III SA/Wa 720/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), Sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Asesor WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] sierpnia 2003 r. Skarżący- M. Z. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w° P. z wnioskiem (uzupełnionym następnie pismem wyjaśniającym z dnia [...] października 2003 r.) o umorzenie zaległości w podatku od spadku po L. S.. Prośbę swoją motywował trudną sytuacją materialną i koniecznością dokonania niezbędnych prac remontowych w adoptowanym na potrzeby mieszkalne budynku. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. na podstawie art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 19992003 (Dz.U. Nr 150. poz. 983 z późn. zm. ) przekazał podanie M. Z. do Prezydenta Miasta P.celem zajęcia stanowiska w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] Prezydent Miasta P. podanie Skarżącego w sprawie umorzenia przedmiotowej zaległości w- podatku od spadku zaopiniował negatywnie. Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. odmówił umorzenia zaległości w podatku od spadku z tytułu nabycia spadku po L. S. w kwocie -[...] zł (wraz z odsetkami za zwłokę). Od powyższej decyzji Pan M. Z. złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. , w którym wnosił o jej uchylenie i umorzenie podatku od tej części masy spadkowej, która stanowi wkład mieszkaniowy na lokal położony w P. przy ul. [...]. Skarżący powoływał się na trudną sytuację materialną i konieczność dokonania niezbędnych prac remontowych w adoptowanym na potrzeby mieszkalne budynku, ponadto zaznaczył, iż w dniu[...] listopada 2003 r. powtórnie złożył podanie o umorzenie zaległości podatkowej kierując je bezpośrednio do Prezydenta Miasta P., który tym razem wyraził zgodę na umorzenie zaległości podatkowej w wysokości 25% przedmiotowej zaległości. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją wydaną w dniu [...] lutego 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Pismem z dnia [...] marca 2004 r. M. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Zarzucił decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. sprzeczność dokonanych ustaleń z treścią zebranego materiału, a w szczególności w zakresie: zastosowania przepisu art. 67 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) dalej "ord.pod." w związku z przepisem art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (jedn. Tekst: Dz.U. 2004r., Nr 142, poz. 1514) dalej "u.p.s.d." oraz art. 8, art. 75 i art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. niewłaściwej interpretacji przepisu art. 165 § 1 i § 3 ord.pod. Zarzucił również naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 17 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz naruszenie art. 234 ord.pod. W uzasadnieniu skargi M. Z. wywodził, iż wykazał istnienie przesłanki określonej w art. 67 § 1 ord.pod. - ważnego interesu podatnika. Wskazywał także na zwolnienie podatkowe określone w art. 16 u.p.s.d., z którego nie mógł skorzystać wprost z powodu zamieszkiwania w innej miejscowości niż miejsce położenia spadkowego lokalu. Argumentował, że otrzymując jako spadkobierca, w związku z rezygnacją z członkostwa w spółdzielni, zwrot zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego, który przeznaczył na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb mieszkaniowych, powinien być potraktowany tak jak spadkobiercy uprawnieni do zwolnienia podatkowego określonego w art. 16 w/w ustawy. Podnosił, iż Dyrektor Izby Skarbowy winien był rozpoznać jego odwołanie z uwzględnieniem zmiany opinii Prezydenta Miasta P. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał na zasadę powszechności opodatkowania i wyjątkowy charakter instytucji umorzenia zobowiązania. Podkreślił, iż organy podatkowe działały w ramach uznania administracyjnego, przeprowadziły wnikliwie postępowanie wyjaśniające, lecz nie dopatrzyły się okoliczności wyjątkowych uzasadniających zastosowanie ulgi. Odnosząc się do zarzutu niezgodności wydanego rozstrzygnięcia z art. 71 i 75 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego związany był negatywną opinią Prezydenta Miasta P. , a wydana na ponowny wniosek o umorzenie nowa opinia Prezydenta nie wiązała organów w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia [...]września 2003r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dokonywana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sąd - oceniając legalność zaskarżonych orzeczeń - zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)- (zwanej dalej p.p.s.a.) -uwzględnia skargę na decyzję i uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z treścią alternatywnie sformułowanego żądania skargi m.in. o umorzenie podatku należy podkreślić, iż sąd administracyjny takich uprawnień nie ma. W kompetencji sądu leży jedynie możliwość wyeliminowania niezgodnego z prawem orzeczenia z obrotu prawnego. Merytoryczne załatwienie tej sprawy pozostaje natomiast nadal we właściwości organu podatkowego. Dokonawszy oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, iż skarga okazała się zasadna. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 67 § 1 ord.pod., przepis ten przewiduje działanie organu podatkowego w ramach uznania administracyjnego. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem podatkowym. Zdaniem Sądu postępowanie odwoławcze w tej sprawie dotknięte jest wadami prawnymi. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji. Postanowienia art.122 i art. 187 §1 ord.pod. jednakowo obowiązujące w postępowaniu przed organami I jak i II instancji powodują, iż rozpatrując odwołanie organ odwoławczy nie może ograniczyć się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji, lecz rozpoznaje sprawę w całości od początku, przy czym obowiązany jest uwzględnić również stan faktyczny ujawniony w trakcie postępowania odwoławczego lub zdarzenia mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie zaistniałe w trakcie postępowania odwoławczego. W rozpoznawanej sprawie zdarzeniem takim była pozytywna opinia Prezydenta Miasta P. w przedmiocie złożonego przez Skarżącego wniosku o umorzenie zobowiązania w podatku od spadków. Błędne jest przekonanie Dyrektora Izby Skarbowej w W. , iż nowa pozytywna opinia organu samorządowego odnośnie umorzenia, która była skutkiem złożenia przez Skarżącego wniosku do Prezydenta Miasta P. w trakcie trwającego postępowania podatkowego może być pominięta przez organ odwoławczy. Postępowanie podatkowe jest postępowaniem dwuinstancyjnym i kończy się dopiero w momencie doręczenia decyzji ostatecznej. Wszelkie składane w trakcie trwającego postępowania żądania mieszczące się w zakresie poprzedniego wniosku podlegają rozpoznaniu w tym postępowaniu. Tylko rozszerzenie zakresu żądania lub zgłoszenie nowego żądania wynikającego z tego samego stanu faktycznego ograniczone jest terminem określonym w art. 167 § 1 ord.pod., ale i po tym terminie podlega rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu. Podanie złożone przez Skarżącego do Prezydenta miasta P. mieściło się w zakresie poprzedniego żądania, wysłane zostało przed dniem wydania decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, nowa pozytywna decyzja Prezydenta miasta P.wydana została także przed tym dniem, a do Urzędu Skarbowego wpłynęła w dniu wydania decyzji. Decyzje w przedmiocie umorzenia zobowiązania podatkowego stanowiącego dochód jednostek samorządu terytorialnego wydawane są za zgodą lub na wniosek przewodniczącego zarządu tych jednostek (art.17 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego). Treść opinii ma, więc istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie ulgi w podatku od spadku. Negatywna wcześniejsza opinia prezydenta była między innymi uzasadnieniem dla odmownego rozpoznania wniosku podatnika. W tym stanie rzeczy rozpoznanie odwołania z pominięciem okoliczności wydania pozytywnej opinii przez Prezydenta Miasta P. narusza przepisy postępowania podatkowego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)- uchylił zaskarżoną decyzję. O zakazie wykonywania uchylonej decyzji orzeczono stosownie do art. 152 u.p.p.s.a., zwrot kosztów sądowych zasądzono na podstawie art. 200 u.p.p.s.a. ----------------------- 1