III SA/Wa 728/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak- Osetek, , po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Syndyka masy upadłości [...] Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 728/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości [...] Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do lipca 2013 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Skarżący - Syndyk masy upadłości [...] Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. ponad kwotę 10.000 zł. W uzasadnieniu wniosku syndyk wskazał, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział Gospodarczy z [...] lipca 2015 r. ogłoszono upadłość likwidacyjną spółki. Syndyk nie jest w stanie uiścić pełnej kwoty wpisu od skargi bowiem wartość masy upadłości jest wielokrotnie niższa od kwoty roszczeń wierzycieli zgłoszonych sędziemu komisarzowi. Ponadto syndyk prowadzi spór z Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego dotyczący bezpodstawnego, zdaniem syndyka, potrącenia kwoty kaucji gwarancyjnej w wysokości [...] zł. Powyższa kwota nie została zwrócona przez urząd skarbowy, pomimo ogłoszenia upadłości, co stanowi istotne uszczuplenie masy upadłości. Dodatkowo syndyk oczekuje na kolejne decyzje organów podatkowych dotyczące rozliczenia podatku VAT za 2014 r., co spowoduje konieczność złożenia kolejnych skarg do Sądu. Syndyk oświadczył, że aktualnie dysponuje łącznie kwotą [...] zł oraz środkami trwałymi o wartości księgowej [...] zł. Powyższe środki zabezpieczają koszty postępowania oraz maja być przeznaczone do podziału pomiędzy wierzycieli. Suma roszczeń w postępowaniu upadłościowym przekracza 34.000.000 zł. Wysokość straty za 2014 r. wyniosła 522.859,90 zł. Z kolei za okres od 1 stycznia do 20 lipca 2015 r. strata wyniosła 225.634,09 zł. Spółka dysponuje środkami na rachunku bankowym w wysokości 2.202.340,21 zł. Syndyk aktualnie sprzedaje majątek spółki (nieruchomości, pojazd, dwa komputery). Cena wywoławcza środków trwałych wynosi 88.100 zł, przy czym syndyk szacuje, że trudno będzie uzyskać ww. kwotę tytułem ceny sprzedaży. W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji finansowej spółki złożono: bilans i rachunek zysków i strat od 20 lipca do 31 grudnia 2015 r., sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia do 20 lipca 2015 r., bilans i rachunek wyników na dzień 20 lipca 2015 r., bilans i rachunek wyników na 31 grudnia 2014 r., zeznania podatkowe, listy wierzytelności, deklaracje VAT-7, wyciągi z rachunków bankowych. Postanowieniem z dnia 18 maja 2016r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że pomimo iż należny w sprawie wpis od skargi wynosi 100.000 zł, to porównanie tej kwoty ze środkami, jakich posiadanie zadeklarowano na formularzu PPPr ([...] zł), nie implikuje konieczności udzielenia skarżącemu pomocy z budżetu państwa. Wskazał ponadto, że upadła spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, a koszty związane z postępowaniem sądowoadministracyjnym stanowią część jej bieżących wydatków, na których pokrycie posiada ona wystarczające środki. Ponadto, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres od 1 stycznia do 20 lipca 2015 r. (zgodnie z zeznaniem CIT-8) spółka osiągnęła przychód w wysokości ponad 85 mln zł (w 2014 r. – ponad 178 mln zł). Zatem w ocenie referendarza spółka – przy tak wysokich przychodach i zgromadzonych środkach na rachunku bankowym –jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z prowadzonym przezeń sporem sądowym. Referendarz zauważył także, że koszty związane z uczestnictwem spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym są kosztami, które należy zrównać z innymi wydatkami ponoszonymi przez syndyka masy upadłości na poczet prowadzonego postępowania upadłościowego, w tym chociażby wynagrodzeniem pełnomocnika. W sprzeciwie Skarżący zarzucił, że wartość masy upadłości jest wielokrotnie niższa od kwoty roszczeń wierzycieli zgłoszonych sędziemu komisarzowi. W ocenie Syndyka pokrywanie kosztów sporu Spółki z Dyrektorem Izby Skarbowej w W. stanowiłoby działanie na niekorzyść dotychczasowych wierzycieli Spółki, którzy zgłosili swoje roszczenia. Reasumując Skarżący wyjaśnił, że wniósł o przyznanie prawa pomocy w celu zachowania masy upadłościowej Spółki w wartości wystarczającej do przeprowadzenia dalszego postępowania upadłościowego, które może jeszcze potrwać 3-4 lata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym – art. 260 § 1 oraz § 3 P.p.s.a. Skarżący nie zgadza się z odmową przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Ustanawiając przesłankę udzielenia takiego wsparcia ustawodawca wskazał w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., że jest nią brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zaznaczając jednocześnie, że wykazanie powyższego spoczywa na wnioskodawcy. Ponadto, prawodawca przesądził też, iż przedmiotowe dofinansowanie strony ze środków publicznych możliwe jest tylko w rzeczywiście wyjątkowych przypadkach, bowiem nawet spełnienie wskazanej w powołanym przepisie przesłanki nie obliguje do uwzględnienia żądania strony. Powyższe koreluje z wyrażoną w art. 199 P.p.s.a. zasadą, że to strony postępowania sądowego zobowiązane są do ponoszenia jego kosztów, a odstępstwo od powyższego przewidują przepisy szczególne tj. te odnoszące się do instytucji prawa pomocy. Zdaniem Sądu, oceniając możliwości płatnicze Spółki referendarz sądowy prawidłowo uznał, że są one wystarczające do poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Należy wskazać, że o kondycji finansowej Spółki decyduje wiele elementów. Podstawowym jest oczywiście przychód, który Spółka uzyskuje z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (zgodnie z zeznaniem CIT-8 za okres od 1 stycznia do 20 lipca 2015 r. - 85 mln zł). Ponadto w formularzu PPPr Spółka zadeklarowała, że dysponuje środkami w wysokości [...] . Oprócz tego w skład masy upadłości wchodzą środki trwałe o wartości [...] zł, a ponadto syndyk sprzedaje majątek spółki, których cena wywoławcza wynosi 88.100 zł. Słusznie zauważył referendarz, że oceny tej nie zmienia wielkość sumy wszystkich wierzytelności zgłoszonych w postępowaniu upadłościowym, gdyż w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy badaniu podlegają rzeczywiste możliwości finansowe podmiotu o nie występującego w chwili złożenia wniosku, a nie kwestie związane z podziałem funduszów masy upadłości w postępowaniu upadłościowym. Podkreślić również należy, że nie ma podstaw do przyjęcia, że wierzytelności związane z postępowaniem upadłościowym oraz wierzytelności o charakterze cywilnoprawnym korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami Skarbu Państwa wynikającymi z obowiązku finansowania przez stronę kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym (por. postanowienie NSA z 3 czerwca 2013 r., sygn. akt I FZ 40/13). Poza tym z art. 342 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (j.t. Dz. U. z 2015r. poz. 233 ze zm.) wynika, że w pierwszej kategorii należności podlegających zaspokojeniu z funduszów masy upadłości znajdują się nie tylko koszty postępowania upadłościowego, ale i m.in. należności powstałe z czynności syndyka. Skoro zatem syndyk wniósł w rozpoznawanej sprawie skargę, to wydatki z tym związane, choć nie dotyczą samego postępowania upadłościowego, należą w rezultacie do pierwszej kategorii należności zaspokajanych z masy upadłości wskazanych w powołanym przepisie (por. postanowienie NSA z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt I FZ 431/12, postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 26 sierpnia 2014r., sygn. akt II SA/Bk 685/14 opubl. CBOSA). Referendarz słusznie więc stwierdził, że koszty związane z uczestnictwem spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym są kosztami, które należy zrównać z innymi wydatkami ponoszonymi przez syndyka masy upadłości na poczet prowadzonego postępowania upadłościowego, w tym chociażby wynagrodzeniem pełnomocnika. Stwierdzając zatem, że przedstawiona przez stronę sytuacja finansowa nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, postanowiono o utrzymaniu w mocy orzeczenia referendarza sądowego o odmowie zwolnienia Spółki od opłat sądowych. O powyższym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.