III SA/Wa 695/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od marca do sierpnia 2012 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący M. L. reprezentowany przez doradcę podatkowego R.O. na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy, w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że trudna sytuacja majątkowa uniemożliwia mu zdobycie środków na opłatę wysokiego wpisu od skargi. Brak zdolności kredytowej uniemożliwia również uzyskanie kredytu na pokrycie kosztów. Ponadto prowadzona działalność gospodarcza nie przynosi wystarczających zysków z powodu blokady rachunków bankowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Posiada mieszkanie o powierzchni 46 m² o wartości 280.000 zł (obciążone hipoteką) oraz działkę rolną (współwłasność) o powierzchni 1500 m² o wartości około 6.000 zł. Skarżący posiada również oszczędności w kwocie [...] zł oraz udziały w spółkach: 5% o wartości 250 zł oraz 95% o wartości 4.750 zł. Ponadto Skarżący posiada wierzytelności na kwotę około 280.000 zł – jak twierdzi – z nikłą szansą na odzyskanie. Skarżący oświadczył, że jego rachunki bankowe od dwóch lat są zablokowane na kwotę około [...] zł. Do miesięcznych dochodów Skarżący zaliczył 1.500 zł z tytułu wynagrodzenia za pracę oraz 2000 zł z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Wydatki natomiast Skarżący określił na kwotę 3.200 zł. Stwierdził także, że posiada zobowiązanie podatkowe za 2015 r. na kwotę 4.500 zł. W odpowiedzi na wezwanie starszego referendarza sądowego Skarżący przedłożył zeznania podatkowe PIT-36L, z których wynika, że w 2014 r. uzyskał przychód w kwocie 66.017.241,78 zł, a w 2015 r. przychód w kwocie 8.893.545,72 zł. Ponadto Skarżący przedstawił wyciągi z rachunków bankowych oraz rachunek zysków i strat, z którego wynika, że w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2016 r. uzyskał przychód w kwocie 642.124,74 zł. Z zaświadczenia o zarobkach wynika natomiast, że Skarżący uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 1.324, 18 zł netto. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 41.829 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). W ocenie starszego referendarza sądowego należało odmówić przyznania prawa pomocy Skarżącemu bowiem jego oświadczenia o pozostawaniu w trudnej sytuacji majątkowej nie znalazły odzwierciedlenia w nadesłanych dokumentach. Z dokumentów tych wynika bowiem, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą uzyskując z tego tytułu przychody (w 2014 r. 66.017.241,78 zł., a w 2015 r. 8.893.545,72 zł.). Z rachunku zysków i strat wynika natomiast, że 2016 r. od stycznia do marca firma Skarżącego osiągnęła przychód w kwocie 642.124,74 zł. Ponadto z analizy wyciągów z rachunków bankowych wynika, że na rachunek bankowy (niezablokowany) Skarżącego wpływają znaczne kwoty, przykładowo: 25 stycznia 2016 r. cztery wpłaty po 5.000 zł, 29 stycznia 2016 r. 10.400 zł, 12 lutego 2016 r. 25.000 zł tytułem zasilenia, 25 lutego 2016 r. – 10.000 zł tytułem przelewu środków, 3 marca 2016 r. 40.344 zł tytułem zapłaty za fakturę, 14 marca 2016 r. 19.682,46 zł, Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.