III SA/Wa 727/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-21
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Sylwester Golec, Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, rozpoznając zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym, jest związany ostatecznym postanowieniem wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydanym na podstawie art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany ostatecznym postanowieniem wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydanym na podstawie art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli zarzut ten był lub jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym. W takiej sytuacji organ egzekucyjny nie może merytorycznie badać zarzutu, lecz powinien rozpatrzyć go procesowo, stwierdzając jego niedopuszczalność.Stan faktyczny
Skarżący J. M. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego umarzające postępowanie egzekucyjne i stwierdzające niedopuszczalność zarzutów dotyczących podatku leśnego i od nieruchomości. Podstawą egzekucji były tytuły wykonawcze wystawione przez Wójta Gminy P. Skarżący podnosił zarzut nieistnienia obowiązku oraz inne zarzuty proceduralne. Organy administracji uznały zarzuty za niedopuszczalne lub zasadne w części, co doprowadziło do umorzenia postępowania w odniesieniu do jednego tytułu wykonawczego i stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów w odniesieniu do pozostałych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Marek Kraus (sprawozdawca), Protokolant Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
1. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 9 maja 2011 r. uznając za zasadny zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku oraz stwierdzono niedopuszczalność zgłoszonych, na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954) - dalej: ,,u.p.e.a.’’, zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] z dnia 9 maja 2011 r.
Postanowienia te zapadły w następującym stanie faktycznym.
Wójt Gminy P. upomnieniami z dnia 7 października 2010 r. nr [...] i z dnia 2 grudnia 2010 r. nr [...], skierowanymi do J. M. (dalej: Skarżący) poinformował o obowiązku uregulowania należności z tytułu podatku leśnego i podatku od nieruchomości za marzec, maj, wrzesień, listopad 2008 r., wrzesień i listopad 2009 r., marzec, maj, wrzesień, listopad 2010 r. Upomnienia zostały odebrane przez Skarżącego w dniach 18 października 2010 r. i 10 grudnia 2010 r.
Z uwagi na niewykonanie obowiązku wykazanego w upomnieniach, Wójt Gminy P. wystawił na Skarżącego tytuły wykonawcze z dnia 9 maja 2011 r. nr [...], [...] i [...] obejmujące należności z tytułu łącznych zobowiązań pieniężnych na łączną kwotę 3.650 zł należności głównej i przekazał zgodnie z właściwością Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W. do realizacji. Podstawą wystawienia tytułów wykonawczych były decyzje Wójta Gminy P. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] oraz z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomieniem z dnia 20 czerwca 2011 r., w oparciu m. in. o ww. tytuły wykonawcze, podjął próbę zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem tj. Bank Z.. Odpisy m. in. ww. tytułów wykonawczych wraz z przedmiotowym zawiadomieniem o zajęciu zostały odebrane przez Skarżącego w dniu 28 czerwca 2011 r., zaś przez dłużnika w dniu 29 czerwca 2011 r. Następnie organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 29 czerwca 2011 r. poinformował Bank Z. o zmianie wysokości zajęcia.
Skarżący w dniu 5 lipca 2011r. wniósł zarzut nieistnienia obowiązku w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że jego poprzedniczka prawna była właścicielką nieruchomości rolnej (w jej obrębie kilku działek ewidencyjnych), jednak po przejęciu przez niego praw ustalił on nieprawidłowości tj. błędnie ustalone granice, błędnie ustaloną powierzchnię oraz związane z tym niejasne zmiany własnościowe (urzędnicy ustalają przedmioty spadku, zmieniają klasyfikację gruntu). W związku z powyższym Skarżący stwierdził, że dotychczasowy przebieg postępowania, a w szczególności brak zwrócenia się organu prowadzącego postępowanie podatkowe do organu prowadzącego ewidencję gruntów budynków, stanowił naruszenie przepisów postępowania i naruszenie przepisów prawa materialnego.
Organ egzekucyjny pismem z dnia 8 lipca 2011 r. zwrócił się z prośbą do wierzyciela - Wójta Gminy P. o zajęcie stanowiska w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Wójt Gminy P. w odpowiedzi przesłał postanowienia z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], w których podtrzymał swoje stanowisko co do zasadności wystawienia tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...] i jednocześnie przy piśmie z dnia 18 lipca 2011 r. zwrócił się z prośbą o wycofanie tytułu wykonawczego o numerze [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego przy piśmie z dnia 28 lipca 2011 r. ponownie zwrócił się do Wójta Gminy P. o zajęcie stanowiska w sprawie, podkreślając, że wydane przez wierzyciela postanowienie w sprawie zarzutów winno odnosić się do postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze o nr [...], [...] i [...] z dnia 9 maja 2011 r.
Wójt Gminy P. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011r. wycofał tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 9 maja 2011 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po rozpoznaniu zażaleń przez Skarżącego na postanowienia Wójta Gminy P. z dnia [...] lipca 2011 r., postanowieniami z dnia [...] sierpnia 2011 r nr [...] i [...] uchyliło ww. postanowienia w całości i orzekło o niedopuszczalności zarzutu zgłoszonego przez Skarżącego pismem z dnia 5 lipca 2011 r.
W uzasadnieniu postanowień Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, że Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] i z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], które sąd oddalił wyrokami z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 268/10 i z dnia 21 marca 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 1934/10.
W związku tym rozpatrzenie sprawy zgłoszonych zarzutów powinno nastąpić na podstawie art. 34 § 1a u.p.e.a. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyroki jakie zapadły w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego na lata 2009 i 2010 oznaczają iż zobowiązanie podatkowe Skarżącego zostało ustalone prawidłowo i nie może być w tej sytuacji mowy o braku obowiązku podatkowego. Zatem w niniejszej sprawie nie wystąpiła sytuacja o jakiej stanowi art. 34 § 1 u.p.e.a., w związku z czym zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nieuprawnionym było powołanie w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia tego przepisu i orzeczenie o zasadności wystawienia tytułów wykonawczych z dnia 9 maja 2011 r. nr [...] i nr [...]. Samorządowe kolegium Odwoławcze stwierdziło, że właściwą podstawą prawną był art. 34 § 1a u.p.e.a. oraz orzeczenie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W., z uwagi na wydanie ostatecznego postanowienia wierzyciela; Wójta Gminy P. z dnia [...] sierpnia 2011r. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] sierpnia 2011 r., postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 9 maja 2011 r. wystawionego przez Wójta Gminy P., uznając za zasadny zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku i stwierdził niedopuszczalność zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] z dnia 9 maja 2011 r. wystawionych przez Wójta Gminy P..
2. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zwrócił się z prośbą o dołączenie do akt sprawy kserokopii szeregu dokumentów i na uzasadnienie swojego stanowiska wskazał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 1996 r. sygn. akt SA/Wr 1586/95 oraz z dnia 18 kwietnia 1997 r. sygn. akt SA/Sz 435/95. Zażądał także wystąpienia do wierzyciela o merytoryczne ustosunkowanie się do zarzutów.
3. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2011 r. nr [...].
W podstawie prawnej wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.) - dalej: K.p.a. oraz z art. 18, art. 34 § 1, art. 34 § 1a, § 4 i § 5 w związku z art. 33 pkt 1 u.p.e.a.
Uzasadniając rozstrzygnięcie przywołał treść art. 33 u.p.e.a. i podkreślił, że organ egzekucyjny, rozpoznając zarzut w sprawie prowadzenia postępowania, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, przestrzegając zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Wyjaśnił przy tym, że zasięgnięcie przez organ egzekucyjny wypowiedzi wierzyciela co do zasadności wniesionych zarzutów jest obowiązkowe, gdyż odstąpienie przez organ egzekucyjny od przewidzianego w art. 34 § 1 u.p.e.a. obowiązku przed rozpatrzeniem zarzutów zobowiązanego, stanowiłoby naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Stwierdził także, iż sposób rozpatrywania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym określony został w art. 34 u.p.e.a., zaś rolą organu egzekucyjnego nie jest ocena prawidłowości postanowienia wydanego przez wierzyciela, nawet jeśli jest oczywiste, że wierzyciel nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego. Temu bowiem służą przysługujące zobowiązanemu środki zaskarżenia.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że Skarżący złożył zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na postanowienia Wierzyciela - Wójta Gminy P. z dnia [...] lipca 2011 r.. W dniu [...] sierpnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało postanowienia uchylające zaskarżone postanowienia w całości i orzekło o niedopuszczalności zarzutu zgłoszonego przez Skarżącego.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził następnie, że rola organu egzekucyjnego w zakresie rozpatrzenia zarzutów mieszczących się w dyspozycji art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a. sprowadza się do roli czysto formalnej, gdyż organ egzekucyjny jest całkowicie związany stanowiskiem wierzyciela. W niniejszej sprawie, mimo, iż nie zostało to dostatecznie precyzyjnie sformułowane, podstawą wydania postanowienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2011 r. stały się ostateczne rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011 r.
Ponadto w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ egzekucyjny nie może wnikać w merytoryczną zasadność stwierdzenia obowiązku, będącego przedmiotem egzekucji, skoro w tym zakresie sprawa może być przedmiotem analizy w odrębnym postępowaniu, co potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt II FSK 1762/06 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Sz 359/05. Zdaniem organu odwoławczego stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego wiąże go tak samo jak organ egzekucyjny.
Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że skoro Naczelnik Urzędu Skarbowego wydając w dniu [...] września 2011 r. postanowienie w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne dysponował ostatecznymi postanowieniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] sierpnia 2011 r., uchylającymi postanowienia Wójta Gminy P. i orzekającymi co do istoty sprawy, to zarzuty Skarżącego sformułowane w tym zakresie były nietrafne.
W odniesieniu natomiast do zarzutu nieistnienia obowiązku sformułowanego w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...] organ odwoławczy wyjaśnił, że wierzyciel w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2011 r., w związku z wniesionymi zarzutami, wycofał tytuł wykonawczy z egzekucji. Postanowienie to nie zostało zaskarżone przez Skarżącego i stało się ostateczne w administracyjnym toku instancji.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ egzekucyjny nie może podważać wypowiedzi wierzyciela, w tym wypadku postanowień SKO w C. i Wójta gminy P., w zakresie zarzutów z pkt 1-5 art. 33 u.p.e.a.
W konkluzji organ odwoławczy stanął na stanowisku, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo stwierdził, w świetle art. 34 § 1 u.p.e.a., że w zakresie zgłoszonych przez Skarżącego zarzutów, które mieszczą się w kategorii zarzutów z art. 33 pkt 1 -5 u.p.e.a., wiążące było stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ egzekucyjny prawidłowo postąpił umarzając postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 9 maja 2011 r., gdyż wierzyciel - Wójt Gminy P. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. wycofał przedmiotowy tytuł wykonawczy.
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2011 r. w całości oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu egzekucyjnego, ewentualnie o uchylenie postanowienia organu odwoławczego w całości oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu egzekucyjnego, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę Skarżący wyjaśnił, że Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego ustalił Skarżącemu wymiar podatku na 2009 r. na kwotę 1.294 zł. Z kolei decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego ustalił Skarżącemu wymiar podatku na 2010 r. na kwotę 1.294 zł.
Wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy zaskarżone decyzje wskazując, że przy wymiarze podatku organy związane są art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287, ze zm.), a wszelkie zastrzeżenia odnośnie ewidencji gruntów powinny być kierowane do Starosty P., który jest organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków dla powiatu pułtuskiego.
Następnie Skarżący podniósł, że decyzja Wójta Gminy P. zawiera braki w rozstrzygnięciu, brak uzasadnienia i brak podpisu decyzji. Przedstawił także zarzuty w stosunku do tej decyzji tj. zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) dalej O.p., art. 121 § 1, art. 194 § 3, art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p., a także art. 210 § 1 pkt 8 O.p., poprzez brak podpisu decyzji.
5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentacje zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
6.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm., dalej zwana "P.p.s.a.") sprawowana jest na mocy kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że by wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Ponadto należy wskazać, że w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W związku z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a. przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie dotyczącej zarzutów zgłoszonych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie mogły być zarzuty zawarte w skardze, a dotyczące decyzji Wójta Gminy P. z dnia z [...] sierpnia 2009 r. oraz z dnia [...] lutego 2010r. w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego za 2009r. oraz za 2010r. jako nie mieszczące się w granicach przedmiotowej sprawy.
6.2. Natomiast przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia Sąd na wstępie stwierdza, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem sformalizowanym. Tym samym zarówno organy egzekucyjne, jak również strona (zobowiązany) mają obowiązek przestrzegać reguł wynikających z przepisów u.p.e.a.
Zgodnie z art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy.
Skarżący składając pismem z dnia 5 lipca 2011r. zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne zgłosił zarzut naruszenia art. 33 pkt 1, podnosząc nieistnienie obowiązku podatkowego w wysokości określonej w tytule wykonawczym w związku z tym, że dane z ewidencji gruntów i budynków, jako niezgodne ze stanem faktycznym - w ocenie Skarżącego – nie mogą posłużyć do ustalenia zobowiązania podatkowego.
Zgodnie z art. 34 § 1 w/w ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca .
Natomiast zgodnie z art. 34 § 1a u.p.e.a. jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
W świetle powołanego art. 34 § 1a u.p.e.a., aby można było uznać, że zarzut zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym nie jest dopuszczalny muszą, zajść dwie alternatywne przesłanki: 1) zarzut jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym; 2) wysokość należności pieniężnej została określona lub ustalona w decyzji, od której przysługują środki zaskarżenia, a zobowiązany kwestionuje wymagalność tej należności w całości lub w części, z uwagi na jej wysokość.
Z przepisu art. 34 § 2 u.p.e.a. wynika natomiast, że wierzyciel ma obowiązek wyrazić swoje stanowisko w formie postanowienia, które jest zaskarżalne.
Organ egzekucyjny, na mocy art. 34 § 1 in fine u.p.e.a., jest związany wypowiedzią wierzyciela tylko co do zarzutów wskazanych w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a.
W związku z powyższym należy wskazać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniami z dnia [...] sierpnia 2011r uchyliło postanowienia wierzyciela wydane na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a.- Wójta Gminy P. z dnia [...] lipca 2011r. i stwierdziło niedopuszczalność zarzutu zgłoszonego przez Skarżącego pismem z dnia 5 lipca 2011r.
SKO uznało, że zarzut Skarżącego, złożony na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. - nieistnienie obowiązku podatkowego ustalonego Skarżącemu w decyzjach Wójta Gminy P. z dnia z [...] sierpnia 2009 r. oraz z dnia [...] lutego 2010r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2009r. oraz za 2010r. jest niedopuszczalny, był on bowiem tożsamy z zarzutem podnoszonym w odwołaniu od ww. decyzji, wydanych przez organ podatkowy, jak również w skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzje wydane przez organ odwoławczy.
Tożsama była również argumentacja Skarżącego, mająca uzasadniać ten zarzut, konsekwentnie podnoszony w obu postępowaniach – egzekucyjnym i podatkowym. Argumentacja ta sprowadzała się do stwierdzenia, że decyzja Wójta, stanowiąca podstawę tytułu wykonawczego wydana została na podstawie nieprawidłowych zapisów w ewidencji dotyczących przeznaczenia gruntów, że nie zachowano procedur dokonywania zmian w ewidencji, oraz że zapisy te były niezgodne ze stanem faktycznym.
SKO wskazało, że zarzuty dotyczące błędów w ustalaniu granic i powierzchni działki, brak decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, jak również to, że "ewidencja nie może posłużyć do ustalenia zobowiązania podatkowego" były przedmiotem postępowania podatkowego oraz kontroli sądowej i ostatecznie uznane zostały za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokami z dnia 29 października 2010r. sygn. akt III SA/Wa 267/10 i z dnia 21 marca 2011r. sygn. akt III SA/Wa 1934/10 oddalił skargi na decyzje SKO w C..
Również ostateczne postanowienia SKO w C. z dnia [...] sierpnia 2011r. w przedmiocie orzeczenia o niedopuszczalności zarzutu zgłoszonego do postępowania egzekucyjnego były przedmiotem kontroli tut. Sądu, który wyrokami z dnia 5 lipca 2012r. sygn. akt III SA/Wa 3000/11 i III SA/Wa 3001/11 skargi oddalił.
Rację ma zatem Dyrektor Izby Skarbowej, twierdząc w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że organ egzekucyjny w zakresie rozpatrzenia zarzutów mieszczących się w dyspozycji art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a. jest związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu w sprawie stanowiska wierzyciela.
Przepis art. 34 § 4 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Skoro w treści ww. przepisu art. 34 § 4 u.p.e.a. posłużono się sformułowaniem "wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów", należy uznać, że organ egzekucyjny, będąc jednocześnie związanym stanowiskiem wierzyciela w odniesieniu do zarzutów wskazanych w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a., może wydać dwa rodzaje rozstrzygnięć:
1) merytoryczne (uznając zarzut/-ty za niezasadny/-ne; za zasadny/-e i wówczas wiąże się to albo z umorzeniem postępowania egzekucyjnego albo z zastosowaniem mniej uciążliwego środka egzekucyjnego),
2) procesowe – stwierdzić niedopuszczalność zarzutu/ów, jeżeli zarzut/-y na przykład jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym.
Z treści ww. przepisu art. 34 § 4 u.p.e.a. wynika ponadto, że do organu egzekucyjnego mogą trafić dwa rodzaje stanowiska wierzyciela:
1) w którym wierzyciel wypowiedział się w sposób merytoryczny w odniesieniu do zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów (uznał zarzuty za zasadne bądź za niezasadne;
2) w którym wierzyciel stwierdził niedopuszczalność zgłoszonych zarzutów, z uwagi na przepis art. 34 § 1a u.p.e.a. i de facto nie zajął merytorycznego stanowiska.
Oba wyżej wskazane stanowiska wierzyciela, zarówno merytoryczne, jak i formalne – wiążą organ egzekucyjny, ze względu na dyspozycję art. 34 § 1 in fine u.p.e.a., ale tylko co do zarzutów wskazanych w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a.
Każde z wyżej wskazanych stanowisk wierzyciela obligują ponadto organ egzekucyjny do wydania postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów.
Sąd w związku z tym stwierdza, że przepis art. 34 § 1a u.p.e.a. odczytywany łącznie z art. 34 § 4 u.p.e.a., pozbawia organ egzekucyjny możliwości merytorycznego badania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli wierzyciel wydał ostateczne postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, gdyż przedmiotem rozpoznania w odrębnym postępowaniu (na przykład podatkowym - jak w rozpoznawanej sprawie) był zarzut tożsamy z zarzutem egzekucyjnym.
Organ egzekucyjny zobowiązany jest wówczas do wydania postanowienia "w sprawie zgłoszonych zarzutów", ale zamiast zarzut/-y ocenić merytorycznie - przez stwierdzenie ich zasadności bądź niezasadności, powinien zarzut/-y rozpatrzyć procesowo, przez stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu/-ów.
W związku z powyższym organ egzekucyjny prawidłowo stwierdził w niniejszej sprawie niedopuszczalność zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. dotyczących tytułów wykonawczych wystawionych przez Wójta Gminy P. z dnia 9 maja 2011r. nr [...], [...].
Natomiast w związku z tym, że wierzyciel Wójt Gminy P. postanowieniem z dnia [...] lutego 2011r. nr [...] ( które stało się ostateczne ) wycofał tytuł wykonawczy z dnia 9 maja 2011r. nr [...] z uwagi na uchylenie decyzji, będącej podstawą jego wystawienia, a tym samym uznał zgłoszony zarzut dotyczący tego tytułu wykonawczego, to organ egzekucyjny zasadnie postanowił o umorzeniu postępowania w tym zakresie.
Organ nadzoru utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów, w którym umorzono postępowanie prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 9 maja 2011r. nr [...] oraz stwierdzono niedopuszczalność zgłoszonych zarzutów na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a dotyczących prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 9 maja 2011r. nr [...], [...] działał w ramach obowiązującego porządku prawnego i wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył żadnej z ogólnych zasad wyrażonych w przepisach K.p.a.
W treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, po przedstawieniu stanu sprawy, zawarto argumentację, odwołującą się do przepisów u.p.e.a., które miały zastosowanie wobec zarzutu Skarżącego zgłoszonego w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Wyjaśniono również przyczyny, dla których argumentacja strony nie mogła być uznana za prawidłową i dlaczego sprawa nie mogła być merytorycznie rozpatrywana.
6.3. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie, uznał, że zasadne jest oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.
-----------------------
11
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło