III SA/Wa 693/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 14 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009r. postanawia odmówić zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z 6 maja 2016 r. Skarżący – P.D. , wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. W jej treści zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W załączonym formularzu PPF wskazał, iż nie posiada żadnego stałego źródła dochodu, co sprawia, że nie stać go na ponoszenie stałych opłat. Obciąża go zadłużenie z tytułu czynszu, wynoszące kilkanaście tysięcy złotych. Skarżący powołał się także na zły stan zdrowia, wymagający stałego leczenia. Wyjaśnił przy tym, że niemal każde środki finansowe przeznacza na ratowanie zdrowia – część pieniędzy uzyskuje od rodziny, która pomaga mu zachować minimum egzystencji. Podkreślił, że prowadzone są przeciwko niemu postępowania egzekucyjne, które – z uwagi na brak majątku – są następnie umarzane. Podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwójką małoletnich dzieci. Wykonując wezwanie starszego referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że nadesłanie kopii zeznań podatkowych za lata 2014-2015 nie jest możliwe. Za niemożliwe uznał także przedstawienie zaświadczeń o stanie zdrowia, jako że nie posiada ubezpieczenia zdrowotnego. Wskazał, iż obecnie nie posiada żadnego majątku wskutek "konsekwencji prawnych i toczących się przeciwko niemu postępowań egzekucyjnych". Wyjaśnił, że stwierdzenie o utrzymaniu, czynszu i uzyskiwaniu pieniędzy od rodziny odnosi się do możliwości zamieszkiwania i żywienia się u matki dziecka. Pełnomocnik pomaga mu pro publico bono. Do pisma załączył wyciąg z historii rachunku bankowego. Postanowieniem z 6 maja 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, zaś Sąd, postanowieniem z 24 czerwca 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zamiast udzielić stosownych wyjaśnień, Skarżący pogłębił wątpliwości co do swego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Wprawdzie we wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący zawarł szereg oświadczeń dotyczących jego sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej, ale nie umożliwił dokonania weryfikacji tych oświadczeń, ponieważ, pomimo wezwania, nie nadesłał żądanych dokumentów, poprzestając na oświadczeniach, których nie można uznać za spójne i logiczne. W szczególności Skarżący twierdzi, że zdiagnozowano u niego [...] wymagającą [...] . Nie przedłożył jednak żadnego dokumentu, który potwierdzałby taką diagnozę i przyjmowanie leków. Dlatego też gołosłowne wyjaśnienia Skarżącego, że do korzystania z pomocy specjalistów medycyny niekonwencjonalnej zmusza go brak ubezpieczenia zdrowotnego, Sąd uznaje za próbę ominięcia konieczności udokumentowania choroby wymagającej ponoszenia wydatków na leczenie. Z wyjaśnień Skarżącego nie wynika przy tym, aby starał się o status osoby bezrobotnej, choć rejestracja w urzędzie pracy zapewnia ubezpieczenie zdrowotne. Zdaniem Sądu, twierdzenie Skarżącego jakoby "zadłużenie wynoszące kilkanaście tysięcy z tytułu nieuregulowanych zobowiązań z tytułu czynszu" wynika z umownych relacji pomiędzy nim a matką jego dziecka, jest prawdopodobne. Jednakże nie zostało ono w żaden sposób uprawdopodobnione poprzez złożenie stosownych oświadczeń czy też deklaracji. Skarżący nie udzielił nawet odpowiedzi na pytanie, czy ponosi wydatki na utrzymanie dwojga dzieci wskazanych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na wezwanie oraz w sprzeciwie pisze natomiast o "matce jego dziecka". Podobnie Sąd ocenił wyjaśnienia Skarżącego, że środki finansowe, chociażby "na ratowanie zdrowia" otrzymuje od członków rodziny. Skarżący twierdzi, że nie posiada obecnie i nigdy nie posiadał stałego źródła dochodu, zatrudnienia z zarobkami umożliwiającymi ponoszenie kosztów bieżącego utrzymania. Jednakże nie odniósł się do podniesionej w wezwaniu Starszego referendarza sądowego kwestii wydatkowania przychodu uzyskanego w latach 2009-2010 z tytułu sprzedaży nieruchomości. Sąd zauważył, że Skarżący nie podał nawet, jakie dokładnie ciążą na nim zobowiązania i z jakiego tytułu. Sąd zaznaczył zarazem, że starszy referendarz sądowy umożliwił Skarżącemu przedłożenie dowodów na poparcie jego wniosku o prawo pomocy. Wyłącznie od Skarżącego zależało w jaki sposób z pomocy tej skorzysta. Skarżący, na którym spoczywa obowiązek wykazania istnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, nie tylko odpowiadając na wezwanie Starszego referendarza sądowego, ale również wnosząc sprzeciw nie przedłożył stosownej dokumentacji poprzestając na ogólnikowych oświadczeniach. Następnie Skarżący, ponownie zwrócił się o zwolnienie z kosztów postępowania przed Sądem (ponad kwotę 300 zł). Wyjaśnił, że pożyczając wśród rodziny i znajomych udało mu się zgromadzić tę kwotę. Załączył formularz PPF o treści tożsamej z formularzem badanym już – prawomocnie – przez Sąd. Referendarz sądowy wezwał Skarżącego o przedłożenie dokumentów i oświadczeń obrazujących stan majątkowy Skarżącego. W odpowiedzi Skarżący wyjaśnił, że urząd skarbowy nie wyda mu żadnych zaświadczeń. Nadesłał już wcześniej wyciąg z jednego konta, a teraz "już to konto bank zamknął", Zwrócił się do Sądu o zweryfikowanie tego faktu z urzędu. Skarżący wskazał, że utrzymuje go matka, a nocuje u matki dziecka lub na ławce w parku. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o udokumentowanie swojego stanu zdrowia, Skarżący wyjaśnił, że "nie ma ochoty dać się zamknąć". Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: "P.p.s.a.") postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W myśl natomiast art. 167a § 1 P.p.s.a., do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu, tak więc możliwość zastosowania art. 165 P.p.s.a. leży również w zakresie kompetencji referendarza sadowego. Zmiana postanowienia referendarza sadowego, o której mowa w art. 165 P.p.s.a. możliwa jest wyłącznie w następstwie zmiany okoliczności, które towarzyszyły wydaniu postanowienia. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że taka zmiana okoliczności w niniejszym przypadku nie nastąpiła. Ocena taka wynika przede wszystkim z tego, że podstawą odmowy przyznania Skarżącemu prawa pomocy było złożenie niejasnego, niewiarygodnego i w żaden sposób nieudokumentowanego oświadczenia o stanie majątkowym. Tymczasem Skarżący, występując ponownie o przyznanie prawa pomocy tym razem w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych powyżej 300 zł, złożył identyczne oświadczenie, co uprzednio. Nie uzupełnił też żadnych z braków wytkniętych mu przez referendarza i Sąd rozpoznający jego sprzeciw. W tej sytuacji brak jest podstaw do zmiany postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania mu prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 165 w zw. z art. 167a i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.