III SA/Wa 747/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych M. G. (dalej jako "Skarżący"), reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego, po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że ma trudną sytuacją finansową oraz rodzinną. Jedynym dochodem jaki Skarżący uzyskuje jest dochód wynikający z umowy o pracę. Zarabia [...] zł brutto miesięcznie tj. [...] zł netto. Poza wskazanym dochodem Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Z pensji tej Skarżący utrzymuje swoją rodzinę – bezrobotną żonę oraz trójkę małoletnich dzieci. Skarżący wskazał, że koszty związane z utrzymaniem dwójki najmłodszych dzieci są wysokie, a najstarszy syn, który uczęszcza już do szkoły, leczy się [...] , co generuje ponadprogramowe wydatki. Skarżący wskazał, że spoczywa na nim obowiązek utrzymania rodziny oraz zapewnienia im warunków mieszkalnych oraz bytowych, co w sposób jednoznaczny przesądza o tym, że nie posiada on środków na pokrycie kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że na dochód gospodarstwa domowego składa się: wynagrodzenie Skarżącego z tytułu umowy o pracę [...] zł; zasiłek rodzinny na dziecko 95 zł oraz świadczenie "500+" na syna F.; zasiłek rodziny na dziecko 95 zł, dodatek do zasiłku z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej 95 zł oraz świadczenie "500+" na syna S.; zasiłek rodzinny na dziecko 124 zł, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego 500 zł i 110 zł oraz świadczenie "500+" na syna D. . Łączny dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki Skarżący wymienił: czynsz 605 zł, prąd 197 zł, gaz 32 zł, internet 86,77 zł, ubezpieczenie 1100 zł, koszty związane z leczeniem najstarszego syna 150 zł, inne koszty (wyżywienie, leki, ubranie, itp.) 1500 zł – łącznie 3,670 zł. Z uwagi na fakt, że dane zawarte w formularzu były niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Skarżącego, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwano Skarżącego reprezentowanego przez pełnomocnika profesjonalnego do nadesłania: - dokumentów, z których wynika wysokość uzyskiwanych przez Skarżącego dochodów (zaświadczenia o zarobkach), - kopii dokumentu PIT rozliczenia podatku dochodowego za rok 2017 Skarżącego oraz żony Skarżącego lub zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, - wyciągów wszystkich posiadanych przez Skarżącego oraz osoby pozostające ze Skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich 6 miesięcy, z wyszczególnieniem operacji dokonywanych na tych rachunkach w tym okresie i aktualnych sald rachunków, - wskazanie kto jest właścicielem mieszkania wskazanego jako adres zamieszkania i na podstawie jakiego tytułu Skarżący korzysta z tego mieszkania, - wskazanie, czy Skarżący z tytułu ubezpieczenia ponosi koszty 1100 zł rocznie, czy też miesięcznie oraz wskazanie, co jest przedmiotem tego ubezpieczenia, - z uwagi na to, że Skarżący reprezentowany jest w niniejszej sprawie przez doradcę podatkowego, do ustosunkowania się do oświadczenia zawartego w rubryce 12 formularza wniosku PPF oraz wskazania wysokości oraz źródła pokrycia kosztów ustanowionego pełnomocnika. Na wykonanie powyższego wezwania zakreślono termin 7 dni. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 14 maja 2018 r., zatem termin do nadesłania żądanych dokumentów i informacji upływał wraz z dniem 21 maja 2018 r. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej "p.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwrócić należy uwagę, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych przez stronę. Oznacza to, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany przedłożeniem wszelkich dokumentów, które poświadczają jego sytuację materialną i możliwości płatnicze. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości. Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W przedmiotowej sprawie, wobec wątpliwości co do sytuacji finansowej Skarżącego i jego możliwości płatniczych, wezwano Skarżącego, reprezentowanego przez pełnomocnika profesjonalnego, do nadesłania określonych dokumentów oraz informacji potwierdzających jego sytuację majątkową. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie referendarza sądowego i nałożonego obowiązku nie wypełnił. Zdaniem referendarza sądowego, brak nadesłania żądanych informacji i dokumentów uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy tj. ocenę tego, czy Skarżący jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenia taką sytuację jednoznacznie. Jeżeli strona w jakikolwiek sposób uchyla się od złożenia wyjaśnień, oświadczeń lub dokumentów służących ocenie jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, to musi się liczyć z tym, że sąd nie będzie miał podstaw do przyjęcia jej wniosku za uzasadniony (por. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09, z 23 lipca 2009 r., II FZ 260/09 z 28 lipca 2009 r., I OZ 744/09). Z uwagi na fakt, że Skarżący nie wyjaśnił swojej sytuacji materialnej w sposób nie budzący wątpliwości, brak jest możliwości przyznania Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.