III SA/Wa 672/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2008 r. wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od sprzedaży nieruchomości postanawia: 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, 2. odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu 29 kwietnia 2008 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek H. S. (dalej "skarżąca" lub "strona") o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek został złożony na urzędowym formularzu PPF. Skarżąca załączyła do niego zaświadczenie o sytuacji rodzinnej wystawione przez Ośrodek Pomocy Społecznej w O., umowę o pracę z dnia 15 kwietnia 2008 roku, orzeczenie o niepełnosprawności P. S. – córki skarżącej, decyzję z [...] listopada 2007 roku w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych, faktury dokumentujące zakup lekarstw, wyciąg bankowy za marzec 2008 roku, potwierdzenie dokonanych przelewów z tytułu uiszczania bieżących kosztów utrzymania, zeznanie podatkowe PIT-37 za 2007 wraz z załącznikami PIT/D i PIT/O. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych, wychowuje samotnie dwójkę małoletnich dzieci. Jej córka urodziła się z wadą [...] i była operowana, wymaga stałej opieki i leczenia, bierze leki przeciw [...]. Do 15 kwietnia 2008 roku skarżąca nie pracowała i zajmowała się chorą córką. Skarżąca pozostaje w separacji z mężem, który nie wywiązuje się wobec dzieci z obowiązków alimentacyjnych i nie uczestniczy w kosztach ich wychowania i utrzymania. Skarżąca nie wykazała żadnego majątku. Miesięczny dochód rodziny wynosi 2.071 złotych (brutto) i składa się na niego wynagrodzenie z tytułu pracy podjętej przez skarżącą od 15 kwietnia 2008 roku. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.) i każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że na skarżącym spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis od skargi w kwocie 500 złotych (pięćset złotych) jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy poprzez jej zwolnienie od zapłaty wpisu od skargi. Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie oraz rodziny. W listopadzie 2007 roku skarżąca zrezygnowała z pracy w związku chorobą córki i koniecznością sprawowania stałej opieki. Z przedstawionego przez skarżącą zeznania podatkowego PIT-37 wynika, że skarżąca uzyskała w 2007 roku dochód w wysokości 27.291,43 złote (przed odliczeniami). Rodzina skarżącej korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej w O.. Łączna pomoc wynosi 745 złotych i składa się z zasiłku rodzinnego i dodatków, świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku pielęgnacyjnego. Na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 2007 roku skarżącej przyznano świadczenia rodzinne na córkę w związku z koniecznością rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem. Świadczenia przyznano za okres od 1 listopada 2007 roku do 31 lipca 2008 roku. W dniu 15 kwietnia 2008 roku skarżąca rozpoczęła pracę w Kancelarii Księgowej. Umowę zawarto na okres próbny, skarżąca otrzymuje wynagrodzenie miesięczne w wysokości 2.071,- złotych (brutto) oraz ekwiwalent za "komputer" i "ubranie" w łącznej wysokości 300 złotych. Skarżąca nie wskazała majątku ruchomego i nieruchomego. Do miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania zaliczyła czynsz – 480 złotych, opłaty z tytułu zużycia gazu – około 26 złotych oraz korzystanie z telefonów (stacjonarnego i komórkowego) – około 170 złotych. Przedstawiła również faktury dokumentujące zakup leków – 322 złotych w listopadzie 2007roku, 124 złotych w grudniu 2007roku. Skarżąca mieszka z dziećmi oraz mężem w lokalu komunalnym. Mąż pozostaje w odrębnym gospodarstwie domowym, nie ponosi kosztów utrzymania rodziny, nie wypełnia również obowiązków alimentacyjnych nałożonych wyrokiem Sądu orzekającego separację związku małżeńskiego. Zgodnie z zaświadczeniem Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z uwagi na trudną sytuację materialno bytową spowodowaną niepełnosprawnością dziecka oraz podejrzeniem stosowania wobec skarżącej przemocy przez jej męża, skarżącej przyznano zasiłek okresowy w wysokości 300 złotych miesięcznie w okresie od lutego do maja 2008 roku. W tym czasie małoletni syn skarżącej otrzymywał pomoc w formie posiłków w przedszkolu. Analiza przedstawionych dokumentów oraz złożonych oświadczeń wskazuje, że skarżąca znajduje się w sytuacji wypełniającej przesłankę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie oraz rodziny. Równocześnie w ocenie referendarza sądowego nie jest zasadne zwolnienie skarżącej z przyszłych, ewentualnych kosztów sądowych, ponieważ sytuacja finansowa jej rodziny może ulec poprawie. Dzieciom skarżącej przysługuje świadczenie alimentacyjne od ich ojca, a skarżąca rozpoczęła pracę. Ponadto, w zeznaniu podatkowym za 2007 rok skarżąca wykazała nadpłatę w kwocie 2.123 złote. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3 i § 4, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.