III SA/Wa 67/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek (spr.), Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2008 r. sprawy ze skargi G. R. i T. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002 oddala skargę Decyzją z dnia [...]listopada 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W określił G. i T. R. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok. Decyzję wysłano Skarżącym za pośrednictwem Poczty Polskiej, która po dwukrotnym awizowaniu przesyłki w dniu 10 listopada oraz 29 listopada 2006 r. zwróciła ją organowi I instancji. Pismem opatrzonym datą 31 stycznia 2007 r., wniesionym w dniu 5 lutego 2007 r. G. R. zwróciła się do organu podatkowego o ponowne doręczenie jej decyzji informując, że decyzja określająca zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. nie została dostarczona z powodu strajku pracowników Poczty Polskiej, a informację o wydaniu decyzji Skarżący otrzymali od komornika Urzędu Skarbowego. W odpowiedzi, pismem z dnia 14 lutego 2007 r. organ I instancji odmówił ponownego doręczenia decyzji informując o możliwości uzyskania odpisów lub kopii dokumentów z akt sprawy. Pismem z dnia 28 maja 2007 r., wniesionym w tym samym dniu, Skarżący zwrócili się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że w tym dniu otrzymali kopię decyzji i mogli się po raz pierwszy z nią zapoznać. Wskazali, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy, a w dniach kiedy rzekomo awizowano przesyłkę trwał strajk pracowników Poczty Polskiej, wobec czego w okresie 3-4 tygodni mieszkańcy nie otrzymywali żadnych przesyłek pocztowych. Wskazali również, że w bloku w którym mieszkają listonosz często pomyłkowo wrzuca przesyłki do innych skrzynek, co stanowi problem gdyż sąsiedzi nie zawszę odnoszą przesyłki pod właściwy adres. W ocenie Skarżących, w takim przypadku przyjęcie doręczenia zastępczego wiąże się z pozbawieniem strony możliwości udziału w postępowaniu. Oświadczyli, że w miesiącach listopadzie i grudniu 2006 r. nie otrzymywali żadnych powiadomień o przesyłkach poleconych. Pismem wniesionym w dniu 11 września 2007 r., w uzupełnieniu do złożonego wniosku o przywrócenie terminu, skarżący wnieśli odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2006 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2007 r., Dyrektor Izby Skarbowej w W., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazał na treść art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.– powoływana dalej jako "Ordynacja podatkowa") i stwierdził, że z adnotacji poczynionych na przesyłce zawierającej decyzję organu I instancji wynika, że próbowano ją doręczyć w dniu 10 listopada 2006 r. i otrzymano informację "mieszkanie zamknięte". W tej sytuacji, przesyłkę pozostawiono w Urzędzie Pocztowym na okres 14 dni i ponownie awizowano w dniu 29 listopada 2006 r. o czym pozostawiono informację w skrzynce pocztowej skarżących. Powyższe czynności, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., świadczą o próbie doręczenia przesyłki. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał przy tym, że w wyniku strajku pracowników Poczty Polskiej nastąpiło opóźnienie w doręczaniu przesyłek, ale nie miało wpływu na bieg terminów procesowych, które liczone są od daty doręczenia przesyłki, bądź jak w przedmiotowej sprawie, od daty awizowania przesyłki. Wyjaśnił, że argument skarżących o wrzucaniu przesyłek do niewłaściwych skrzynek był gołosłowny bowiem skarżący w żaden sposób argumentu tego nie uprawdopodobnili, dlatego też nie mógł on stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał także, iż skarżący byli świadomi toczącego się postępowania podatkowego, a na początku 2007r., również wydania decyzji przez organ I instancji. Jego zdaniem, skarżący nie wykazali staranności w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania co stanowiłoby podstawę do jego przywrócenia na podstawie art. 162 Ordynacji podatkowej i w tej sytuacji termin ten nie mógł zostać przywrócony a organ zobligowany był do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] października 2007 r., Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania złożonego w dniu 11 września 2007 r., wskazując, iż decyzja organu I instancji została doręczona zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 6 grudnia 2006 r., a termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 20 grudnia 2006 r. Pismami z dnia 7 grudnia 2007 r. skarżący zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie obydwa postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. W uzasadnieniu jednobrzmiących skarg wskazali, że w czerwcu 2006 r. złożyli w Urzędzie Skarbowym pismo, w którym zawiadomili, ze przez okres wakacji nie będą mogli odbierać korespondencji, zaś po powrocie z wakacji nikt nie potrafił udzielić im informacji na jakim etapie znajduje się postępowanie w sprawie określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Wyjaśnili, że strajk pocztowców spowodował, iż nikt nie otrzymywał normalnie korespondencji. Poinformowali, ze zwrócą się do Poczty Polskiej o informację czy do ich skrzynki była doręczana korespondencja. Pozostali mieszkańcy bloku dowiadywali się o kierowane do nich przesyłki w Urzędzie Pocztowym skarżący stwierdzili, że gdyby wiedzieli o kierowanej do nich przez Urząd Skarbowy korespondencji, również szukali by jej w Urzędzie pocztowym. Wskazali, że argument o niedoręczaniu lub omyłkowym doręczaniu korespondencji nie jest gołosłowny, gdyż potwierdzają go skargi kierowane do listonosza i do Urzędu Pocztowego, w których informowali pocztę również o tym, że skrzynki pocztowe w bloku, w którym mieszkają, są często wyłamane i otwarte. Podnieśli, że strajk pocztowców skończył się w pierwszej dekadzie grudnia, a przesyłkę z decyzją zwrócono do Urzędu w dniu 6 grudnia 2006 r. Pozbawienie ich prawa do zapoznania się z decyzją organu I instancji uznali za naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Zaznaczyli przy tym, że skoro zawiadomienie o wszczęciu postępowania otrzymali osobiście od pracownika Urzędu Skarbowego, to decyzja mogła być im dostarczona również w ten sam sposób. Wskazali, że kwotę wynikającą z decyzji uiścili, ale wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ odnalazły się zaginione dokumenty istotne dla sprawy, a nie uwzględnione przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola ta ogranicza się, więc do badania, czy rozpoznając sprawę organy administracji publicznej nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W rozpatrywanej sprawie, Sąd takiego naruszenia prawa nie stwierdził. Podnieść należy, że na podstawie art. 228 §1 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy, po wniesieniu odwołania ma obowiązek podjąć czynności wstępne mające na celu ustalenie; czy odwołanie jest dopuszczalne, czy wniesiono je w terminie oraz czy spełnia wymogi określone w art. 222 Ordynacji podatkowej. W przypadku stwierdzenia, że termin do wniesienia odwołania nie został zachowany, jest zobligowany wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Sąd stwierdza, że doręczenie skarżącym decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2006 r., określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. nastąpiło prawidłowo, w zastępczym trybie określonym w art. 150 § 1 pkt.1 i § 2 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu przepisu obowiązującym w dacie doręczenia. Przepis ten wprowadza domniemanie doręczenia pisma, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej lub z urzędu gminy w określonym terminie, z upływem ostatniego dnia tego terminu, pod warunkiem zachowania określonych w nim wymogów. Należą do nich: niemożność doręczenia adresatowi pisma osobiście (art. 148 Ordynacji podatkowej), bądź zastępczo pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu (art. 149 Ordynacji podatkowej); przechowywanie pisma przez okres 7 dni w placówce pocztowej, jeżeli jak w niniejszej sprawie doręczenie następuje za pośrednictwem poczty; umieszczenie zawiadomienia o pozostawaniu pisma do odbioru przez adresata w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe na drzwiach jego mieszkania, biura, innego pomieszczenia, w którym wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na jego posesję. W sprawie niniejszej wymogi te zostały zachowane, co w sposób niebudzący wątpliwości, wynika z adnotacji poczty na kopertach przesyłek poleconych skierowanych do skarżących i na zwrotnych potwierdzeniach odbioru (karta 213 akt administracyjnych). Ostatnim dniem pozostawania przesyłki w urzędzie pocztowym był dzień 6 grudnia 2006r., i ten dzień organ przyjął za datę doręczenia decyzji. Termin do wniesienia odwołania upłynął więc, zdaniem organu odwoławczego, 20 grudnia 2006 r., a skoro skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu w dniu 28 maja 2007 r., nie dopełniając na dodatek, czynności w postaci złożenia odwołania od decyzji, uchybili ustawowemu terminowi. Celem uchylenia się od ujemnych następstw przyjętego przez ustawodawcę w art. 150 Ordynacji podatkowej domniemania doręczenia, adresat, który nie został powiadomiony o złożeniu w odpowiednim urzędzie skierowanego do niego pisma, jak nakazuje ten przepis, musi uprawdopodobnić, że nie wiedział o jego złożeniu. Nie jest przy tym wystarczające samo zaprzeczenie adresata, że nie powziął wiadomości o złożeniu go w danym urzędzie, bo zaprzeczenie takie nie stanowi dowodu. Konieczne jest poparcie twierdzenia dowodami na uprawdopodobnienie okoliczności niepowzięcia wiadomości o piśmie. Pogląd taki wyraził Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 września 2002 r. sygn. SK 35/01. stwierdzając: " Adresat musi być w sposób nie budzący wątpliwości powiadomiony o nadejściu pisma sądowego i o miejscu gdzie można je odebrać.( ...) Nie zmienia to jednak ogólnej reguły, związanej z ciężarem udowodnienia, który spoczywa na adresacie pisma twierdzącym, że nie został zawiadomiony o przeznaczonym dla niego piśmie, złożonym w pocztowej placówce oddawczej. Zaprzeczenie nie stanowi bowiem dowodu. Uprawdopodobnienie zaś musi opierać się na materiale pozwalającym sądowi na zajęcie sądowi trafnego stanowiska w rozpatrywanej kwestii." W rozpatrywanej sprawie, skarżący ograniczyli się w tym względzie do postawienia hipotezy o strajku pocztowców i niedoręczaniu w tym czasie żadnej korespondencji (argument ten nie może być uznany za trafny, gdyż termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia przesyłki, bądź pozostawienia awiza), oraz o tym, iż listonosz pomyłkowo wrzuca przesyłki do innych skrzynek. Nie uprawdopodobnili tych zdarzeń, tylko poprzestali na gołosłownym twierdzeniu i złożeniu zapewnienia, że zwrócą się do Poczty Polskiej o przysłanie potwierdzenia o składanych skargach i zawiadomieniu o wrzucaniu przez listonosza listów nie do tych skrzynek, do których jest kierowana korespondencja. Jako dowód skarżąca G. R. złożyła na rozprawie w dniu 15 maja 2008 r. awizo, które doręczył jej pracownik ochrony, gdyż awizo to, zdaniem skarżącej, zostało wrzucone do skrzynki pod nr 110 zamiast do skrzynki o nr 1110, która jest skrzynką przynależną do mieszkania , w którym mieszkają skarżący. Stosownie do treści art.162 §1 i 2 Ordynacji podatkowej uchybiony termin należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło, bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia, dopełniając jednocześnie czynności, dla której był określony termin. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził brak tych przesłanek i postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Art. 162 § 1 i § 2 ustanawia cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie: - po pierwsze, przywrócenie terminu jest uzależnione od uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy ( wskazać tu trzeba, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia ). -drugą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, - trzecią przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi 7 dni, - czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. W rozpatrywanej sprawie wniesienie odwołania. Czynność procesową należy dopełnić nie czekając na przywrócenie terminu. Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu jako przyczynę jego uchybienia wskazywali fakt braku wiedzy o wydaniu decyzji w ich sprawie i o uzyskaniu tej wiedzy od komornika Urzędu Skarbowego. Fakt złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w dniu 28 maja 2007 r. tłumaczyli tym, że dopiero w tym dniu mogli się zapoznać z treścią decyzji. Rozpatrując uchybienie terminu w kontekście podnoszonego przez skarżących braku wiedzy o wydanej decyzji, stwierdzić należy, że w takim przypadku przyczyna ta ustała z chwilą powzięcia wiadomości w tym względzie. Za całkowicie pozbawione podstaw należy uznać twierdzenie skarżących, że nastąpiło to dopiero w dniu 28 maja 2007 r. Przeczą temu ich pisma z dnia 31 stycznia 2007 r. ( data wpływu do Urzędu w dnia 5 lutego 2007 r.) i z dnia 14 lutego 2007 r. ( karta 228 akt administracyjnych), w których skarżący wnosili o ponowne przesłanie im decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Z treści tych pism, w sposób oczywisty wynika, że najpóźniej w dacie 31 stycznia 2007 r. skarżący powzięli wiadomość o wydaniu decyzji w ich sprawie. W tej sytuacji, złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, bez dopełnienia czynności w postaci złożenia odwołania w dniu 28 maja 2007 r. nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, który, zdaniem Sądu, upłynął 7 stycznia 2007 r. Wobec niedopuszczalności jego przywrócenia (art. 162 § 3 Ordynacji podatkowej), wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Skoro zatem skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu po upływie ustawowego 7 dniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia terminowi do jego wniesienia i jednocześnie nie uprawdopodobnili okoliczności, że uchybienie nastąpiło bez ich winy a organ stwierdził uchybienie terminu, to zaskarżone postanowienie wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej jest zgodne z prawem. Z tych względów skarga jako bezzasadna, stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153, poz. 1270) podlegała oddaleniu.