III SA/Wa 744/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-04-23
Skład orzekający: Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania?Ratio decidendi
Osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Ocena zdolności płatniczej przedsiębiorcy powinna uwzględniać nie tylko dochód, ale przede wszystkim przychody oraz posiadany majątek, którym może swobodnie dysponować. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca E. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją finansową. Przedstawiła dane dotyczące przychodów, kosztów, strat, kapitału zakładowego, środków trwałych oraz rachunków bankowych. Sąd, analizując przedstawione dokumenty, w tym bilanse, rachunki zysków i strat oraz zestawienia przychodów i kosztów, uznał, że spółka dysponuje wystarczającymi środkami na pokrycie kosztów postępowania, pomimo braku zysku.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
1. Wnioskiem z dnia 29 lutego 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu PPPr, Skarżąca "E." sp. z o.o. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, iż od wielu miesięcy nie generuje zysków z uwagi na bardzo poważne kłopoty finansowe. W chwili obecnej Skarżąca zatrudnia 19 pracowników, którzy otrzymują regularnie wynagrodzenie. Przychody za ostatnie 3 miesiące wyniosły 184.000 zł, co – przy uwzględnieniu kosztów, nie wystarcza na uzyskanie jakiejkolwiek płynności finansowej.
Kapitał zakładowy Skarżącej wynosi 50.000 zł. Wartość środków trwałych określiła na kwotę 6.629,70 zł. Za ubiegły rok Skarżąca poniosła stratę w wysokości 3.613,30 zł. Nie posiada środków na trzech należących do niej rachunkach bankowych.
2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przesłała w dniu 17 kwietnia 2008 r. wyciągi z rachunków bankowych, zestawienie przychodów i kosztów za 6 miesięcy (przychody 816.385,57 zł, koszty 1.374.344,81 zł, wynik: - 561.248,28 zł), informację o posiadanych udziałach (w dwóch spółkach o wartości 30.000 zł i 35.000 zł), kserokopię tabeli amortyzacyjnej środków trwałych, zeznania podatkowe za lata 2006-2007, deklaracje VAT-7 za 6 miesięcy, bilans i rachunek zysków i strat za lata 2006-2007.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
4. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a.
Zgodnie z § 2 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
5. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy wynika z wzajemnej oceny dwóch elementów: wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., II FZ 781/05). Pojęcia środków nie można przy tym ograniczać wyłącznie do środków pieniężnych.
6. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.).
7. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Jedynymi kosztami sądowymi, do uiszczenia których jest ona zobowiązana na obecnym etapie postępowania są wpisy od skarg w sprawach III SA/Wa 744 i 745/08 w łącznej wysokości 13.739 zł (odpowiednio 4.025 zł i 9.714 zł) i w zakresie zwolnienia od tego właśnie obciążenia należy rozpoznać wniosek Skarżącej.
8. Skarżąca mimo wezwania nie nadesłała wyciągów z trzeciego należącego do niej – jak wskazuje treść formularza – rachunku bankowego w [...]Bank P. SA. Uchyliła się także od wskazania wysokości i terminów wypłat wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika oraz źródeł ich finansowania. Nie przesłała ponadto informacji o czynnościach podjętych w celu uzyskania dopłat od wspólników oraz o posiadanych wierzytelnościach i zobowiązaniach, w tym informacji o ich spłatach.
9. W tej sytuacji - przy rozpoznawaniu niniejszego wniosku - referendarz sądowy oparł się na danych zawartych w formularzu oraz dokumentach źródłowych przesłanych w dniu 17 kwietnia 2008 r.
Z danych tych nie wynika, by Skarżąca nie dysponowała dostatecznymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
10. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów.
W latach 2006-2007 osiągnęła z tego tytułu przychód w wysokości odpowiednio 10.883.921,84 zł (koszty: 12.671.947,21 zł) i 3.606.302,02 zł (koszty: 6.908.358,23 zł). Przychód za dwa miesiące 2008 r. wyniósł z kolei 90.500 zł, zaś koszty 102.535,17 zł.
Skarżąca posiada środki trwałe (w tym grunty) o wartości 6.629.753,95 zł. Posiada również udziały w innych jednostkach (o łącznej wartości 65.000 zł).
Z bilansu za 2007 r. wynika ponadto, że na dzień 31 grudnia 2007 r. stan środków pieniężnych w kasie i na rachunkach wynosił 70.105,05 zł.
11. W świetle tych danych uprawniona jest teza, iż Skarżąca ma możliwość zabezpieczenia odpowiednich kwot na pokrycie kosztów prowadzonego przez siebie postępowania sądowego, w tym na opłacenie wpisów od dwóch skarg.
Oceny tej nie podważa powoływany przez nią brak jakiegokolwiek zysku (dochodu).
W przypadku przedsiębiorców kategoria "dochodu" nie jest bowiem miarodajna dla oceny ich zdolności płatniczych (dochodem jest nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania). Znacznie istotniejsze jest to, że Skarżąca w dalszym ciągu uzyskuje przychody oraz to, iż tak posiadanymi środkami może swobodnie gospodarować.
Nie jest zaś rzeczą referendarza sądowego ocena sposobu, w jaki Skarżąca to czyni. Wyłącznie do niej należy decyzja na jaki cel środki te przeznaczy.
Na marginesie jedynie podkreślić należy, że niewygenerowanie zysku za 2006 r. nie uniemożliwiło Skarżącej uiszczenia w tymże roku kosztów sądowych w sprawach III SA/Wa 972 i 973/05 oraz III SA/Wa 1431 i 1432/05 na łączną kwotę ponad 25.000 zł.
12. Zdaniem referendarza sądowego sytuacja majątkowa Skarżącej oceniana z perspektywy nie tylko uzyskiwanych przychodów, ale też posiadanego majątku (aktywów) umożliwia jej uiszczenie wpisów od skarg w sprawach III SA/Wa 744 i 745/08 w łącznej wysokości 13.739 zł.
Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło