III SA/Wa 748/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Sędzia WSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji ostatecznej określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2003 r. postanawia 1) zwolnić skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł (sto złotych); 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący T.M. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, że jest rozwiedziony i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka w mieszkaniu należącym do syna. Z uwagi na długotrwały brak zatrudnienia został skierowany na bezpłatny staż, który odbył w okresie czerwiec-grudzień 2014 r. Skarżący wskazał, że wynagrodzenie pełnomocnika ustalone w symbolicznej wysokości 100 zł za wszystkie trzy skargi kasacyjne zobowiązał się pokryć syn z własnych środków. Skarżący podał wysokość dochodu osiągniętego w latach 2011-2012. Zaznaczył, że w latach 2013-2014 nie uzyskał żadnego dochodu. Dodał, że nie posiada żadnego majątku. Skarżący przedstawił zaświadczenie urzędu pracy wraz z terminarzem wizyt, zeznanie podatkowe oraz informacje o dochodach. W wykonaniu wezwania Sądu Skarżący przesłał zaświadczenie o terminie kolejnej wizyty w urzędzie pracy. Wyjaśnił przy tym, że ze względu na elektroniczną rejestrację bezrobotnych uprawnionych do świadczeń zdrowotnych nie posiada on innych dokumentów potwierdzających fakt zarejestrowania jako osoby bezrobotnej, w tym dokumentu wskazującego datę ważności kolejnych zaświadczeń. Skarżący podał, że nie posiada rachunków bankowych. Podniósł, iż od wielu lat cierpi na [...] , przeszedł też operację [...] i pozostaje pod stałą opieką lekarską. Skarżący wyjaśnił, że obecnie nie toczy się wobec niego żadne postępowanie egzekucyjne i nie posiada innych – poza podatkowymi – zaległości. Skarżący przesłał oświadczenie syna o udzielaniu pomocy ojcu, dokumenty potwierdzające odbycie stażu oraz dokumentację medyczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły, w związku z tym należy ją stosować wyjątkowo. Wprowadzona została bowiem jako realizacja konstytucyjnego prawa do sądu dla osób, które rzeczywiście nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania (por. postanowienia NSA z: 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13; 23 stycznia 2013 r., I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r., II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych (osoby bezrobotne, samotne, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku), które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem. Udzielenie prawa pomocy w konkretnej sprawie uzależnione jest od spełnienia ustawowo określonych przesłanek takich jak: brak zdolności do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Jedynymi wymaganymi na tym etapie postępowania kosztami sądowymi są wpisy od skarg kasacyjnych w trzech równolegle prowadzonych sprawach w łącznej wysokości 300 zł (III SA/Wa 746-748/14). W tym miejscu przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie Skarżący uzyskał już pomoc od państwa w postaci zwolnienia od wpisu od skargi oraz opłaty kancelaryjnej. Uznano wówczas, że sytuacja finansowa Skarżącego jest trudna i nie pozwala na uiszczenie wspomnianych opłat sądowych. Sąd rozpoznający obecny jego wniosek ocenę powyższą w pełni podziela. Z nadesłanych materiałów wynika bowiem, że Skarżący jest osobą bezrobotną, pozostającą na utrzymaniu syna. To właśnie syn ponosi opłaty za mieszkanie. Zobowiązał się on również pokryć wynagrodzenie pełnomocnika ustalone w symbolicznej wysokości 100 zł. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Tym samym uznać należało, iż zapłata wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł przekracza możliwości finansowe Skarżącego, a zatem zachodzą przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tego wpisu. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.