III SA/Wa 700/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Dyrektora Urzędu kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF W.R. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie posiada majątku i pozostaje na wyłącznym utrzymaniu rodziców oraz jest bezrobotny bez prawa do zasiłku. Skarżący wskazał, że miesięczne koszty utrzymania ponoszą jego rodzice. Do kosztów tych zaliczył opłaty za czynsz i fundusz remontowy 900 zł, energia elektryczna 240 zł, gaz 9120 zł, Tv i telefon 260 zł, ubezpieczenie rodziców w PZU 110 zł. (łącznie 1.490-1.630 zł) Dodatkowo, koszty leków dla Skarżącego jego rodziców wynoszą 350-390 zł, wizyty lekarskie 700 zł (łącznie koszty leczenia 1.100-1.500 zł). Koszty wyżywienia wynoszą 3.000 zł, inne koszty 400 zł. Skarżący oświadczył, że łączne niezbędne wydatki wynoszą 5.930 zł. Jak wskazał Skarżący "na życie pozostaje 500 zł". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący wskazał, że mieszka u rodziców, którzy opłacają koszty ale to są ich koszty, a Skarżący korzysta jedynie z wyżywienia. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku ani dochodów. Ponadto szeroko opisał stan swojego zdrowia ograniczający życie codzienne, naukę oraz pracę. Do wniosku Skarżący dołączył decyzję o uznaniu Skarżącego za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Referendarz sądowy wezwał Skarżącego do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących jego stan majątkowy tj.: zeznań podatkowych za 2015r. wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych krajowych oraz zagranicznych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, oświadczenia w przedmiocie korzystania z jakichkolwiek form pomocy społecznej, wskazania wszystkich źródeł utrzymania Skarżącego i jego rodziców, udokumentowania miesięcznych kosztów utrzymania Skarżącego i jego rodziców, dokumentów o posiadanych zobowiązaniach np. zaległości czynszowe, kredyty bankowe itp. Skarżącego i jego rodziców. Wezwanie zostało wysłane na adres pełnomocnika i odebrane 6 grudnia 2016 r. jednakże ani Skarżący, ani jego pełnomocnik nie odpowiedzieli na wezwanie i wymaganych dokumentów nie nadesłali. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Referendarz sądowy zwraca uwagę, że z informacji przedstawionych we wniosku oraz z akt sprawy wynika, że Skarżący mieszka z rodzicami i opiekuje się nimi. Jest ich kuratorem i jednocześnie pozostaje na ich utrzymaniu. To oni ponoszą koszty utrzymania mieszkania, mediów, wyżywienia, leczenia i inne. Nie można więc zgodzić się ze Skarżącym, że prowadzi on samodzielnie gospodarstwo domowe. Przez prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego należy, bowiem rozumieć wspólne zamieszkiwanie wraz ze wspólnym zaspokajaniem potrzeb życiowych. Tym samym, należy przyjąć, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami. W konsekwencji należało dokonać oceny czy dochody, którymi dysponuje trzyosobowa rodzina Skarżącego, umożliwią partycypowanie w kosztach wszczętego postępowania w zakresie uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Zdaniem Sądu, uwzględniając okoliczności sprawy, dokonaniu tej oceny nie stoi na przeszkodzie nienadesłanie dokumentów, o których mowa w zarządzeniu z 3 listopada 2016 r. Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika, że miesięczne wydatki rodziny na czynsz i media wynoszą 1.490-1.630 zł, leczenie rodziców i Skarżącego 1.100-1.500 zł, wyżywienie 3.000 zł, inne 400 zł. Łączne miesięczne wydatki wynoszą więc ok. 6.500 zł, a po ich odliczeniu, "na życie" – jak wskazuje sam Skarżący – pozostaje 500 zł. Zatem Skarżący, z pozostałej kwoty 500 zł ma możliwość uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w trzech sprawach o sygn. akt III SA/Wa 698/15, III SA/Wa 699/15 i III SA/Wa 700/15 w łącznej wysokości 300 zł. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a, postanowiono sentencji