III SA/Wa 73/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-12-27

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej od czasu wydania poprzedniego postanowienia w tej sprawie i nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej obecną sytuację?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej od czasu wydania poprzedniego postanowienia w tej sprawie i nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej obecną sytuację. Zgodnie z art. 165 P.p.s.a., postanowienie może być zmienione jedynie wskutek zmiany okoliczności, które towarzyszyły jego wydaniu, a w niniejszej sprawie taka zmiana nie nastąpiła.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją materialną swoją i rodziny. Wniosek ten został wcześniej odmówiony przez referendarza sądowego, a następnie utrzymany w mocy przez WSA. Skarżący ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy, twierdząc, że jego sytuacja materialna nie uległa zmianie. Sąd wezwał go do przedstawienia dowodów na zmianę sytuacji, jednak skarżący złożył nieczytelne pismo, nie przedstawiając żadnych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z 13 kwietnia 2017 r.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016r. postanawia odmówić zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z 13 kwietnia 2017 r. Skarżący M. S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwoma synami. Do majątku zaliczył dom, mieszkanie, dwie nieruchomości rolne o powierzchni 1,24 ha i 1,7 ha. Skarżący utrzymuje się z renty wypadkowej w wysokości 2.061 zł, zaś jego żona z wynagrodzenia za pracę wynoszącego 2.543 zł. Wśród wydatków wymienił czynsz (1.350 zł), energię elektryczną (175 zł), gaz (100 zł), opał (85 zł), opłaty telekomunikacyjne (150 zł), leki (250-400 zł), leczenie i rehabilitację (200 zł), ubezpieczenia (260 zł), użytkowanie wieczyste (40 zł), podatki lokalne (167 zł), korespondencję (100 zł). Wyjaśnił, że pozostałe środki wydawane są na jedzenie, a tworzone skromne rezerwy są wydawane okresowo na uzupełnienie odzieży, obuwia i niezbędne naprawy w gospodarstwie domowym. Skarżący oświadczył, że nie ma żadnych oszczędności. Przeciwnie ciąży nad nim widmo długów, gdyż jest w sporze z gminą. Wymienił kwoty jakie on i żona otrzymali w latach 2015-2016 tytułem renty i wynagrodzenia. Dodał, iż w 2015 r. otrzymał ponad 60.000 zł jako wyrównanie z ZUS. Kwota ta została zużyta na opłacenie zobowiązań i na utrzymanie, w tym naprawę majątku. Wskazał, iż saldo uwidocznione na załączonym wyciągu z rachunku bankowego jego żony, uległo znacznemu uszczupleniu. Skarżący opisał także swój stan zdrowia, podnosząc, iż jest inwalidą po wypadku przy pracy, nadal się leczy i trudno mu w takich okolicznościach znaleźć pracę w zawodzie. Skarżący przedłożył zeznania podatkowe, wyciągi bankowe. Postanowieniem z 13 kwietnia 2017r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia referendarz wskazał, że sytuacja życiowa nie wyklucza możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na poniesienie kosztów postępowania. Poza tym skarżący dysponuje majątkiem w postaci domu. Ponadto Skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających wydatki. W tej sytuacji nie można zweryfikować, czy istotnie wydatki wynoszą 3.027 zł miesięcznie. Natomiast przedłożony wyciąg z konta żony nie daje rzeczywistego obrazu dokonywanych na nim operacji. Wskutek wniesionego sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 14 lipca 2017r. utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego. Skarżący ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący został wezwany do oświadczenia czy i w jakim zakresie zmieniła się jego i jego rodziny sytuacja materialna od czasu rozpoznania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi, Skarżący nadesłał nieczytelne odręcznie napisane pismo, z którego można wywnioskować, że jego przychody nie zmieniły się. Również żadne składniki majątku nie uległy zmianie. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W myśl natomiast art. 167a § 1 P.p.s.a., do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu, tak więc możliwość zastosowania art. 165 P.p.s.a. leży również w zakresie kompetencji referendarza sadowego. Zmiana postanowienia referendarza sądowego, o której mowa w art. 165 P.p.s.a. możliwa jest wyłącznie w następstwie zmiany okoliczności, które towarzyszyły wydaniu postanowienia. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że taka zmiana okoliczności w niniejszym przypadku nie nastąpiła. Ocena taka wynika przede wszystkim z tego, że Skarżący i jego żona dysponują stałym dochodem w wysokości 4.604 zł, natomiast z niewielkiego fragmentu pisma Skarżącego z 3 listopada 2017r., który jest czytelny wynika, że jego sytuacja materialna nie zmieniła się. Nie zmieniły się żadne składniki jego majątku. Ponadto Skarżący, występując ponownie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożył jedynie oświadczenie odnośnie sytuacji majątkowej, nie popierając złożonych oświadczeń żadnymi dokumentami np. wyciągami z rachunków bankowych, czy też dokumentów świadczących o posiadaniu zaległości W tej sytuacji brak jest podstaw do zmiany postanowienia referendarza sądowego o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 165 w zw. z art. 167a i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło