III SA/Wa 727/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-03-19

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie posiada dochodów, jest inwalidą, pozostaje na utrzymaniu rodziny i posiada znaczący majątek, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu osobie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów postępowania. W przypadku osoby fizycznej, która nie posiada żadnych źródeł przychodów, jest inwalidą, nie wykonuje prac zarobkowych, nie pobiera zasiłków ani rent, a bieżące koszty utrzymania pokrywają członkowie rodziny, zachodzi przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, nawet jeśli posiada ona znaczący majątek.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że jest inwalidą, nie wykonuje prac zarobkowych, pozostaje na utrzymaniu rodziny, która pokrywa jego bieżące koszty utrzymania. Posiada jednak znaczący majątek, w tym dom, mieszkanie i nieruchomość rolną. Przedstawił zaświadczenia o braku dochodu w latach 2009-2010 oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono na jego rzecz adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych i ustanowić na jego rzecz adwokata Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu (PPF) J. M. (zwany dalej "Skarżącym") wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest inwalidą i nie wykonuje prac zarobkowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący jest osobą samotną, posiada dom o powierzchni 120m², mieszkanie o powierzchni 70m² (współwłasność) oraz nieruchomość rolną o powierzchni 2-7 hektara. W piśmie dołączonym do formularza Skarżący wyjaśnił, że pozostaje na utrzymaniu rodziny. Korzysta z pomocy jej członków, którzy ponoszą wszelkie koszty (zakup żywności, środków higieny osobistej). Brak dochodu uniemożliwia jakiekolwiek wydatki. Skarżący nie posiada rachunku bankowego. Nie korzysta z pomocy społecznej, ani z pomocy finansowej z europejskich funduszy strukturalnych. Ciążące na nim zaległości dotyczą podatku od nieruchomości. Skarżący przedstawił zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu, z których wynika, że w latach 2009-2010 nie uzyskał dochodu. Skarżący załączył także orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, umowę o przekształcenie prawa do lokalu, postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Wypada powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym (tak w postanowieniu II FZ 75/10, którego kopię Skarżący przedłożył), że przedstawione przezeń okoliczności dają podstawę do odstąpienia od obowiązku ponoszenia kosztów związanych z udziałem w sprawie. Przede wszystkim zauważyć należy, że Skarżący ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności (orzeczenie z 11 kwietnia 2011 r.). Nie posiada żadnych źródeł przychodów. Nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej, nie otrzymuje renty i nie wykonuje prac zarobkowych. Nadto nie korzysta z pomocy finansowej z europejskich funduszy strukturalnych. Wyjaśnienia Skarżącego potwierdzają m. in. zaświadczenia naczelnika urzędu skarbowego, z których wynika, że w zeznaniach PIT-37 za lata 2009-2010 Skarżący wykazał dochód w kwocie 0 zł. Bieżące koszty utrzymania (artykuły spożywcze i środki higieny osobistej) pokrywają członkowie rodziny. Opisana sytuacja uzasadnia wniosek, że Skarżący nie będzie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Opłacenie wpisu sądowego i kosztów związanych z zapewnieniem profesjonalnej pomocy prawnej wykraczałoby bowiem poza możliwości płatnicze Skarżącego, pozbawionego źródła dochodu. Tak też sytuację Skarżącego oceniono w ostatnio zawisłych przed tutejszym Sądem sprawach III SA/Wa 3000/11 i III SA/Wa 3001/11. Z tych względów referendarz sądowy stwierdził, że na gruncie niniejszej sprawy zachodzi przesłanka przyznania prawa pomocy określona w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło