III SA/Wa 75/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi N. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - Skarżąca – N. R. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nie posiada środków na pokrycie należnej opłaty sądowej bez uszczerbku dla kosztów utrzymania rodziny. Z oświadczeń skarżącej wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwójką małoletnich dzieci. Do swojego majątku zaliczyła dom o pow. 240 m² (o wartości ok. 1 mln zł). Skarżąca oświadczyła, że łączny dochód jej rodziny to ok. 7.600 zł (ok. 4.100 zł wynagrodzenie za pracę skarżącej, ok. 3.500 zł dochód brutto męża). Na wydatki miesięczne rodziny składają się: kredyt mieszkaniowy ok. 2.500 zł, kredyt gotówkowy ok. 680 zł, prąd 300 zł, gaz 1.000 zł na 2 miesiące, woda 1.700 zł na 6 miesięcy, śmieci 150 zł na trzy miesiące, szkoła i zajęcia dodatkowe dzieci 350 zł wyżywienie 1.500 zł. W toku postępowania skarżąca nadesłała zeznanie podatkowe małżonków za 2016 r., wyciągi z rachunków bankowych, umowę o pracę dot. męża. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a"), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W tym miejscu wskazać trzeba, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest wpis od skargi kasacyjnej, który wynosi 368 zł (oraz 1.000 zł w równoległej sprawie o sygn. akt III SA/Wa 74/16, łącznie 1.368 zł.). Odnosząc powyższą kwotę do sytuacji finansowej skarżącej, uznać należało, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów nadesłanych przez skarżącą (wyciągi z rachunków bankowych, umowa o pracę) wynika, że aktualnie, stałe miesięcznie dochody rodziny wynoszą ok. 8.400 zł netto (1.489,48 zł wynagrodzenie męża skarżącej, 6.447,76 zł wynagrodzenie skarżącej – zob. wyciągi z rachunku bankowego za kwiecień i maj 2017 r. – 500 zł ze świadczenia 500+). Z kolei wydatki miesięczne rodziny skarżącej wynoszą 6.480 zł. Składają się na nie: kredyt mieszkaniowy ok. 2.500 zł, kredyt gotówkowy ok. 680 zł, prąd 300 zł, gaz 1.000 zł na 2 miesiące, woda 1.700 zł na 6 miesięcy, śmieci 150 zł na trzy miesiące, szkoła i zajęcia dodatkowe dzieci 350 zł wyżywienie 1.500 zł. Jak wynika z przedstawionego zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków, uzyskiwane dochody nie tylko wystarczają na zaspokojenie potrzeb życiowych małżonków i dzieci, w tym na spłatę kredytów, zajęcia dodatkowe dla dzieci i inne, ale i na poczynienie oszczędności. Tym samym, skarżąca mogła zabezpieczyć środki na pokrycie kosztów sądowych w sprawie. Ponadto, z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że w dniu 19 maja 2017 r. na rachunek bankowych skarżącej wpłynęła kwota 40.000 zł tytułem umowy z [...], która pozwoliła skarżącej spłacić część zobowiązań względem urzędu skarbowego. Podsumowując przyjąć należy, że okoliczności podnoszone we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uzasadniają twierdzenia, że skarżąca nie jest w stanie wygospodarować środków niezbędnych do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.