III SA/Wa 738/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-03-18
Skład orzekający: Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, wykazując, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przyznaje się osobie fizycznej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku skarżącego, który posiada dochód z działalności gospodarczej w wysokości 27.000 zł, nie stwierdzono obiektywnej niemożności poniesienia kosztów sądowych, dlatego odmówiono przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący G. Z. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki. Skarżący mieszka z rodziną, posiada mieszkanie i dochód z działalności gospodarczej w wysokości 27.000 zł. Wskazał, że z powodu działań egzekucyjnych i decyzji organu jest w ograniczonym stopniu w stanie realizować podstawowe zobowiązania.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Skarżący G. Z. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że wskutek działań egzekucyjnych urzędu skarbowego oraz wskutek zaskarżonej decyzji jest w stanie w bardzo ograniczonym stopniu realizować podstawowe zobowiązania. Skarżący zamieszkuje wraz z żoną i dwójką dzieci. Do majątku zaliczył mieszkanie oraz należący do żony udział w mieszkaniu. Skarżący utrzymuje się – podobnie jak jego żona - z działalności gospodarczej, z której uzyskują dochód w łącznej wysokości 27.000 zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13; 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych (osoby bezrobotne, samotne, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku), które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem.
Zdaniem referendarza sądowego Skarżącego do takich osób nie można zaliczyć.
Jedynym wymaganym na tym etapie postępowania kosztem sądowym jest wpis od skargi w kwocie 500 zł (podkreślenie własne). Taką też kwotę wpisu od skargi Skarżący jest obowiązany uiścić w sprawie III SA/Wa 739/14. Z akt sprawy nie wynika, by zapłata tych kwot przekraczała jego możliwości finansowe. Przeciwnie kwoty te znajdują pokrycie w posiadanych przez niego środkach pieniężnych, przez które referendarz sądowy rozumie dochód uzyskiwany z działalności gospodarczej. Dochód ten wynosi mianowicie 27.000 zł.
W tej sytuacji nie mogły mieć decydującego znaczenia w sprawie takie okoliczności jak działania egzekucyjne urzędu skarbowego czy wydanie zaskarżonej decyzji.
W konsekwencji referendarz sądowy nie znalazł żadnego uzasadnienia dla przyjęcia jakoby budżet państwa miał kredytować Skarżącego, skoro może on we własnym zakresie - z posiadanych środków - uiścić występujące na tym etapie koszty sądowe tj. wpisy od skarg w sprawach III SA/Wa 738 i 739/14.
Tym samym bez konieczności uzupełnienia materiału dowodowego w niniejszej sprawie, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło