III SA/Wa 667/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. B. od postanowienia referendarza sądowego z 12 maja 2016r. w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: zaskarżone orzeczenie referendarza sądowego utrzymać w mocy P.B. (zwany dalej: "Skarżącym") wystąpił w niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał na następujące okoliczności uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy: brak znacznych dochodów, utrzymywanie się przede wszystkim ze stosunku pracy przy uprzednim funkcjonowaniu jako pracodawca – właściciel dobrze działającej firmy, niemożność funkcjonowania w systemie przed wydaniem decyzji Starosty kościańskiego zakazującej prowadzenia działalności gospodarczej, obsługa zobowiązań powstałych przed wprowadzeniem zakazu prowadzenia stacji diagnostycznej, które w przeszłości były pokrywane z dochodu stacji. Skarżący oświadczył ponadto, że pozostaje w związku małżeńskim, prowadząc ze swoją żoną wspólne gospodarstwo domowe. Posiada nieruchomość rolną o powierzchni 57,2452 ha, a także nieruchomości związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz przedmioty o wartości powyżej [...] zł według załączonej ewidencji środków trwałych. Dochód żony w 2015r. wyniósł 4.773,32 zł. Skarżący wyjaśnił, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza opiera się obecnie na wynajmie części pomieszczeń, w których w przeszłości prowadził swoją działalność gospodarczą. Z tego względu przychody z najmu są jednocześnie przychodami z działalności gospodarczej. Skarżący z tytułu renty inwalidzkiej otrzymuje świadczenie w wysokości 663,20 zł, zaś do wypłaty po potrąceniach komorniczych pozostaje mu kwota 415,71 zł miesięcznie. Natomiast z działalności gospodarczej w styczniu 2016r. poniósł stratę w wysokości 21.218,41 zł. Z kolei koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą 2.230 zł miesięcznie, w tym: gaz, prąd - 460 zł, woda, kanalizacja - 60 zł, koszty związane z ogrzewaniem mieszkania - 350 zł, telefon 100 zł, ubezpieczenie na życie 60 zł, zaś pozostałe wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego - 1.200 zł. Skarżący do przedmiotowego wniosku załączył następujące dokumenty: ewidencję środków trwałych, oświadczenie o wysokości spłacanych przez siebie kredytów i innych obciążeń, roczną informację o wysokości świadczenia z KRUS jego żony PIT-40A za 2015r., zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-37 za 2015r., informację o odliczeniach od dochodu (przychodu) i od podatku PIT/O za 2015r., zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-36L za 2015r., informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej PIT/B za 2015r. Postanowieniem z 12 maja 2016r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazując w uzasadnieniu, że Skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."). Pismem z 20 maja 2016 r. Skarżący złożył sprzeciw od ww. orzeczenia referendarza sądowego, wnosząc w nim o jego uchylenie. Skarżący w uzasadnieniu sprzeciwu podniósł, iż Sąd swoim postanowieniem dał dowód na to, że pokrzywdzony nie ma szans walczyć "o swoje" na legalnej drodze prawnej. Skarżący podkreślił, że dochody jego i żony drastycznie spadły i nie są oni w stanie uiścić wymaganej opłaty. W opinii Skarżącego, wszelkie ustalenia w sprawie nie odzwierciedlają stanu faktycznego. Skarżący podkreślił przy tym, że uległ wypadkowi i obecnie przebywa na rencie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem Skarżącego postanowienie referendarza sądowego z 12 maja 2016r. odpowiada prawu oraz zostało wydane w poprawnie ustalonym stanie faktycznym. Referendarz sądowy słusznie zauważył bowiem, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Zdaniem Sądu powyższa konkluzja jest zasadna i ma oparcie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. Uwzględniając powyższą argumentację stwierdzić należy, iż zasadnie zważono w zaskarżonym postanowieniu, że Skarżący nie spełnił warunków do przyznania prawa pomocy, gdyż nie przedstawił w sposób niebudzący wątpliwości jaka jest jego obecna sytuacja materialna. W sprawie nie była zatem możliwa rzetelna i pełna analiza zdolności płatniczych Skarżącego. Podkreślenia wymaga przy tym, iż także na etapie sprzeciwu Skarżący nie przedstawił argumentacji (ani nie załączył wspierających tą argumentację dokumentów), która mogłaby skutecznie podważyć ocenę jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, dokonaną w zaskarżonym postanowieniu z 12 maja 2016r. W szczególności wskazać należy, iż w dalszym ciągu niewyjaśniona pozostaje kwestia posiadanych przez Skarżącego gruntów rolnych o powierzchni ponad 57 ha i słusznych wątpliwości referendarza sądowego co do okoliczności prowadzenia na tych gruntach ewentualnej działalności rolniczej lub otrzymywanych dopłat bezpośrednich. Ponadto zauważyć należy, że Skarżący w wykonaniu wezwania referendarza sądowego nie przedstawił wszystkich dokumentów, o które był wzywany, w tym przede wszystkim wyciągów z rachunków bankowych należących do jego oraz żony, które obrazowałyby odbywające się tam przepływy finansowe. W ocenie Sądu referendarz sądowy zasadnie stwierdził, że dostępne mu informacje o sytuacji majątkowej Skarżącego nie dawały podstaw do stwierdzenia, iż opłacenie przez niego wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł spowoduje negatywne skutki w odniesieniu do jego sytuacji bytowej. Zasadnie również podkreślono, że Skarżący i jego żona dysponują znacznym majątkiem, w tym nieruchomościami, które mogą stanowić istotne źródło przychodów. Natomiast wobec faktu, że Skarżący wraz ze swoją żoną są w stanie wygospodarować środki pieniężne na spłatę swoich zobowiązań kredytowych wobec banków wynoszących według zestawienia przedstawionego przez Skarżącego około 260.000 zł, jak również pokryli już wpisy sądowe w sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem o sygn. akt III SA/Wa 2104/15, III SA/Wa 2294/15, III SA/Wa 2295/15, III SA/Wa 2296/15, III SA/Wa 2297/15, III SA/Wa 660/16 i III SA/Wa 1020/16 w wysokości 800 zł, nie sposób uznać, że nadmiernym obciążeniem będzie dla nich poniesienie kosztów postępowania w sprawie, które na tym etapie zamykają się w kwocie 100 zł. Z powyższych względów uznać należy, iż Skarżącemu zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie spełnił bowiem przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 259 i art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.