchomość rolną. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała pismo z 26 kwietnia 2011 r., w którym wyjaśniła, że w wyniku wypadku samochodowego, któremu uległa w 2010 r. utraciła możliwość wykonywania dodatkowych zajęć, które stanowiły poważny wkład dla budżetu domowego. Sytuację pogorszyła jeszcze mroźna zima. Opóźnienia w wypłacie zasiłku z [...] zmusiły Skarżącą do korzystania z uprzejmości sąsiadów, aby przeżyć do kolejnej wypłaty. Wszystkie zaoszczędzone w roku ubiegłym środki zostały spożytkowane na bieżące utrzymanie Skarżącej i jej konkubenta, który nie pracuje. Dodatkowo Skarżąca partycypowała w kosztach leczenia matki emerytki. Wszystkie te okoliczności spowodowały spadek odporności psychicznej, wskutek czego od lutego 2011 r. Skarżąca jest pod opieką lekarza psychiatry. Miesięcznie na leki wydaje ok. 100 zł. Skarżąca wymieniła wydatki jakie poniosła na zakup oleju opałowego, drzewa opałowego, energię elektryczną, wywóz nieczystości, podatek rolny i spłatę kredytu. Do pisma dołączyła zeznania podatkowe, decyzję w sprawie wsparcia bezpośredniego, dokumenty potwierdzające wydatki, orzeczenie lekarza orzecznika, umowę o kredyt hipoteczny, wyciągi z rachunku bankowego. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z brzmienia powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanki warunkującej Sygn. akt III SA/Wa 665/11 przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Tymczasem w niniejszej sprawie informacje Skarżącej o stanie majątkowym i rodzinnym są niepełne. Przemilczała ona mianowicie kwestie związane z konkubentem, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Jedyną informacją udzieloną na jego temat jest to, że nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu Skarżącej. Nie wiadomo od kiedy taka sytuacja ma miejsce. Skarżąca nie nadesłała bowiem zeznań podatkowych konkubenta. Nie wskazała także jakoby ich nie składał. Nie przedstawiła również wyciągów z jego rachunków bankowych. Zapoznanie się z sytuacją materialną konkubenta jest o tyle istotne, iż w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy bada się możliwości płatnicze nie tylko strony składającej wniosek, ale również osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Dopiero bowiem stwierdzenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy domowników strona nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, pozwala rozstrzygnąć o przyznaniu jej pomocy z budżetu państwa. Należy podkreślić, że próba wglądu w sytuację finansową konkubenta Skarżącej zakończyła się niepowodzeniem zarówno w sprawie niniejszej, jak i w sprawie, w której występuje on jako Skarżący. Ponadto nie jest jasne aktualne źródło utrzymania Skarżącej. Co prawda zadeklarowała ona, że otrzymuje wynagrodzenie za pracę (przykładowo w formularzu PPF podała, że "zarabia..."), jednak okoliczności tej (mimo wyraźnego wezwania) nie udokumentowała. Z nadesłanych dokumentów wynika jedynie, że w związku z wypadkiem pobierała okresowe świadczenie chorobowe. Następnie uzyskała uprawnienie do świadczenia rehabilitacyjnego. Świadczenie to przyznano jej jednak na okres 4 miesięcy, zaś jego wypłata (całej kwoty) nastąpiła w dniu 13 kwietnia 2011 r. Wątpliwości budzą także wyjaśnienia Skarżącej na temat wydatkowania wcześniej zaoszczędzonych pieniędzy. Podała ona mianowicie, że wszystkie środki zaoszczędzone w poprzednim roku zostały wydane na bieżące utrzymanie jej i konkubenta. Tymczasem, jak wynika z zeznania podatkowego, dochód osiągnięty przez Skarżącą w 2010 r. wyniósł 11.860,65 zł (co daje miesięcznie kwotę ok. 1.000 zł). Mało prawdopodobne jest więc aby przy takim poziomie dochodu i ponoszeniu stałych miesięcznych wydatków (utrzymanie domu, zakup żywności) Skarżącej udało się zaoszczędzić kwoty pozwalające jej utrzymać się w bieżącym roku. Zwłaszcza, że w Sygn. akt III SA/Wa 665/11 okresie między grudniem 2010 r. a kwietniem 2011 r. Skarżąca praktycznie pozbawiona była jakiegokolwiek dochodu. Z tych względów referendarz sądowy uznał, że Skarżąca nie wykazała w sposób bezsprzeczny i nie budzący wątpliwości, iż jej sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.