III SA/Wa 674/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-08
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Grzegorz Nowecki, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, złożony w sytuacji toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, może być uznany za szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający wstrzymanie egzekucji?Ratio decidendi
Samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, z której wynika obowiązek, nie stanowi podstawy do wstrzymania czy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Przepis art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma charakter uznaniowy i wymaga zaistnienia szczególnie uzasadnionych przypadków, które nie są związane z subiektywnym przekonaniem dłużnika o niezgodności decyzji z prawem, lecz z czynnikami losowymi, na które zobowiązany nie miał wpływu.Stan faktyczny
Skarżący W.W. złożył wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości podatkowych, powołując się na złożenie skargi do sądu administracyjnego na decyzję utrzymującą w mocy decyzję o jego odpowiedzialności podatkowej oraz na problemy finansowe spółki. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wstrzymania, uznając brak szczególnie uzasadnionych okoliczności. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując m.in. na odrzucenie skargi skarżącego do WSA w Warszawie w innej sprawie. Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., znak [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j., Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 17, art. 18 i art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, z późn. zm., dalej także "U.p.e.a."), Minister Finansów po rozpatrzeniu zażalenia W.W. (dalej: "skarżący") utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.
Do wydania ww. postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. otrzymał do realizacji tytuł wykonawczy wystawiony przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca .2014 r. nr [...] obejmujący zaległość skarżącego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r.
W celu wyegzekwowania należności objętej przedmiotowym tytułem wykonawczym organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 28 kwietnia 2014 r. nr [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego skarżącego w [...] Banku [...] S.A. Bank zawiadomienie o zajęciu otrzymał w dniu 16 maja 2014 r., natomiast skarżący, w dniu 29 maja 2014 r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego.
Pismem z dnia 5 czerwca 2014 .r skarżący wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, do czasu zakończenia postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, z uwagi na złożenie w dniu 7 stycznia 2014 r. skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. orzekającą o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe C. Sp. z o. o. wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania w/w decyzji.
Dyrektor Izby Skarbowej w W., postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec W.W. W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 1a pkt 16 oraz art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a następnie wskazał, że wystąpienie skarżącego z wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego musi być zgodne z wolą ustawodawcy, a wiec potwierdzone zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności. Podkreślił, że podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące wniesienia skargi do WSA w Warszawie, jak również sytuacji finansowej, nie stanowią okoliczności uzasadniającej wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Nie noszą one bowiem znamion "szczególnie uzasadnionego przypadku" i nie mają zatem charakteru wyjątkowego na jaki wskazuje treść art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie.
W uzasadnieniu podniósł, iż w sytuacji gdy wątpliwa pozostaje należność co do zaległości podatkowych C. Sp. z o. o., ponieważ spółka ta zgodnie z przepisami prawa zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów wydatek za zakup materiałów oraz usług z tytułu umowy o dzieło, od której podatek dochodowy od osób fizycznych został zapłacony na konto Urzędu Skarbowego, postępowanie egzekucyjne nie powinno się toczyć do czasu rozpoznania tej sprawy przez sąd administracyjny. Wskazał również, iż C. Sp. z o. o. z powyższego tytułu poniosła straty i z tego powodu ma problemy z utrzymaniem płynności finansowej.
Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. Minister Finansów utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ uznał w całości rozważania poczynione przez organ I instancji za prawidłowe, a także zwrócił uwagę na istotę uznania administracyjnego, omawiając charakter rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Zauważył też, że wniesiona przez skarżącego skarga do sądu administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. orzekającą o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe C. Sp. z o. o., została odrzucona postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2014 r. o sygn. akt: III SA/Wa 510/14.
Ponadto odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ, podkreślił, że pozostają one poza zakresem postępowania wszczętego w trybie art. 23 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W.W. wniósł o uchylenie wskazanego na wstępie postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2015 r.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez błędną ocenę materiału dowodowego w sprawie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ odwoławczy nie dokonał wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych sprawy. W szczególności nie rozpatrzył twierdzeń strony wskazujących na istotne wątpliwości co do powstania i istnienia zaległości podatkowych spółki C. Sp. z o.o. Ponadto w ocenie skarżącego wątpliwe stawało się również prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego jako członka zarządu spółki.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Po rozpoznaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Bezsporne są przedstawione na wstępie okoliczności, tj. pozostawanie w obiegu prawnym ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. orzekającą o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe C. Sp. z o. o., stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego z dnia [...] marca .2014 r. nr [...], obejmującego zaległość skarżącego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych.
Jak wyżej wskazano, zainicjowane przez skarżącego postępowanie sądowoadministracyjne nie doprowadziło dotychczas do wyeliminowania z obrotu prawnego ww. decyzji, z którą skarżący się nie zgadza. Nie zapdlo także prawomocne rozstrzygniecie w przedmiocie złożonego przez skarżącego wniosku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - na podstawie art. 61 § 2 i 3 P.p.s.a. - o wstrzymanie wykonalności orzeczenia stanowiącego podstawę prowadzonej wobec niego egzekucji.
Tymczasem samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, z której wynika obowiązek, nie stanowi podstawy do wstrzymania czy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a tym samym brak jest podstaw do zaniechania prowadzenia tego postępowania. Innymi słowy, nie stanowi przesłanki wstrzymania czy też zawieszenia postępowania egzekucyjnego toczące się postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2010 r., o sygn. akt: I FSK 675/09 - LEX nr 658093).
Zgodnie z art. 23 § 6 U.p.e.a., organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać na czas określony czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Przepis nie daje bezpośrednich uprawnień dłużnikowi do wszczynania postepowania w tej sprawie (tak też stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 kwietnia 2010 r., o sygn. akt: II FSK 472/10 – LEX 596470). Uprawnienia z omawianego przepisu mogą zatem być wykorzystywane wyłącznie w ramach nadzoru nad organem egzekucyjnym.
W niniejszej spawie po otrzymaniu pisma skarżącego organ II instancji po analizie akt sprawy doszedł do przekonania, że w sprawie nie występują szczególne okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W istocie przepis art. 23 § 6 U.p.e.a. ma charakter uznaniowy, zatem nie budzi wątpliwości Sądu, że organ w okolicznościach przywoływanych przez dłużnika był uprawniony do uznania, że nie stanowią one szczególnie uzasadnionego przypadku. Do chwili wydania zaskarżonego postanowienia decyzja będąca źródłem egzekwowanych obowiązków pozostawała w obrocie prawnym. Subiektywne przekonanie dłużnika, że decyzja ta jest niezgodna z prawem - za taki szczególnie uzasadniony przypadek nie może być uznana. W orzecznictwie przyjmuje się, że kryterium to oznacza działanie czynników, na które zobowiązany nie miał wpływu, niezależnych od sposobu jego postępowania, a wynikających ze zdarzeń losowych (zob. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 351/10 – LEX nr 757650).
Prawidłowo więc organy obu instancji uznały, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w przepisie art. 23 § 3 U.p.e.a. Zbadane zostały okoliczności sprawy a przedstawione motywy rozstrzygnięcia mieszczą się w granicach swobodnego uznania i nie można ich uznać za dowolne. Do naruszenia wskazanych w skardze przepisów nie doszło, bo organ wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności oraz podał dlaczego wydał takie a nie inne rozstrzygnięcie. To, że nie jest ono zgodne z oczekiwaniem skarżącego w okolicznościach sprawy nie może być oceniane jako naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na jej wynik spraw i stanowić o naruszeniu w szczególności art. 7 czy art. 8 K.p.a.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło