III SA/Wa 746/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 23.12. 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...].12.2013 r Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie o podatek od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2001 r postanawia 1. zwolnić stronę od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia 2. odmówić przyznania stronie prawa pomocy w pozostałym zakresie T. M. (dalej "skarżący" lub "wnioskodawca"), pismem z 4.10.201 4 zwróci się zwolnienie od kosztów opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. Następnie, w wykonaniu wezwania referendarza sadowego z 16.11.2014 r o przekazanie informacji i udokumentowanie aktualnej sytuacji finansowej, przekazał urzędowy formularz PPF z 16.12.2014 r. , w którym złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją finansową. Wskazał, że: - jest zarejestrowanym bezrobotnym; - prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe; - nie posiada żadnego dochodu; - w przetrwaniu pomaga mu syn i przyjaciele z zagranicy. Skarżący nie przedłożył ani zestawiania posiadanych dochodów, ani kalkulacji kosztów życia, ani oświadczenia w zakresie prowadzonych rachunków bankowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Ze złożonych przez skarżącego pism w sprawie wynika, że wniósł on o przyznanie prawa pomocy w zakresie, wpierw – zwolnienia od opłaty kancelaryjnej, a następnie – w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. o prawo pomocy w zakresie częściowym. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do wymagalnych kosztów sądowych zaliczyć trzeba koszty opłat kancelaryjnych za sporządzenie uzasadnienia wyroków w łącznej wysokości 300 zł we wszystkich sprawach rozpoznawanych przez urzędnika sądowego. Z oświadczeń strony nie wynika, by zamierzała podejmować jakiekolwiek czynności generujące dodatkowe koszty postępowania. Referendarz sądowy nieodmiennie stoi na stanowisku, ze zdolność do uiszczenia pozostałych kosztów sądowych, tj. potencjalnie wymagalnych, należy badać z każdorazowym uwzględnieniem sytuacji finansowej strony w momencie wystąpienia kosztów, ponieważ sytuacja majątkowa strony może zmieniać się w czasie (choćby w wyniku podjęcia zatrudnienia). Stąd rozstrzygnięcie o zakresie wniosku wyrażone w sentencji. Zdaniem referendarza sądowego, nieprzekazanie informacji, o które strona była wzywana, np. kalkulacji kosztów życia, wyczerpuje wprawdzie znamiona niewykonania wezwania, lecz skutki owego "niewykonania wezwania" należy miarkować nie tyle tym, że skarżący, jak wskazał, nie dysponuje źródłem stałych dochodów, lecz tym, że zapoznanie się przez skarżącego z pisemnym uzasadnieniem wyroku, wobec niestawiennictwa strony na rozprawie (do czego miała prawo), jest wyrazem zagwarantowania stronie konstytucyjnego "prawa do Sądu", na co już zwrócono uwagę stronie. Tylko dlatego, że prawo zapoznania się strony z uzasadnieniem rozstrzygnięcia sprawy zawiera się w prawie strony do uzyskania informacji o powodach oddalenia skargi, tj. w prawie do Sądu, nie został oceniony negatywnie fakt niezłożenia przez nią wszystkich wymaganych w wezwaniu referendarza sądowego informacji. Zdaniem referendarza sądowego, konsekwencją przyznania stronie prawa dostępu do Sądu, zarówno w art. 45 Konstytucji RP jak też w postanowieniach referendarza sądowego wydanych w sprawie, implikuje (powoduje) zabezpieczenie zapoznania się strony z powodami wydania przez Sąd wyroku. Mając powyższe na uwadze, należało, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzec jak w sentencji.