III SA/Wa 73/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-01
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego w kwocie 574 zł, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego w kwocie 574 zł. Pomimo zajęcia części świadczeń emerytalnych, łączny dochód małżonków (3.614,05 zł) przy miesięcznych wydatkach określonych na 2.705 zł pozwala na wygospodarowanie wymaganej kwoty. Dodatkowo, oświadczenia strony budziły wątpliwości co do prawdziwości, wskazując na posiadanie majątku (dom) wbrew wcześniejszym deklaracjom.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na pogorszenie sytuacji materialnej jej i męża z powodu zajęcia emerytur przez urząd skarbowy. Po wezwaniu przez sąd, przedstawiła zeznania podatkowe i odcinki emerytur, z których wynikało, że łączny dochód małżonków po zajęciu wynosił 3.614,05 zł, a miesięczne wydatki 2.705 zł. Skarżąca podała również, że ponosi koszty związane z utrzymaniem domu. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że strona nie wykazała niemożności poniesienia wpisu sądowego w kwocie 574 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 kwietnia 2016 r. po rozpoznaniu wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] , [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy
Skarżąca A. S. , wniosła do Sądu na urzędowym formularzu "PPF" o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że w związku z obciążeniem emerytury przez urząd skarbowy sytuacja materialna jej i małżonka uległa znacznemu pogorszeniu.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, oraz że nie posiada żadnego majątku.
Na wezwanie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca przedstawiła zeznania podatkowe swoje i męża, z których wynika, że w 2015 r. Skarżąca osiągnęła dochód w kwocie 35.210,40 zł ( 34.758,92 zł. w 2014 r.), a jej mąż dochód w kwocie 55.501.08 zł (54.996,36 zł w 2014 r.). Skarżąca przedstawiła również zawiadomienia o zajęciu świadczeń emerytalnych oraz odcinki emerytur swoje i męża. Z odcinków tych wynika, że Skarżąca otrzymywała emeryturę w kwocie 2420,58 zł, a po zajęciu otrzymuje kwotę 1.685,53 zł, natomiast jej mąż otrzymywał emeryturę w kwocie 3.786,29 zł, a po zajęciu otrzymuje 2.628,52 zł. Ponadto Skarżąca wyjaśniła, że nie posiada rachunków bankowych i nie korzysta z pomocy społecznej. Do kosztów miesięcznego utrzymania Skarżąca zaliczyła opłaty na: energię elektryczną – 1.000 zł, podatek od nieruchomości – 60 zł, radio i telewizor – 130 zł. śmieci – około 60 zł., ubezpieczenie domu – 55 zł., leki – 300 – 400 zł., telefon – około 100 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 574 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony.
Należy zauważyć, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżąca wraz mężem posiadają stałe źródło dochodów z tytułu emerytur. Świadczenia te wprawdzie zostały zmniejszone wskutek zajęcia przez urząd skarbowy, jednakże porównując kwotę dochodów z miesięcznymi kosztami jakie Skarżąca i jej mąż ponoszą, należało uznać, że Skarżąca jest w stanie wygospodarować kwotę 574 zł na poniesienie wpisu sądowego od skargi. Wskazać przy tym należy, że na obecnym etapie postępowania kwota wpisu od skargi jest jedynym kosztem, do uiszczenia którego jest zobowiązana.
I tak z wyliczenia przedstawionego przez Skarżącą wynika, że tytułem emerytury po odliczeniu kwoty zajęcia otrzymuje 1.685,53 zł, natomiast jej mąż również po odliczeniu kwoty zajęcia otrzymuje emeryturę w wysokości 2.628,52 zł. Łączny zatem dochód małżonków wynosi 3.614,05 zł. Natomiast miesięczne wydatki Skarżąca określiła na kwotę 2.705 zł.
Ponadto wskazać należy, że oświadczenia Skarżącej budzą poważne wątpliwości co do prawdziwości. Z jednej strony Skarżąca w urzędowym formularzu PPF wskazuje, że ani ona ani jej mąż nie posiadają żadnego majątku, a z drugiej strony w odpowiedzi na wezwanie starszego referendarza sądowego wskazuje, że ponosi miesięczne wydatki na ubezpieczenie domu i podatek od nieruchomości.
Biorąc zatem pod uwagę przedstawione okoliczności trudno oprzeć się wrażeniu, że Skarżąca przedstawia wyłącznie te okoliczności, które mogą świadczyć o jej złej sytuacji finansowej.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącą stwierdzić należy, że Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić kwoty 574 zł tytułem wpisu od skargi.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło