III SA/Wa 70/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec (spr.), Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2008 r. sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. Minister Finansów na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. dalej powoływanej jako "kpa") oraz art. 17, art. 18, art. 23 § 5 i art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm. dalej powoływanej jako "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego E. P. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [..] marca 2007 r. oddalającą skargę skarżącego na przewlekłość postępowania egzekucyjnego jako nieuzasadnioną. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w T., jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...], [...]i [...]z dnia [...] września 2004 r. wystawionych przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Inspektorat w P. (obejmujących należności z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych). W toku prowadzonej egzekucji poborca skarbowy w dniu [...] lutego 2005 r. dokonał zajęcia ruchomości: samochodu osobowego marki VW Passat. Zajętą ruchomość pozostawiono pod dozorem skarżącego. Pismem z dnia [...] lutego 2007r. E. P. złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. skargę, wskazując na przewlekłość postępowania egzekucyjnego skierowanego do uprzednio zajętego pojazdu. Skarżący zakwestionował sposób działania poborcy skarbowego, a w szczególności brak podejmowania przez dwa lata jakichkolwiek czynności zmierzających do sprzedaży samochodu wpłynęło na uszczuplenie jego wartości. Organ pierwszej instancji oddalił skargę jako nieuzasadnioną. Uznał, że w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym nie miała miejsca przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że przy próbach licytacji samochodu (rok produkcji 1989) nie było zainteresowania nawet przy cenie wywoławczej 0,00 zł. Nie pozwalało to na zaspokojenie należności objętych tytułami wykonawczymi o numerach: [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. Dodatkowo wskazał, iż organ egzekucyjny miał na uwadze zasadę gospodarnego prowadzenia egzekucji, polegającej na obowiązku prowadzenia egzekucji w taki sposób, aby osiągnąć cel egzekucji, jakim jest wyegzekwowanie od zobowiązanego określonego obowiązku i to w sposób jak najmniej kosztowny dla zobowiązanego. Organ wskazał, że na dzień 1 lipca 2005 r. tj. 5 miesięcy później od dnia dokonania zajęcia ruchomości przez poborcę skarbowego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w T. w obwieszczeniu o licytacji przedmiotowej ruchomości wskazał, iż wartość szacunkowa samochodu VW Passat wynosi 0,00 zł. W związku z powzięciem przez organ egzekucyjny w dniu 2 lutego 2007 r. informacji o zajęciu przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. samochodu osobowego VW Passat, w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 62 u.p.e.a., zgodnie z którym w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej do tej samej nieruchomości, rzeczy albo prawa majątkowego lub niemajątkowego, organ egzekucyjny wstrzymuje czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela, zobowiązanego lub z urzędu i przekazuje akta egzekucji administracyjnej sądowi rejonowemu zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. W zażaleniu skarżący powtórzył argumenty uprzednio wskazane w skardze. W uzasadnieniu podniósł, że 2 letni okres jaki upłynął od dnia wystawienia tytułu wykonawczego tj. od 27 września 2004 roku do dnia złożenia skargi świadczy o przewlekłości prowadzonej egzekucji. Wskazał ponadto na zasadność czynności podejmowanych przez Komornika Sądowego w zakresie zajęcia przedmiotowego samochodu osobowego. Minister Finansów w postanowieniu z dnia [...] października 2007 r. wskazał, że przewlekłość postępowania egzekucyjnego stwierdza się, kiedy organ egzekucyjny jest uprawniony bądź zobowiązany do podejmowania czynności egzekucyjnych, a ich nie podejmuje. przedmiotem skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego może być sposób prowadzenia postępowania przez organ egzekucyjny, wskutek którego nie doszło do wyegzekwowania obowiązku lub wyegzekwowanie nastąpiło później niż było to możliwe. Organ wyjaśnił, że zobowiązany nie dokonał zapłaty należności objętych tytułami wykonawczym, więc poborca skarbowy zajął samochód osobowy, pozostawiając wymienioną ruchomość pod dozorem zobowiązanego. Organ egzekucyjny w styczniu 2007 r. wezwał zobowiązanego do osobistego zgłoszenia się i złożenia wyjaśnień w sprawie toczącej się egzekucji. W odpowiedzi skarżący pismem z dnia 2 lutego 2007 r. złożył wyjaśnienia w sprawie zajętego pojazdu oraz poinformował, że do przedmiotowej ruchomości egzekucję skierował również sądowy organ egzekucyjny, który przeprowadził licytację ruchomości należących do zobowiązanego, w tym również samochodu osobowego m-ki VW Passat. Sprzedaż nie doszła do skutku z uwagi na brak chętnych licytantów. Odpowiadając na zarzut przewlekłości postępowania egzekucyjnego organ wskazał, że to zobowiązany poprzez swoje działanie (nie wykonanie ciążącego na nim obowiązku) doprowadził do wszczęcia egzekucji. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją uchylania się zobowiązanego od wykonania ciążących na nim obowiązków. Rolą natomiast organu egzekucyjnego jest przymuszenie zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku, a nie wykonanie tego obowiązku w jego zastępstwie. Prowadzenie egzekucji nie wyklucza możliwości dobrowolnego regulowania przez zobowiązanego dochodzonych należności, który może w każdej chwili, jeżeli jest taka jego wola, spłacić objęte tytułem wykonawczym należności i tym samym doprowadzić do zakończenia toczącego się postępowania. Wskazać również należy, że czas trwania postępowania egzekucyjnego uzależniony jest w dużym stopniu od możliwości zastosowania środków egzekucyjnych oraz od posiadanego przez stronę majątku podlegającego egzekucji. Regulacje prawne zawarte w u.p.e.a. nie nakładają na organ egzekucyjny obowiązku wyznaczenia i dokonania, w określonym terminie, sprzedaży zajętych w toku egzekucji ruchomości, co potwierdza dyspozycja wyrażona przez ustawodawcę w treści art. 104 u.p.e.a., zgodnie z którą sprzedaż zajętych ruchomości nie może nastąpić jedynie wcześniej niż siódmego dnia od daty zajęcia. Wskazał również, że z akt sprawy nie wynika, że skarżący w dniu [...] lutego 2007 r. powiadomił poborcę skarbowego o fakcie zajęcia przedmiotowego pojazdu również przez Komornika Sądowego. Skarżący nie zgłosił również do protokołu zajęcia ruchomości z dnia [...] lutego 2005 r. żadnych wniosków i oświadczeń, potwierdzając niniejsze własnoręcznym podpisem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił organowi brak obiektywnej analizy zażalenia, ignorowanie jego osoby w rozstrzygnięciu oraz uchybienie terminu w wydaniu przedmiotowego rozstrzygnięcia. Zdaniem strony bezspornym jest fakt, że wyraził zgodę na niezwłoczną licytację zajętego samochodu w dniu [...] lutego 2005 r., zaś zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu twierdzenie, że nie zgłosił żadnych wniosków i uwag do protokołu mija się z prawdą. Wskazał, że tracąc płynność finansową musiał zrezygnować z prowadzenia działalności gospodarczej po zakończeniu której powstało zadłużenie w stosunku do ZUS. Wskazał, że wszelkie egzekucje prowadzone w stosunku do niego są i będą bezskuteczne ponieważ nadal pozostaje bez pracy i prawa do zasiłku oraz że korzysta z pomocy społecznej. Kwestionuje również działania komornika sądowego, który jego zdaniem nie miał podstaw do przeprowadzenia egzekucji z przedmiotowego samochodu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Z akt sprawy wynika, że poborca skarbowy dokonał zajęcia u skarżącego samochodu osobowego, który (o czym poborca nie wiedział) został wcześniej zajęty przez Komornika Sądowego. Ze znajdującego się w aktach sprawy obwieszczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. (karta 59 akt administracyjnych) wynika, że samochód ten 1 lipca 2005 r. przedstawiał wartość 0 zł. Z akt sprawy wynika, że poborca skarbowy nie zajął u skarżącego innego majątku. W sytuacji, gdy zajęta rzecz ruchoma nie przedstawia żadnej wartości nie można czynić organowi egzekucyjnemu zarzutu z tego, że nie podejmuje działań w celu jej sprzedaży. Skarżący w skardze na przewlekłość postępowania egzekucyjnego oraz w skardze skierowanej do Sądu podnosi, że organ powinien był w toku egzekucji spieniężyć zajęty samochód i z uzyskanej kwoty zaspokoić egzekwowaną od skarżącego należność. W ocenie Sądu oczywistym jest, że żądanie to nie mogło zostać spełnione w sytuacji, gdy zajęta rzecz nie ma żadnej wartości. Próba sprzedaży takiego pojazdu naraziłaby organ egzekucyjny jedynie na koszty związane ze sprzedażą np. koszty ogłoszeń o licytacji. Brak majątku skarżącego, z którego mogłaby zostać zaspokojona egzekwowana kwota sprawia, że organowi egzekucyjnemu nie można czynić w niniejszej sprawie zarzutu prowadzenia egzekucji administracyjnej w sposób przewlekły, gdyż w niniejszej sprawie w istocie brak jest możliwości podejmowania czynności egzekucyjnych zmierzających do efektywnego zakończenia egzekucji. Sam fakt niepodjęcia przez organ próby przeprowadzenia licytacji samochodu, który jest niesprawny i nie ma żadnej wartość nie może stanowić podstawy do zarzucania organowi prowadzenia egzekucji w sposób przewlekły. W realiach niniejszej sprawy jedynie wątpliwość budzić może celowość utrzymywania przez organ zajęcia samochodu, który jak sam organ przyznaje nie może zostać zlicytowany w toku egzekucji, z powodu braku wartości. W tej sytuacji w ocenie Sądu zasadnym było uchylenie zajęcia przedmiotowego samochodu. W tym przedmiocie obecnie właściwy będzie Komornik Sądowy, gdyż z godnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] kwietnia 2007 r. sygn. akt [...] stał się on organem właściwym do prowadzenia egzekucji w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie Minister na podstawie art. 36 § 1 kpa zawiadamiał skarżącego o przyczynach niezałatwienia jego sprawy w terminie oraz wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy, zatem zarzut przewlekłego prowadzenia sprawy należało uznać za niezasadny. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.