III SA/Wa 695/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-27
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą generującą wysokie przychody, ale i koszty, wykazał trudną sytuację majątkową uzasadniającą przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał trudnej sytuacji majątkowej. Pomimo twierdzeń o wysokich kosztach działalności i blokadzie rachunków, analiza dokumentów finansowych (przychody z działalności gospodarczej, wpływy na niezablokowane rachunki bankowe) wykazała, że skarżący posiadał środki lub możliwość ich zabezpieczenia na pokrycie kosztów sądowych. Prowadzenie działalności gospodarczej generującej przychody nakłada na przedsiębiorcę obowiązek zabezpieczenia środków na koszty postępowania sądowego.Stan faktyczny
Skarżący M. L. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację majątkową i brak środków na opłatę wpisu od skargi. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na wysokie przychody z działalności gospodarczej i znaczące wpływy na rachunki bankowe skarżącego. Skarżący wniósł sprzeciw, argumentując, że wysokie przychody generują równie wysokie koszty. Sąd administracyjny rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak- Osetek, , po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. L. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 695/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od marca do sierpnia 2012 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Skarżący – M. L. , wniósł na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy, w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że trudna sytuacja majątkowa uniemożliwia mu zdobycie środków na opłatę wysokiego wpisu od skargi. Brak zdolności kredytowej uniemożliwia również uzyskanie kredytu na pokrycie kosztów. Ponadto prowadzona działalność gospodarcza nie przynosi wystarczających zysków z powodu blokady rachunków bankowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Posiada mieszkanie o powierzchni 46 m² o wartości 280.000 zł (obciążone hipoteką) oraz działkę rolną (współwłasność) o powierzchni 1500 m² o wartości około 6.000 zł. Skarżący posiada również oszczędności w kwocie 5.000 zł oraz udziały w spółkach: 5% o wartości 250 zł oraz 95% o wartości 4.750 zł. Ponadto Skarżący posiada wierzytelności na kwotę około 280.000 zł – jak twierdzi – z nikłą szansą na odzyskanie. Skarżący oświadczył, że jego rachunki bankowe od dwóch lat są zablokowane na kwotę około [...] zł. Do miesięcznych dochodów Skarżący zaliczył 1.500 zł z tytułu wynagrodzenia za pracę oraz 2000 zł z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Wydatki natomiast Skarżący określił na kwotę 3.200 zł. Stwierdził także, że posiada zobowiązanie podatkowe za 2015 r. na kwotę 4.500 zł.
W odpowiedzi na wezwanie starszego referendarza sądowego Skarżący przedłożył zeznania podatkowe PIT-36L, z których wynika, że w 2014 r. uzyskał przychód w kwocie 66.017.241,78 zł, a w 2015 r. przychód w kwocie 8.893.545,72 zł. Ponadto Skarżący przedstawił wyciągi z rachunków bankowych oraz rachunek zysków i strat, z którego wynika, że w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2016 r. uzyskał przychód w kwocie 642.124,74 zł. Z zaświadczenia o zarobkach wynika natomiast, że Skarżący uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 1.324, 18 zł netto.
Postanowieniem z dnia 13 maja 2016r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu referendarz wskazał, że oświadczenia Skarżącego o pozostawaniu w trudnej sytuacji majątkowej nie znalazły odzwierciedlenia w nadesłanych dokumentach. Z dokumentów tych wynika bowiem, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą uzyskując z tego tytułu przychody (w 2014 r. [...] zł., a w 2015 r. [...] zł.). Z rachunku zysków i strat wynika natomiast, że 2016 r. od stycznia do marca firma Skarżącego osiągnęła przychód w kwocie [...] zł. Ponadto z analizy wyciągów z rachunków bankowych wynika, że na rachunek bankowy (niezablokowany) Skarżącego wpływają znaczne kwoty, przykładowo: 25 stycznia 2016 r. cztery wpłaty po 5.000 zł, 29 stycznia 2016 r. 10.400 zł, 12 lutego 2016 r. 25.000 zł tytułem zasilenia, 25 lutego 2016 r. – 10.000 zł tytułem przelewu środków, 3 marca 2016 r. 40.344 zł tytułem zapłaty za fakturę, 14 marca 2016 r. 19.682,46 zł.
W sprzeciwie Skarżący zarzucił, że wskazane przez referendarza kwoty przychodów nie mogą odzwierciedlać posiadanych przez niego środków pieniężnych. Wyjaśnił, że specyfika prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej charakteryzuje się w wysokimi przychodami związanymi jednak z bardzo znaczącymi kosztami. Działalność ta oparta jest na nisko marżowych produktach, które oscylują na poziomie ok. 1%.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej "P.p.s.a.") stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.).
W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2016 r. wydane zostało prawidłowo, w poprawnie ustalonym stanie faktycznym.
Referendarz sądowy słusznie zauważył bowiem, że iż Skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 4000 zł. Zdaniem Sądu powyższa konkluzja jest bezspornie prawidłowa i ma oparcie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych.
Uwzględniając powyższą argumentację stwierdzić należy, iż zasadnie zważono w zaskarżonym postanowieniu, że Skarżący nie spełnił warunków do przyznania prawa pomocy, gdyż jego twierdzenia o pozostawaniu w trudnej sytuacji majątkowej nie znalazły odzwierciedlenia w nadesłanych dokumentach.
Referendarz wskazał, iż Skarżący prowadzi działalność gospodarczą uzyskując z tego tytułu przychody (w 2014 r. [...] zł., a w 2015 r. [...] zł.). Z rachunku zysków i strat wynika natomiast, że 2016 r. od stycznia do marca firma Skarżącego osiągnęła przychód w kwocie [...] zł. Ponadto, jak wynika z załączonego do akt sprawy zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2014 (PIT-36L) Skarżący uzyskał dochód w wysokości 602.774,91 zł. W ocenie Sądu Skarżący, który od końca 2013r. posiadał wiedzę o toczącym się wobec niego postępowaniu winien mieć świadomość, iż pozostając w sporze z organem, który może znaleźć finał przed sądem powinien, w świetle poglądów prezentowanych w judykaturze, wykazywać się szczególną zapobiegliwością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, związanym z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą (por. postanowienia NSA z 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/2004, i z 25 lutego 2011r. sygn. akt I FZ 27/11, cbois.nsa.gov.pl).
Ponadto, jak słusznie zauważył referendarz z analizy wyciągów z rachunków bankowych wynika, że na rachunek bankowy (niezablokowany) Skarżącego wpływają znaczne kwoty, przykładowo: 25 stycznia 2016 r. cztery wpłaty po 5.000 zł, 29 stycznia 2016 r. 10.400 zł, 12 lutego 2016 r. 25.000 zł tytułem zasilenia, 25 lutego 2016 r. – 10.000 zł tytułem przelewu środków, 3 marca 2016 r. 40.344 zł tytułem zapłaty za fakturę, 14 marca 2016 r. 19.682,46 zł.
Powyższe w opinii Sądu świadczy o tym, iż Skarżący miał możliwość zabezpieczyć sobie w stosownym czasie środki finansowe na pokrycie tego wpisu od skargi.
Na marginesie wskazać należy na istnienie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym prowadzenie działalności gospodarczej, nie tylko "ryzykownej", zobowiązuje przedsiębiorcę uzyskującego przychód, choćby w rozmiarze wskazanym w zaskarżonej decyzji, do zabezpieczenia środków na poczet kosztów działalności gospodarczej, a zatem na poczet także kosztów, takich jak w niniejszym postępowaniu (postanowienie z 12/9/2014 r., I FZ 339/14, CBOSA).
Z tego też względu skonstatować należy, iż Skarżącemu prawidłowo i zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie spełnił bowiem przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 259 i art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło