III SA/Wa 675/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2007 r. sprawy ze skargi A. spółka jawna - K. K., E. S., R. K. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o umorzenie odsetek od zaległości w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 1999 roku do grudnia 2003 roku oddala skargę Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2006 r. w przedmiocie umorzenia Skarżącej – A. K. K., E. S., R. K. sp. j. odsetek od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług oraz umorzenia postępowania w sprawie umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za okres od lutego 2002 r. do grudnia 2003 r. oraz umorzył postępowanie w sprawie. Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z dnia 15 maja 2006 r., uzupełnionym następnie pismem z dnia 21 czerwca 2006 r. Skarżąca Spółka zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 1999 r. do grudnia 2003 r. w wysokości 30.878,50 zł. Uzasadniając wniosek wskazano, iż zaległość podatkowa zaistniała w związku ze składanymi korektami deklaracji VAT-7. Konieczność złożenia korekty tych deklaracji związana była natomiast z anulowaniem przez Gminną Gospodarkę Komunalną O. sp. z o.o. wystawionych (jako przez niewłaściwy podmiot – właściwym było Miasto W.) za ten okres faktur za opłaty czynszowe najmu lokalu dla Spółki. Korekta faktur spowodowała konieczność korekty odliczonego przez Skarżącą podatku naliczonego i w konsekwencji obowiązek uiszczenia zaległości podatkowej w podatku VAT. Przedstawione okoliczności (niezależne od Spółki) przemawiają w jej opinii za umorzeniem odsetek za zwłokę od powstałych zaległości podatkowych. W sprawie zaistniała bowiem przesłanka "ważnego interesu podatnika" określona w art. 67 § 1 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.). Strona podnosiła także, że za pozytywnym dla niej rozstrzygnięciem przemawia również fakt, iż de facto Skarb Państwa nie poniósł w wyniku opisanej przez nią sytuacji uszczerbku finansowego. Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W.umorzył odsetki za zwłokę w wysokości 7.994,80 zł oraz umorzył postępowanie w sprawie umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za okres od lutego 2002 r. do grudnia 2003 r. w wysokości 22.395 zł. Wskazał, iż w sprawie zaistniała przesłanka ważnego interesu podatnika. Zaległość podatkowa Spółki powstała bowiem nie z jej winy, lecz na skutego wadliwego postępowania jej kontrahenta. Budżet Państwa również nie poniósł na skutek zaistniałej sytuacji uszczerbku. Jednocześnie organ stwierdził, iż udzieloną Skarżącej ulgę należy zakwalifikować jako pomoc de minimis zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy w zakresie niektórych ulg i zwolnień podatkowych w ramach pomocy de minimis (Dz. U. Nr 98, poz. 900). Uzasadniając umorzenie postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, iż zobowiązanie to wygasło na skutek jego zapłaty. W tym zakresie organ wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] września 2005r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W., po rozpatrzeniu wniosku Strony, rozłożył na 5 rat zaległość w podatku VAT w wys. 22. 395 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wys. 7.994,80 zł. Termin płatności ostatniej z rat wyznaczony został na dzień 21 lutego 2006r. Strona terminowo uregulowała płatności wynikające z rzeczonej decyzji. Tym samym organ stwierdził, iż postępowanie w zakresie umorzenia zaległości, w związku ze spłatą tej zaległości, uznać należy za bezprzedmiotowe. Pismem z dnia 11 października 2006 r. Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji w zakresie, w jakim odmawia ona umorzenia zaległości w wysokości 22.395 zł oraz odsetek w wys. 7.994,80 zł, wnosząc o jej uchylenie. Ponownie wskazała, że zaległość ta powstała na skutek wadliwego działania jej kontrahenta (Miasta W.) a zatem niesprawiedliwością byłoby obarczanie Spółki winą za zaistniałą sytuację oraz obciążenie jej skutkami w postaci obowiązku zapłacenia odsetek za zwłokę. W opinii Skarżącej zapłacenie podatku w czasie postępowania odwoławczego nie czyni bezprzedmiotowym postępowania w sprawie jego umorzenia. Organ podatkowy ma obowiązek rozpatrzyć taki wniosek merytorycznie. Zapłacenie zobowiązania w postępowaniu wymiarowym oznacza jedynie, że podatnik spełnił swój obowiązek, nie zaś, iż wyraził chęć uiszczenia nałożonego podatku. W ocenie Strony forma zapłaty w ratach jest taką samą formą zapłaty jak "zarachowanie na poczet". Podniosła, iż Spółka dokonała całkowitej spłaty, tj. odsetek zarachowanych traktowanych przez organ jako zaległość w kwocie 22.395,00 zł i odsetek w kwocie 7.994,80 zł. oraz opłaty prolongacyjnej w łącznej kwocie 30.878,50 zł. Skarżąca stwierdziła, że oczekuje od Naczelnika Urzędu Skarbowego zwrotu zapłaconej kwoty 30.878,50 zł. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji oraz umorzył postępowanie w sprawie. Przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania związanego ze złożeniem przez Spółkę przedmiotowych korekt deklaracji VAT-7 oraz wskazał, że przedmiotem postępowania w trybie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. mogą być zaległości podatkowe lub odsetki od tych zaległości. Na dzień złożenia wniosku takie zaległości bądź odsetki muszą zatem istnieć, przy czym odsetki nie mogą istnieć bez zaległości podatkowych. Rozpatrując wniosek strony (który wpłynął do organu w dniu 16 maja 2006 r. i w tym dniu wszczęte zostało postępowanie w sprawie) organ podatkowy zobowiązany był więc do ustalenia stanu zaległości podatkowych Spółki. Z akt sprawy wynika, iż takie ustalenie nie zostało dokonane, a organ pierwszej instancji przyjął stan należności w zakresie zaległości podatkowych na dzień 16 maja 2006 r. a w zakresie odsetek za zwłokę na dzień 11 sierpnia 2005 r. Jednocześnie z zaskarżonej decyzji wynika, iż na dzień 16 maja 2006 r. nie istniały żadne zaległości ani odsetki czy też opłata prolongacyjna, o umorzenie których mogłaby wnosić Skarżąca. Tym samym postępowanie w sprawie umorzenia odsetek było w całości bezprzedmiotowe i zgodnie z art. 208 O.p. podlegało umorzeniu. Na powyższą decyzję Skarżąca złożyła skargę wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła naruszenie art. 234 O.p. mające istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie przedstawiła okoliczności, w związku z którymi dokonała korekty deklaracji VAT-7, dotyczące nieprawidłowego postępowania jej kontrahenta, nieuprawnionego do wystawiania faktur VAT z tytułu najmu lokalu. Wskazała, iż powyższe okoliczności potwierdzają, że zaległości podatkowe w podatku VAT powstały bez jej winy, wyłącznie na skutek nieprawidłowego postępowania jej kontrahenta. To natomiast bezpodstawnym czyni obciążanie Spółki obowiązkiem uiszczania odsetek za zwłokę od powstałych zaległości podatkowych. W opinii Skarżącej w sprawie zaistniała przesłanka "ważnego interesu podatnika" co uzasadnia umorzenie wnioskowanych przez Spółkę odsetek za zwłokę. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji bądź aktów w oparciu o kryterium zgodności z prawem i obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję bądź stwierdzić jej nieważność, jeżeli zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób określony w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej : p.p.s.a.), zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przede wszystkim nie budzi żadnych wątpliwości Sądu co do zgodności z prawem stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w W., iż nie można żądać umorzenia zaległości podatkowej, która wygasła na skutek zapłaty, przed złożeniem wniosku o jej umorzenie. W takiej sytuacji wszczęte przez podatnika postępowanie o umorzenie jest postępowaniem bezprzedmiotowym. Z akt sprawy wynika, iż Skarżąca na mocy decyzji ratalnej z dnia 29 września 2005r. wpłaciła ustalone raty ( w łącznej kwocie 30.878,50 zł) w całości, w terminach wyznaczonych tą decyzją. Ostania rata wpłacona została w terminie do 21 lutego 2006r. Okoliczność ta przyznana została przez Stronę odwołaniu. Także na rozprawie pełnomocnik Strony potwierdził, iż na dzień złożenia wniosku o umorzenie, to jest na dzień 16 maja 2005r. zaległość, o której umorzenie wnosiła Strona nie istniała, została bowiem spłacona w wykonaniu decyzji ratalnej. Zapłata zaległości podatkowej, dokonana w całości przed datą wszczęcia postępowania (złożenia wniosku) o jej umorzenie, spowodowała wygaśnięcie zobowiązania (zaległości), wobec czego podatnik nie miał już żadnego, prawem przewidzianego uprawnienia do żądania umorzenia nie istniejącej zaległości podatkowej. Tym samym postępowanie wszczęte po uiszczeniu należności podatkowej było bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 208 § 1 O.p. Na marginesie stwierdzić należy, iż w skardze Spółka nie podniosła żadnych merytorycznych zarzutów przeciwko zaskarżonej decyzji, a jedynie argumenty przemawiające za zasadnością umorzenia wnioskowanych zaległości, które z powołanych wyżej względów nie mogły zostać przez Sąd uwzględnione. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 234 O.p. Przepis ten stanowi, iż organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Rację należy przyznać Dyrektorowi Izby Skarbowej w W., który ustosunkowując się do zarzutu Strony, w odpowiedzi na skargę stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji rażąco naruszała prawo. Z treści art. 67a §1 O.p. jednoznacznie wynika, iż zaległość podatkową można umorzyć jedynie wtedy, gdy ona istnieje w chwili wydawania decyzji w sprawie. Jeżeli zatem zaległość już nie istnieje, to organ podejmując decyzję merytoryczną w oparciu o przepis art. 67a§1 O.p. w sposób rażący narusza prawo. Upoważnienie organu administracji do wydania decyzji uznaniowej, a takimi są decyzje dotyczące umorzenia zaległości podatkowych nie zwalniają tego organu z obowiązku zbadania, czy w rozpatrywanej sprawie zachodzą przewidziane ustawą okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.