III SA/Wa 746/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji ostatecznej określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2001 r. postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący T.M. , wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Skarżący oświadczył, że zamieszkuje w mieszkaniu syna. Zdaniem Skarżącego, z uwagi na obecną sytuację majątkową i brak perspektyw na jej polepszenie, zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione. Skarżący oświadczył, że w 2013 r. nie uzyskał dochodów. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada majątku. Na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, Skarżący przedłożył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty, z którego wynika, że w 2012 r. Skarżący uzyskał dochód w kwocie 2.539,49 zł. Skarżący przedstawił także zaświadczenie o uzyskaniu statusu osoby bezrobotnej oraz terminarz wizyt w urzędzie pracy, z którego wynika, ze termin najbliższej wizyty został wyznaczony na 24 kwietnia 2014 r. Ponadto Skarżący wyjaśnił, że za 2013 r. nie składa zeznania podatkowego ponieważ nie uzyskał dochodów, nie posiada rachunków bankowych, nie korzysta z pomocy społecznej. Jako osoba bezrobotna jest uprawniony jedynie do korzystania ze świadczeń publicznej opieki zdrowotnej. Skarżący wyjaśnił również, że pozostaje na utrzymaniu syna oraz korzysta z niewielkiego wsparcia rzeczowego osób bliskich i zaprzyjaźnionych. Skarżący wskazał, że mieszka w ½ części mieszkania syna. Syn opłaca koszty związane z mieszkaniem. Również koszty zakupu leków [...] (55 zł) oraz koszty wyżywienia ponosi syn. Skarżący wyjaśnił również, że od półtora roku pozostaje bez pracy. Skarżący oświadczył, że utrzymuje go syn i nie uzyskuje żadnych dochodów. Skarżący wskazał, że pomimo wykształcenia i podejmowanych prób, najprawdopodobniej nie może znaleźć pracy ze względu na wiek ([...] lata) oraz nienajlepszy stan zdrowia. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi wynoszącego 200 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w całości. W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że Skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisu sadowego w sprawach o sygn. III SA/Wa 746-748/14 oraz III SA/Wa 590/14 o łącznej wysokości 800 zł. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Skarżący będąc zobowiązany do przedłożenia dokumentów i informacji obrazujących sytuację majątkową, w sposób rzetelny przedstawił swoją sytuację majątkową. Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Skarżący jest osobą bezrobotną i od półtora roku poszukuje zatrudnienia. Jako główne przyczyny trudności w znalezieniu pracy Skarżący wskazał wiek ([...] lata) i nienajlepszy stan zdrowia. Ponadto Skarżący nie posiada dochodów i majątku. Zamieszkuje w ½ części mieszkania należącego do syna i w całości pozostaje na utrzymaniu syna. Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącego stwierdzić należy, że Skarżący wykazał, że nie jest obecnie w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie, ponieść kosztów sądowych / wpisu od skargi. Jednocześnie wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania kwota wpisu sądowego jest jedynym kosztem, do którego uiszczenia Skarżący był zobowiązany. Przyszłe ewentualne koszty postępowania mogą być przedmiotem rozpoznania kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć bowiem należy, że sytuacja materialna Skarżącego do tego czasu może ulec poprawie. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.