III SA/Wa 682/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "D." Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "D." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...]stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku akcyzowego za 2004 rok postanawia: - odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. "D. Sp. z o.o. – dalej "skarżąca" lub "spółka" złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek zawierał brak formalny, ponieważ nie został podpisany, dlatego skarżąca została wezwana do jego podpisania przez organ uprawniony do jej reprezentowania. Ponadto skarżąca została wezwana do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów. W dniu 18 kwietnia 2008 roku do Sądu wpłynął prawidłowo podpisany wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca powtórzyła w nim zakres żądania wnosząc o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu w kwocie 3.980 złotych. Wskazała, że zajmuje się handlem detalicznym paliwami płynnymi. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że ze względu na toczące się względem niej postępowanie podatkowe znalazła się "na krawędzi bankructwa". W ocenie organów podatkowych spółka zalega z zapłatą 15 mln złotych podatku i zaległość taką organy podatkowe próbują wyegzekwować. Obecnie z powodu braku środków finansowych skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej. Posiadane przez nią rachunki bankowe zostały zajęte przez organy skarbowe, a znajdujące się na nich środki zabezpieczono. Spółka nie posiada środków na zakup towarów handlowych, a kontrahenci nie dostarczają jej towarów w kredycie, ponieważ skarżąca nie spłaca zobowiązań od 2006 roku. Ponadto niespłaceni kontrahenci uzyskali przeciwko skarżącej nakazy płatnicze. Spółka nie może zbywać posiadanego majątku trwałego, ponieważ został on zabezpieczony na poczet należności, nieruchomości obciążono hipoteką, a leasingowane środki transportowe "zostaną na dniach odebrane przez leasingodawców". Od 2007 roku skarżąca nie spłaca zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Urzędu Skarbowego i pracowników. W celu umożliwienia kontaktów z organami podatkowymi spółka zatrudnia dwóch księgowych – w niepełnym wymiarze. Wspólnicy nie mogą wnieść dopłat do spółki w celu pokrycia długu, ponieważ określona w akcie notarialnym spółki dopuszczalna wysokość dopłat została już wniesiona. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca wskazała kapitał zakładowy w wysokości 100.000 zł, środki trwałe o wartości 189.000 złotych według stanu w dniu 31 grudnia 2007 roku oraz stratę za 2007 r. w kwocie 14.629 tysięcy złotych. Oświadczyła również, że na rachunku bankowym posiada 9.033,80 złotych. Do wniosku skarżąca załączyła kopie bilansu i rachunku wyników za 2006 rok wraz z zeznaniem podatkowym CIT-8, kopie deklaracji CIT-2 za okres od marca do listopada 2006 roku, wydruk z ksiąg – rachunek zysków i strat, bilans za 2007 rok oraz CIT-8 za 2007 rok, deklaracje VAT -7 za miesiące od listopada 2007 roku do lutego 2008 roku, kopie wyciągów bankowych z Banku [...] za okres od 27 listopada 2007 roku do 24 marca 2008 roku, zestawienie aktualnych należności i zobowiązań oraz informację o środkach trwałych. Ponadto spółka poinformowała, że według stanu na dzień 15 kwietnia 2008 r. jest właścicielem, obciążonej hipoteką przymusową w wysokości 5.639.714,- zł, nieruchomości w N. [...]. [...]. Spółka wniosła skargę na ten wpis, ale postanowieniem z [...] października 2007 roku Sąd Rejonowy w M. utrzymał w mocy zaskarżony wpis. Spółka ma zajęte również inne środki trwałe (protokoły zajęcia) oraz rachunek bankowy (zawiadomienie o zajęciu konta bankowego). Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis w kwocie 3.980 zł oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z przedstawionych zeznań podatkowych CIT-8 wynika, że w 2006 roku spółka wykazała stratę w kwocie 43.248,80 złotych osiągając przychody wysokości 4.903.911,65 złotych oraz ponosząc koszty w celu uzyskania przychodów w wysokości 4.947.160,45 złotych. Zgodnie z zeznaniem podatkowym CIT-8 za 2007 rok spółka uzyskała dochód w wysokości 25.660,45 złotych, wypracowała przychody w wysokości 3.083.736,91 złotych oraz poniosła koszty uzyskania przychodów w wysokości 3.058.076,46 złotych. Odnosząc się do przedstawionych informacji stwierdzić należy, że w powołanym okresie spółka uzyskiwała wielomilionowe przychody oraz ponosiła wysokie koszty, co oznacza, że posiadała środki na ponoszenie wydatków. Co więcej, w 2007 roku skarżąca uzyskała dochód z prowadzonej działalności. Spółka twierdzi, że w roku bieżącym działalności już nie prowadzi z powodu braku środków pieniężnych i zabezpieczenia majątku przez organy podatkowe. Zaznaczyć jednak należy, że spółka nie wykonała częściowo wezwania referendarza sądowego, ponieważ nie przedstawiła deklaracji podatkowych CIT-2 składanych w 2008 roku (załączyła deklaracje CIT-2 składane w 2006 roku). Nie przedstawiła również oświadczenia składanego właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, że deklaracji tych nie będzie składać. Przedstawione deklaracje VAT-7 za okres od listopada 2007 roku do lutego 2008 roku wskazują natomiast, że skarżąca realizowała w tych miesiącach zarówno sprzedaż jak i zakupy, co nie jest zgodne ze złożonym oświadczeniem, że aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Spółka nie może zbywać należących do niej składników majątkowych z powodu ich zajęcia przez organy podatkowe. Zaznaczyć jednak należy, że skarżąca nie utraciła własności poszczególnych składników majątkowych, znajdują się one w jej posiadaniu i mogą być wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej. Posiadane nieruchomości (w tym nieruchomość położna w N. [...] [...] pomimo obciążenia jej hipoteką) mogą również stanowić źródło przychodów dla spółki. Powołana nieruchomość jest zabudowana i znajdują się na niej: budynek gospodarczy (220 m.kw.), remiza (228 m.kw.), rozlewnia (110 m.kw.), magazyn [...] (616 m.kw.), pompownia (17 m.kw.). Skarżąca przedstawiła również wyciągi z konta bankowego prowadzonego przez C. [...] za okres od 27 listopada 2007 roku do 24 marca 2008 roku Zgodnie z ostatnim wyciągiem za ten okres skarżąca posiada na koncie 9.033,80 złotych. Na rachunku tym nie zaewidencjonowano obrotów oprócz wpłaty w kwocie 194,14 złotych w styczniu 2008 roku z tytułu spłaty raty układowej. Zauważyć również należy, że spółka nie przedstawiła pełnych wyciągów (nadesłała bowiem dwie strony z każdego wyciąg liczącego łącznie trzy strony). Wątpliwe jest również, czy konto w C. jest jedynym kontem bankowym skarżącej. Zgodnie z informacjami przedstawionymi w sprawie o sygnaturze III SA/Wa 413/08 skarżąca posiada również konto bankowe w Banku [...]. Nie przedstawiła jednak wyciągów z tego konta. Ponadto, w bilansie na dzień 31 grudnia 2007 roku strona wykazała aktywa obrotowe w wysokości 216.354,31 złotych, w tym towary – wyroby przeznaczone do odsprzedaży (62.371,03 złotych), należności (35.608,44 złote) oraz środki pieniężne w kasie i na rachunkach (93.777,23 złote). Zaznaczyć równocześnie należy, że skarżąca jest zobowiązana do spłaty zobowiązań w łącznej kwocie 15.513.934 złote, w tym 14.513.934 złote stanowi rezerwa na sporne zobowiązania podatkowe. Podkreślić należy, że obciążające skarżącą zobowiązania nie oznaczają, że nie jest w stanie pokryć kosztu wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 3.980 złotych. Należy mieć na uwadze, że spółki posiada majątek, w skład którego wchodzą zarówno aktywa obrotowe jak i aktywa trwałe. Spółka twierdzi, że nie może rozporządzać majątkiem, ponieważ został on zabezpieczony przez organy podatkowe. Zabezpieczenie nie oznacza, że spółka utraciła ten majątek. Ponadto zgodnie z przedstawionym bilansem na dzień 31 grudnia 2007 roku spółka dysponowała kwotą 95.777,23 złotych w kasie i na rachunkach bankowych. Załączone do wniosku wyciągi bankowe wskazują, że w tym czasie na rachunku znajdowała się kwota 8.839 złotych. W bieżącym roku skarżąca regulowała natomiast koszty bieżącej działalności z tytułu energii elektrycznej, czynszu, telefonów , leasingu oraz opłaciła pełnomocnika (8.000 złotych). Posiadała więc środki pieniężne. Wysokość tych kosztów w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego, który stanowi 1/2 wynagrodzenia pełnomocnika nie pozwała uznać, że skarżąca nie była w stanie zgromadzić środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Pamiętać również należy, że zastosowanie przez ustawodawcę w art. 246 § 2 p.p.s.a. pojęcia "środków" nie może zostać ograniczone wyłącznie do środków pieniężnych (zob. postanowienie NSA z 19 października 2005r., sygn. akt I FZ 467/05), a w świetle utrwalonej linii orzecznictwa przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 61/04). Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżąca uzyskała dochód z działalności gospodarczej w ostatnim roku i posiada majątek. Dysponuje więc możliwościami zgromadzenia środków finansowych w drodze gospodarowania posiadanymi dobrami, co wynika choćby z przeprowadzanych doraźnie transakcji handlowych. Biorąc pod uwagę powyższe, jak również okoliczność, że koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi koniecznymi wydatkami obciążającymi skarżącego, a warunkiem przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez skarżącą, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, uznać należy, że przyznanie skarżącej prawa pomocy nie jest zasadne. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.