III SA/Wa 725/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z drugim członkiem zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r., styczeń i luty 2009 r. oraz miesiące od kwietnia do czerwca 2009 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący P. M. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, motywując to sytuacją materialną. W formularzu PPF podał, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i trójką dzieci. Do majątku zaliczył mieszkanie i samochód osobowy. Wskazał, że oboje z żoną utrzymują się z wynagrodzeń za pracę wynoszących łącznie 6.500 zł. W piśmie z 3 czerwca 2015 r. Skarżący wyjaśnił, że dzieci nie uzyskują dochodu. Przedstawił zestawienie wydatków, wśród których wymienił czynsz za lokal (800-900 zł), energię elektryczną (160 zł), spłatę kredytu (1.500 zł) i karty kredytowej (600-800 zł), koszty paliwa (650 zł). Jednocześnie Skarżący wniósł o przedłużenie terminu na złożenie dokumentów. Zarządzeniem z 18 czerwca 2015 r. przedłużono mu ten termin do 30 czerwca 2015 r. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Strona powinna zatem wykazać przez złożenie stosownych dokumentów w postaci rachunków, wyciągów bankowych, zaświadczeń itp., że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do Sądu. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa na stronie. Wynika to z treści art. 252 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach oraz dokładne dane o stanie rodzinnym. Także z użytego w art. 246 § 1 P.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże" wynika, że to strona ma przekonać Sąd, iż znajduje się w sytuacji, która usprawiedliwia przyznanie prawa pomocy. Co istotne przy rozpatrywaniu wniosku Sąd nie jest ograniczony do analizy złożonego formularza i zawartych w nim oświadczeń, lecz jest uprawniony – w przypadku uznania tychże oświadczeń za niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego strony, a także w przypadku, gdy oświadczenia te budzą wątpliwości – do zobowiązania wnioskodawcy do złożenia na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Stanowi o tym art. 255 P.p.s.a. Tymczasem okoliczności, na których Skarżący oparł swój wniosek o przyznanie prawa pomocy zostały w głównej mierze opisane, a nie wykazane. Wiąże się to z tym, że Skarżący – pomimo wezwania referendarza sądowego, wymieniającego w sposób precyzyjny jakie dokumenty i oświadczenia powinny zostać złożone i pomimo przedłużenia terminu do ich złożenia – dokumentów tych nie dostarczył. W rezultacie referendarz sądowy ma do dyspozycji jedynie oświadczenia Skarżącego i jego zeznanie podatkowe za 2014 r. Dane te są niewystarczające do stwierdzenia, że Skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, jak tego wymaga art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (tak w niniejszej sprawie), gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brak pełnej i wyczerpującej informacji na temat sytuacji majątkowej Skarżącego nie pozwala ustalić, jak w rzeczywistości się ona kształtuje oraz w szczególności czy rzeczywiście nie posiada on i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Z tych wszystkich względów uznać należało, że Skarżący nie wykazał, iż jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.