III SA/Wa 710/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Monika Kawa-Ogorzałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o. o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości oddala skargę Decyzją z [...] października 2006 r. Nr [...] Burmistrz Miasta W., na podstawie art. 208 ustawy z 29 sierpnia 2007 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) – dalej jako Ordynacja - uwzględniając wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 kwietnia 2006 r. III SA/Wa 300/06, umorzył postępowanie w sprawie zwolnienia A. sp. z o.o. z podatku od nieruchomości obejmującego halę produkcyjną o powierzchni 2400,- m. kw. Zdaniem Burmistrza Miasta W., w zaistniałym stanie faktycznym, mógł on jedynie, na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji, określić wysokość zobowiązania podatkowego i wydać w takiej sprawie decyzję lub rozpatrzyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty, natomiast nie był uprawniony do rozpatrzenia wniosku Spółki A. o udzielenia zwolnienia podatkowego poprzez wydanie takiej decyzji. O zwolnienie od podatku od nieruchomości ubiegała się Spółka na podstawie uchwały Nr XII/101/03 Rady Miejskiej z 28 listopada 2003 r. Sąd w wyroku, stwierdzając nieważność decyzji wydanych poprzednio w tej sprawie przez organy podatkowe obu instancji, wskazał, że postępowanie wszczęte wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi podatkowej jako skierowanego do niewłaściwego organu, winno być umorzone jako bezprzedmiotowe. W odwołaniu z 7 listopada 2006 r. A. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji I instancji w całości. Według Spółki organ administracji publicznej jest zobowiązany merytorycznie rozpatrzyć wniosek podatnika i samodzielnie wybrać tryb postępowania – odpowiednio do treści złożonego wniosku. Zdaniem strony, Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku – sygn. akt III SA/Wa 300/06 wskazał, że do rozpatrzenia wniosku podatnika, organ administracji zastosował tryb nieznany ustawie jak też w jakim trybie przedmiotowy wniosek powinien zostać rozpoznany. Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2007 r. Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 1, art. 2, art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm) oraz art. 207 § 1, art. 13 § 1 pkt 3 i art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta W. z [...] października 2006 r. W uzasadnieniu wyjaśniono, że z treści wniosku z 14 stycznia 2005r., uzupełnionego pismem z dnia 6 lipca 2005 r., wynika, że wniosek ten dotyczy zwolnienia Spółki od podatku od nieruchomości na okres pięciu lat, na podstawie uchwały Nr XII/101/003 Rady Miejskiej W. z 28 listopada 2003 r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców na terenie Miasta W. Spółka, wbrew złożonym w odwołaniu twierdzeniom – nie wykazała, że jest on wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Zdaniem organu odwoławczego z uchwały Rady Miejskiej z 28 listopada 2003 r. Nr XII/101/03 wynika, że podatnicy, którzy spełnili określone w tej uchwale warunki, mocą prawa, zostali zwolnieni z obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości i zwolnienie to nie jest uzależnione od decyzji organu podatkowego. Natomiast wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przesądził, że organy podatkowe nie zostały upoważnione do przyznawania zwolnień podatkowych, zatem powinny one postępowania wszczęte tym wnioskiem umorzyć jako bezprzedmiotowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 lutego 2007 r. A. sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji SKO w S. z [...] stycznia 2007 r. i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta W. z [...] października 2006 r. Zdaniem skarżącej w przywołanych decyzjach naruszony został przepis art. 21 § 3 Ordynacji w zw. z art. 6 oraz art. 9 i art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego( Dz.U.z 2000 r.Nr 98 poz.1071 ze zmianami) dalej jako - kpa, poprzez uchylanie organu się podatkowego od rozpoznania "meritum sprawy". Spółka zwróciła uwagę, że organy podatkowe, powołując się na wyrok Sądu, pominęły jego istotę. W szczególności organy podatkowe powinny wszcząć postępowanie o stwierdzenie nadpłaty, ponieważ przy zwolnieniach podatkowych na podatniku ciąży nadal obowiązek podatkowy, a jedynie na mocy konkretnego przepisu odstępuje się od poboru podatku. W ocenie skarżącej organy podatkowe powinny działać na podstawie przepisów prawa – co wynika z art. 21 § 3 i art. 74 Ordynacji w zw. z art. 6 kpa - i były zobowiązane do wydania decyzji, a w przypadku określonym w art. 74a Ordynacji – do stwierdzenia nadpłaty. Zdaniem Spółki w sprawie nie ulegało wątpliwości, jaki cel chciał osiągnąć skarżący składając wniosek o zwolnienie, ponieważ w jego treści użył sformułowania, jakie pojawiło się w uchwale Rady Miejskiej, zatem w sprawie należało zastosować dyspozycje art. 7 kpa, a nadto zasadę z art. 9 kpa, powołując przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2004 r. sygn. IV SA 4339/03. Stwierdziła ponadto, ze " w kompetencji właściwego organu winno leżeć, rozpatrzenie sprawy we właściwym trybie, albo chociaż udzielenie stosownych wskazówek i pouczeń. Tymczasem w niniejszej sprawie, powołane organy zignorowały zarówno obowiązki wynikające dla nich ze stosownych przepisów ustaw, jak i wyjaśnienie dokonane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie skarżącego". W odpowiedzi na skargę z 9 marca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Ocenie podlega zgodność zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm.; - dalej powoływana jako "u.p.p.s.a.") zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Z tego względu Sąd każdorazowo bada czy w sprawie i w wydanej decyzji bądź decyzjach nie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a.), nie będąc przy tym związany zarzutami skargi i jej podstawą prawną ( art.134§ 1u.p.p.s.a.) . W przywołanym w zaskarżonej decyzji i w aktach administracyjnych wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 kwietnia 2006 r. III SA/Wa 300/06, Sąd stwierdził, iż zarówno decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. jak i Burmistrza Miasta W. dotknięte są wadą wskazaną w treści art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji – zostały wydane bez podstawy prawnej i zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. wyeliminował decyzje organów podatkowych obu instancji z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu ani Burmistrz, ani też Samorządowe Kolegium Odwoławcze, będąc stosownie do art. 13 § 1 Ordynacji organami podatkowymi, nie zostały uprawnione do przyznawania przywilejów podatkowych, do których należą niewątpliwie zwolnienia podatkowe. Na mocy art. 22 Ordynacji, tak szerokie kompetencje przyznano jedynie ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, który "w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników", jest uprawniony do zaniechania poboru podatku, zwolnienia płatników z obowiązku poboru podatku i ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy. Zakres przyznanych organom podatkowym kompetencji stanowi element obowiązującego w Polsce systemu podatkowego. Jedną z podstawowych zasad tego systemu jest zasada powszechności i równości opodatkowania, co oznacza, że przepisy wprowadzające przywileje podatkowe mogą mieć charakter wyjątkowy w stosunku do przepisów powszechnie obowiązujących. Katalog zwolnień podatkowych został określony między innymi w art. 7 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 2002, Nr 9, poz. 84). Na podstawie art. 7 § 3 tej ustawy, Rada Gminy była uprawniona do wprowadzenia w drodze uchwały zwolnień przedmiotowych, innych aniżeli określono w ust. 1 tegoż paragrafu, a więc wyliczonych w samej ustawie. Warto podkreślić, że przy zwolnieniach, obowiązek podatkowy ciąży na podatniku, ale na mocy konkretnego przepisu odstępuje się od poboru podatku (E. Ruśkowski, Finanse i prawo finansowe, t. 2, KiK Warszawa 2000, str. 20). Sposób nabywania uprawnień do zwolnień podatkowych jest różny, podatnik może, bowiem nabyć do nich prawo mocą ustawy lub na podstawie decyzji właściwego organu. W niniejszej sprawie, na mocy art. 7 § 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2003r., Rada Miejska W. podjęła w dniu 28 listopada 2003r. uchwałę (Nr XII/101/03) w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców na terenie Miasta W. Podatnicy, którzy spełnili określone w tej uchwale warunki, m o c ą p r a w a zostali zwolnieni z obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Zwolnienie to jako określone w ustawie, nie jest uzależnione od decyzji organów podatkowych. Sąd w wyroku stwierdzającym nieważność poprzednich decyzji jednoznacznie wskazał, że organy podatkowe nie zostały upoważnione do rozpoznawania spraw o przyznawanie zwolnień podatkowych, dlatego powinny postępowanie, wszczęte w tej sprawie, wnioskiem podatnika, umorzyć jako bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu, jeżeli powstała wątpliwość, co do spełnienia przez A. sp. z o.o., warunków zwolnienia określonego zapisami powołanej uchwały, organy podatkowe powinny skorygować nieprawidłowości w jednym ze wskazanych wyrokiem trybów postępowania. Niewątpliwie na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek podejmowania wszelkie kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, zgodnie z art.7 kpa i art.121 Ordynacji. Jednakże samorzutne ze strony organu podatkowego przekwalifikowanie wniosku, wbrew jego treści, również stanowiłoby naruszenie przywołanego przepisu. Wskazany przez Sąd w uzasadnieniu poprzedniego wyroku, tryb o stwierdzenie nadpłaty uruchamiany jest na wniosek podatnika zaś określający zobowiązanie podatkowe - z urzędu, ale jedynie w przypadkach nie stosowania się podatnika do nałożonych na niego, przepisami prawa, zobowiązań. Wbrew sugestii skarżącej Spółki, w żadnym z fragmentów wyroku Sądu, nie została zawarta ocena, zgodnie z którą organy podatkowe powinny dokonać z urzędu "przekwalifikowania" wniosku. Zdaniem Sądu rozpatrującego sprawę niniejszą prowadzone postępowanie było zgodne z dyspozycją przepisu art. 9 kpa (odpowiednio art. 120 i art. 121 Ordynacji), ponieważ w toku postępowania organy podatkowe należycie wyjaśniły stan faktyczny oraz załatwiły sprawę kierując się zarówno interesem społecznym, jak też interesem strony postępowania, czego wyrazem było staranne uzasadnienie rozstrzygnięcia wraz ze wskazaniem, jakie działania podatnik powinien podjąć, by osiągnąć, wyrażony przez niego w odwołaniu, cel. Zarzuty skarżącej spółki o naruszeniu wskazanych przepisów kpa należy uznać za niezasadne, mając na uwadze, że sprawa była rozpoznawana – zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi spraw podatkowych – na podstawie przepisów Ordynacji. Natomiast Sąd analizując skargę, odnosi się kolejno do przepisów jednej i drugiej ustawy, analogicznych zresztą treściowo, celem przedstawienia Spółce stanu prawnego sprawy, niesłusznie kwestionowanego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 74a Ordynacji, Sąd stwierdza, że, jeżeli skarżąca uważa, że na jej rachunku występuje nadpłata podatkowa, może ona skorzystać z instrumentów przewidzianych w treści Ordynacji, na które zwrócił jej uwagę Sąd w wyroku z 21 kwietnia 2006 r. III SA/Wa 300/06, a prawa tego strona nie została pozbawiona nawet w chwili obecnej. Mając na uwadze powyższe, należało, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzec, jak w sentencji.