III SA/Wa 738/14

Dnia 5 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Marek Krawczak, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2007 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie G. Z. (zwany dalej "Skarżącym"), w skardze kasacyjnej od wyroku z 6 listopada 2014 r. wniósł o zwolnienie od opłat sądowych w całości. Następnie, w wykonaniu wezwania Sądu wniosek ten potwierdził w formularzu PPF, w którym ponownie zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu poinformował o tym, że: - na skutek działań egzekucyjnych organów podatkowych jest w bardzo ograniczonym zakresie zdolny realizować dodatkowe zobowiązania, w tym opłaty sądowe; - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z zoną i dwoma córkami (ur. 1991 r i 1997 r); - posiada mieszkanie o pow. 170 m.kw.; - miesięcznie osiąga wraz z żoną kwotę 16 tys. zł brutto. Pozostałych informacji, o które zwrócił się Sąd w wezwaniu do uzupełnienia wniosku, m.in. o nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych, odpisów zeznań podatkowych, zestawienia dochodów, kalkulacji kosztów życia, Skarżący nie nadesłał. Do formularza zostało jedynie załączone zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia z 4 września 2014 r., na łączną sumę 521.293,45 zł, oraz drugie zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia na kwotę 68.360,85 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r., poz. 270 - zwanej dalej: "P.p.s.a."), stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jak wskazano stronie w wydanych względem niej postanowieniach z 11 czerwca 2013 r, III SA/Wa 415/13 i z 1 października 2013 r, II FZ 705/13, jest zapewnienie realizacji prawa do sądu osobie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinny wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Skoro Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, to powinien spełnić przesłankę, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skutkiem obowiązywania przywołanego przepisu jest to, że informacje pochodzące od strony, które dotyczą jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Zdaniem Sądu, przyznanie prawa pomocy jako odstępstwa od zasady, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Sąd wskazuje, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł i w odniesieniu do tej kwoty należy badać sytuację finansową Skarżącego i jego zdolność do uiszczenia tej kwoty. Zasadność i warunki przyznania stronie prawa pomocy były już, przy zbliżonej kondycji majątkowej Skarżącego, rozpatrywane przez Naczelny Sąd Administracyjny (dalej NSA). NSA zauważył, że w sytuacji, kiedy G. Z. uchylił się od złożenia dokumentacji mogącej zobrazować jego sytuację majątkową, samo złożenie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach jest niewystarczające do dokonania oceny sytuacji finansowej strony, gdyż sąd nie może oprzeć się na gołosłownych oświadczeniach Skarżącego (postanowienie z 26 czerwca 2014 r I FZ 189/14, CBOSA). Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny był uprawniony do uznania, że sytuacja majątkowa Skarżącego nie została wyjaśniona, a w konsekwencji, że wnioskodawca nie wykazał przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zdaniem NSA, jeżeli G. Z. nie dostarczył wymaganych dokumentów, nie podjął nawet próby częściowego wypełnienia wezwania, czyli - uchylił się od podania danych dotyczących dochodów i wydatków - to ocena sądu jest konsekwencją działania Skarżącego, który nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej (postanowienie z 26 czerwca 2014 r., I FZ 190/14, z 28 listopada 2014 r II Fz 984/13 CBOSA). Sąd zauważa, że Skarżący nie wskazał ani nie uprawdopodobnił żadnych przyczyn, dla których z dochodu gospodarstwa domowego w wysokości 16.000 zł miesięcznie nie jest w stanie wygospodarować środków na wymagalne w sprawie koszty sądowe we wskazanej powyżej wysokości. Mając to na uwadze, Sąd, na podstawie art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.