III SA/Wa 729/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2008 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący D.B. reprezentowany przez adwokata J. K. na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy, w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi bez uszczerbku utrzymania siebie i córek, które mieszkają z matką. Skarżący wskazał, że skromne dochody, w znacznej części przeznacza na utrzymanie córek. Korzysta z pomocy rodziców. Wskazał, że ma [...] i musi brać leki, które nie zawsze jest w stanie wykupić. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący nie posiada żadnego majątku. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochody w kwocie 2.000 – 3.000 zł. miesięcznie. Koszty utrzymania dzieci wynoszą miesięcznie około 1.000 -1.500 zł. Pozostałą kwotę przeznacza na wyżywienie i utrzymanie własne (leki). Korzysta również z pomocy rodziców. Wykonując wezwanie starszego referendarza sądowego, Skarżący przedłożył wyciągi z rachunków bankowych, zeznanie podatkowe PIT36L, z którego wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Skarżący w 2014 r. uzyskał przychód w wysokości 750.755,00 zł, a dochód wyniósł 42.031,10 zł., a w 2015 r. Skarżący uzyskał przychód w wysokości 84.781,52 zł, a dochód wyniósł 11.410,16 zł. Ponadto Skarżący przedstawił deklaracje VAT-7 za miesiące od października 2015 r. do lutego 2016 r., prowadzonej działalności gospodarczej. Przedstawił również oświadczenie K.B. o przekazywaniu kwoty 1.000 – 1.500 zł miesięcznie, na córki. Skarżący przesłał wezwania do zapłaty wystawione przez [...] na kwotę 5.879,82 zł oraz [...] na kwotę 3.962,47zł oraz wypowiedzenia umów kredytowych [...] i [...] . Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 5.529 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą uzyskując z tego tytułu przychody (w 2014 r. 750.755,00 zł, a w 2015 r. 84.781,52 zł.). Z deklaracji VAT-7 wynika, że działalność gospodarcza prowadzona jest również w 2016 r. W styczniu 2016 r. Skarżący bowiem dokonał dostawy towarów oraz świadczenia usług na kwotę 5.100 zł oraz nabył towary i usługi na kwotę 3.752 zł. W lutym 2016 r. Skarżący dokonał dostawy towarów i świadczenia usług na kwotę 6.300 zł oraz nabył towary i usługi na kwotę 3.206 zł. Ponadto po przeanalizowaniu nadesłanych dokumentów i oświadczeń starszy referendarz sądowy doszedł do wniosku, że Skarżący nie znajduje się w tak trudnej sytuacji materialnej aby należało mu przyznać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia kosztów sądowych. Skarżący bowiem pomimo – jak twierdzi – trudnej sytuacji, która zmusza go do korzystania z pomocy rodziców, ponosi wydatki, których nie można określić mianem niezbędnych. Z wyciągów z rachunków bankowych wynika, że w okresie od 30 grudnia 2015 r. do 4 stycznia 2016 r. Skarżący na opłaty za wyciąg narciarski na Słowacji wydał kwotę 868,79 zł. Nie jest to wydatek, na który może sobie pozwolić osoba, która z uwagi na trudną sytuację majątkową zmuszona jest korzystać z pomocy rodziców. Tym bardziej, że do kwoty zakupu karnetów narciarskich należy z pewnością doliczyć wydatki na noclegi oraz posiłki. Ponadto fakt korzystania z pomocy rodziców nie został w żaden sposób uprawdopodobniony. Na wezwanie bowiem starszego referendarza sądowego o wykazanie i udokumentowanie otrzymywanej pomocy od krewnych, pełnomocnik Skarżącego wskazał, że Skarżący otrzymuje pomoc rzeczowo finansową. Natomiast Skarżący chciałby uniknąć sporządzania dokumentów wyłącznie na użytek sprawy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym. Nic zatem nie wiadomo o udzielaniu takiej pomocy np. to czy rodzice Skarżącego są w stanie mu takiej pomocy udzielić. Natomiast sam fakt posiadania przez Skarżącego zadłużenia nie może stanowić jedynej podstawy do przyznania prawa pomocy. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.