III SA/Wa 707/11

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od maja do grudnia 2005 r. p o s t a n a w i a odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wnioskowanym przez stronę, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. L. P. (dalej także jako strona lub skarżący), w treści formularza PPF z 23 marca 2011 r. wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną (ur. 1968 r), mieszka w domu żony (pow. ok. 200 m.kw.). Zona uzyskuje dochody ze stosunku pracy. W piśmie z 23 marca 2011 r. skarżący wskazał, że z uwagi na postępowania podatkowe został zmuszony do zaprzestania działalności gospodarczej i pozostaje obecnie na utrzymaniu dorosłych dzieci i matki. Poinformował, ze jego możliwości zarobkowe są ograniczone przez konieczność sprawowania opieki nad żoną, podejmującą próby samobójcze. Załączył karty informacyjne ze szpitala ostanie zdrowia żony i pobycie w wyniku przedawkowania leków Skarżący, odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego z 30 marca 2011 r., przedstawił wyciąg z rachunku bankowego za luty, marzec, kiścień 2011 r., akt notarialny [...] o wyłączeniu małżeńską majątkową wspólność ustawową, zaświadczenie o posiadaniu rachunków w [...] Bank wraz ze stanem rachunków na dzień 22 kwietnia 2011 r., zeznanie PIT-36L za 2009 r., PIT B, rozliczenie za 2009 r. P., listę transakcji w 2009 r., PIT-36L za 2010 r., PIT-37za 2010 r. i 2009 r. żony strony. Skarżący, w piśmie procesowym z 26 kwietnia 2011 r. oświadczył, że od ponad roku nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, otrzymuje od swojej matki środki finansowe w wysokości 600,- zł w ciągu ostatnich trzech miesięcy, który przeznacza na żywność i podróże środkami komunikacji miejskiej, Nadto zadeklarował, w wypadku braku możliwości zwolnienia od kosztów sądowych w całości, gotowość zgromadzenia kwoty 2 tys. zł. Referendarz sądowy zaznacza, że wpis od skargi wynosi 38005,- zł. Kwota wpisu sądowego jest jedynym kosztem sądowym wymaganym na obecnym etapie postępowania. Dlatego, w odniesieniu do obowiązku zapłaty tej kwoty, należy odnosić – przede wszystkim - możliwości majątkowe strony skarżącej w partycypowaniu w kosztach sądowych. Referendarz sądowy wskazuje, ze skarżący, pomimo wezwania (pkt 6), nie nadesłał informacji, za pomocą których byłoby możliwe zestawienie uzyskiwanych przez niego dochodów z poczynionymi wydatkami. Tym samym nie sposób uznać, ze deklaracja o jego sytuacji majątkowej była rzetelna. Nadto bez odpowiedzi pozostało nadesłanie zestawienia faktur VAT za ostatnie sześć miesięcy prowadzenia działalności, zaświadczenie o zarobkach żony, co także uniemożliwia odtworzenie aktualnej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. Zdaniem referendarza sądowego, zadeklarowana kwota uzyskiwana od matki w ciągu trzech miesięcy (300,- zł) być może nie uniemożliwia pokrycia wydatków związanych z potrzebami komunikacyjnymi strony, nie pozwala jednak na zgromadzenie zadeklarowanej przez stronę kwoty 2 tys. zł. Referendarz sądowy nie uznaje za nierzetelne kwot debetowych wskazanych w zaświadczeniu o posiadaniu rachunku z 22 kwietnia 2011 r., (ok. 2 mln euro i 7 mln zł) jednakże ocena wpływu posiadanych zobowiązań względem banku na kondycję finansową strony jest niemożliwa bez zestawienia należności i zobowiązań strony względem osób trzecich i banków, o czym mowa w pkt 3 wezwania z 30 marca 2011 r. Referendarz sądowy wskazuje, że powstanie zobowiązań w znacznych rozmiarach wobec profesjonalnej instytucji finansowej jest nieodłącznie związane z przestrzeganiem zasad dobrej praktyki bankowej, także z przestrzeganiem zasady granicy ryzyka bankowego. Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to zatem swoista forma dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w tym postępowaniu. Stąd też - jak również z uwagi na nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 2 p.p.s.a. - szczególnie istotne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej strony (por. postanowienie NSA z 12 czerwca 2007 r., II FZ 214/07, niepubl.). W tym celu strona zobligowana jest przedstawić Sądowi nie tylko subiektywny opis zaistniałych faktów, ale przede wszystkim, obiektywne dowody na ich potwierdzenie. Innymi słowy fakty te powinny być uwiarygodnione (a najlepiej udokumentowane), tak aby Sąd miał przekonanie (a najlepiej pewność), co do trafności oceny możliwości finansowych strony. Stąd szczegółowe wyjaśnienia w zakresie należności i zobowiązań strony - powstałych w okresie prowadzenia działalności gospodarczej w ogóle, jak i w zakresie handlu złomem oraz po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej – w zakresie szczegółowej kalkulacji kosztów życia i utrzymania, źródeł gromadzenia środków na wydatki, także związane z prowadzeniem sporów sądowych i działalnością pełnomocnika, nadesłanie wskazanych w wezwaniu dokumentów źródłowych wydają się być niezbędne dla pozytywnego rozpoznania wniosku strony o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 §1 w związku z art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 u.p.p.s.a. zadecydował, jak w sentencji