III SA/Wa 753/19

WyrokWSA w Warszawie2019-11-26

Skład orzekający: Jarosław Trelka, Agnieszka Baran, Honorata Łopianowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest prawidłowe, gdy organ nie ustalił jednoznacznie, że dłużnik nie posiada majątku przewyższającego wydatki egzekucyjne?
Ratio decidendi
Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. może zostać wydane wyłącznie wtedy, gdy organ egzekucyjny jednoznacznie ustali, że dłużnik nie posiada majątku, z którego można skutecznie prowadzić egzekucję przewyższąjącą wydatki egzekucyjne. W niniejszej sprawie organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, w szczególności nie ustalił miejsca przechowywania majątku i jego wartości, wobec czego postanowienie o umorzeniu było przedwczesne i zostało uchylone.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka była stroną postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Warszawie w związku z zaległościami podatkowymi. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia majątku spółki, w tym systemu rur i kontenerów, które zostały ocenione jako nieposiadające wartości handlowej. Po demontażu i usunięciu tego majątku z pierwotnej lokalizacji, organ umorzył postępowanie egzekucyjne, uznając, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Skarżąca zarzuciła naruszenia przepisów prawa w zakresie ustalenia wartości majątku i braku działań wyjaśniających.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia stycznia 2019 r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran (sprawozdawca), sędzia WSA Honorata Łopianowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz T. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez T. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "skarżąca") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] stycznia 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] listopada 2018 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy: Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] kwietnia 2016 r. obejmujących zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2012 r., maj - wrzesień 2012 r. oraz grudzień 2012 r. w łącznej kwocie należności głównej 850.683,00 zł plus należne odsetki. Zawiadomieniem o zajęciu z 20 kwietnia 2016 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. dokonał skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S. A. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostało doręczone Spółce w trybie art. 44 k.p.a. 10 maja 2016 roku. W odpowiedzi na powyższe zajęcie bank poinformował, że doszło do zbiegu egzekucji z komornikiem sądowym i w przypadku wpływu na rachunki spółki środków podlegających egzekucji, wszystkie zajęcia będą realizowane na konto komornika sądowego. Organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 36 u.p.e.a. w piśmie z 20 kwietnia 2016 r. wystąpił do J. Z.- Syndyka Masy Upadłości A. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej o przekazanie informacji dotyczących linii do przetwarzania amoniaku w tym w szczególności odnośnie tego, która część jest objęta zastawem na rzecz A. sp z o.o. w upadłości oraz która jej część nie jest objęta zastawem. W odpowiedzi na powyższe pismo, syndyk poinformował, że zastawem rejestrowym zostały objęte urządzenia linii technologicznej do przetwarzania amoniaku zgodnie z postanowieniami Sądu Rejonowego W.. Odnośnie ogłoszeń znajdujących się na stronie internetowej wyjaśniono, że zorganizowana część przedsiębiorstwa dotyczyła innych sektorów działalności Spółki, a nie samej linii technologicznej objętej zastawem. Obecnie brak jest możliwości zawarcia umowy posiadania zależnego nieruchomości i konieczny jest demontaż linii w trybie pilnym. Zatem przedmiotem sprzedaży może być tylko i wyłącznie linia, a nie zorganizowana część przedsiębiorstwa. Linia znajduje się na terenie władanym przez C. sp. z o.o. w R. k/B. - obręb C. działka nr [...], gmina P., nr księgi wieczystej nie jest syndykowi znany. Pozostałe elementy linii nie objęte zastawem są własnością T. sp. z o.o. Zawiadomieniem o zajęciu z dnia [...] maja 2016 r. organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone Spółce w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 17 czerwca 2016 r. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. pismami z dnia 3 czerwca 2016 r. oraz z dnia 4 czerwca 2016 r. wystąpił do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców w sprawie udostępniania danych dotyczących skarżącej. Pismami z dnia 9 czerwca 2016 r. oraz z dnia 5 lipca 2016 r. Ministerstwo Cyfryzacji Departamentu Ewidencji Państwowych CEPIK poinformowało, że spółka nie figuruje w centralnej ewidencji pojazdów. Pismem z dnia 2 czerwca 2016 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. działając w trybie art. 31 § 1 u.p.e.a. zlecił Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w O. wykonanie w ramach pomocy prawnej wszelkich czynności procesowych i technicznych związanych z ewentualnym zajęciem i sprzedażą majątku spółki znajdującego się na terenie władanym przez C. sp. z o.o. w R.k/B., gm. M.. Ponadto organ egzekucyjny zwrócił się o sprawdzenie i ewentualnie podjęcie dalszych czynności egzekucyjnych do majątku spółki w postaci części linii technologicznej do przetwarzania amoniaku w części nie objętej zastawem rejestrowym na rzecz A. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej. Pismem z dnia 8 lipca 2016 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w O. w odpowiedzi na zlecenie rekwizycyjne skierowane w ramach pomocy prawnej wobec T. sp. z o.o. wyjaśnił, że pracownik organu egzekucyjnego w dniu [...] czerwca 2016 r. udał się pod wskazany w zleceniu rekwizycyjnym adres w celu dokonania czynności egzekucyjnych. W miejscowości R. na terenie terminala przeładunkowego dzierżawionego przez K. sp. z o.o., [...] G., ul. [...] znajduje się niedziałająca od 4 lat linia technologiczna do produkcji wody amoniakalnej. Po weryfikacji majątku będącego przedmiotem zastawu, pracownik stwierdził, że majątek, do którego można byłoby skierować egzekucję w postaci: systemu rur na stałe związanych z filarami metalowymi (po demontażu przedstawiał będzie wartość złomu metalowego), 3 kontenerów (stan techniczny nie przedstawia wartości handlowej). Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w O. biorąc pod uwagę powyższe, odstąpił od czynności zajęcia ruchomości, gdyż postępowanie to jest ekonomicznie nieuzasadnione. Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącej. Pismem z dnia 18 października 2016 r. spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, któremu zarzuciła naruszenie art. 59 § 2 u.p.e.a. w sytuacji w której brak jest podstaw do stwierdzenia, że postępowanie egzekucyjne nie doprowadzi do uzyskania kwot przewyższających wydatki egzekucyjne, spółka posiada bowiem na rachunku bankowym kwotę 4.100.00 zł. Ponadto zarzucono naruszenie art. 99 § 4 u.p.e.a. poprzez zaniechanie wezwania biegłego skarbowego do dokonania wyceny systemu rur i 3 kontenerów (stanowiących własność dłużnika i nieobjętych zastawem) będących częścią instalacji znajdującej się w miejscowości R., co doprowadziło do wadliwego ustalenia, że przedmioty te nie stanowią żadnej wartości i w konsekwencji do zaniechania egzekucji z tych przedmiotów. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca, pismem z dnia 6 marca 2017 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 1400/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2017 r. W ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem wymagań, jakie stawia przepis art. 59 § 2 u.p.e.a. albowiem organy obu instancji nie zweryfikowały sprawy pod kątem przesłanki czy w istocie w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Sąd stwierdził, że z materiału dowodowego sprawy wynika bezspornie, że skarżąca wskazała składniki majątkowe, do których można, w jej ocenie, skutecznie skierować czynności egzekucyjne tj. system rur na stałe związanych z filarami metalowymi w miejscowości R. na terenie terminala przeładunkowego dzierżawionego przez spółkę K. oraz trzy kontenery. Majątek ten przez pracownika rekwizycyjnego został oceniony jako nie przedstawiający pod względem stanu technicznego wartości handlowej. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w O. odstąpił od czynności zajęcia tych ruchomości, a w konsekwencji, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. umorzył postępowanie egzekucyjne uzasadniając to tym, że nie jest możliwym uzyskanie w postępowaniu egzekucyjnym kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Sąd wskazał jednak, że skarżąca w postępowaniu odwoławczym podniosła, iż nawet przyjmując, że "wartość systemu rur i kontenerów socjalnych, sterowniki elektroniczno - mechaniczne, sprężarki (...) nie mają określonej wartości w ujęciu technologicznym, to jednak (...) sama tylko sprzedaż rur wykonanych ze stali wysokiej jakości, nawet po cenie złomu, z całą pewności pozwoliłaby na uzyskanie kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne", gdyż "wymienione wyżej urządzenia i kontenery socjalne to mienie znacznej wartości", a "sam tylko nalewak ma wartość rynkową ok 1000 zł". Sąd wskazał, że mimo tak istotnych zastrzeżeń ze strony skarżącej co do oceny wartości składników majątku, organ odwoławczy nie przeprowadził jakichkolwiek czynności weryfikujących wartość tego mienia. Wskutek powyższego, w ocenie Sądu, organy obu instancji, oceniając zasadność umorzenia postępowania, nie objęły badaniem kalkulacji kosztów stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne oraz bezpodstawnie, bo bez przeprowadzonych czynności weryfikacyjnych przyjęły, że wartość wskazanych przez skarżącą składników majątku ruchomego "nie przedstawia wartości handlowej". Z uwagi na powyższy wyrok, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. uchylił postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując organowi egzekucyjnemu czynności, które winien podjąć przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zgodnie z zaleceniami wskazanymi przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 8. Lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 1400/17. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. pismem z dnia 7 września 2018 r. wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. o wykonanie, w ramach pomocy prawnej, wszelkich czynności egzekucyjnych, technicznych i procesowych wobec majątku skarżącej znajdującego się pod adresem: teren C. sp. z o.o., R. k/B., gm. M.. Pismem z 23 października 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w O. poinformował organ egzekucyjny o niemożności wykonania zlecenia, bowiem pod wskazanym we wniosku adresem nie ma składników majątkowych zobowiązanej spółki. Z notatki służbowej dołączonej do pisma wynika, że spółka C. sp. z o.o. dzierżawiła bocznicę kolejową od P. S.A., jednakże przedmiotowa dzierżawa wygasła i na przełomie marca/kwietnia 2017 r. dzierżawę tego terenu rozpoczęła spółka K. sp. z o.o. Trójstronne uzgodnienia pomiędzy C. sp. z o.o., K. sp. z o.o. oraz P. S.A. zobligowały podmiot C. sp. z o.o. do zdemontowania i usunięcia rurociągu do przeładunku amoniaku bowiem był on z punktu widzenia nowego dzierżawcy bezużyteczny i zajmował miejsce na placu, które miało być wykorzystane do składowania węgla. Z notatki wynika, że wiosną 2018 r. przyjechała firma wynajęta przez C. sp. z o.o., rozebrała rurociąg, zabrała kontenery i zbiorniki. Postanowieniem z [...] listopada 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącej. Organ egzekucyjny wskazał, że majątek spółki, nie znajdował się już na terenie C. sp. z o.o. w miejscowości R. k. B. i w związku z tym, nie można było sporządzić dokumentacji fotograficznej, dokonać wyceny czy też zajęcia ruchomości. Stwierdzono, że do chwili obecnej, pomimo poszukiwań nie stwierdzono żadnego majątku zobowiązanej, z którego można by prowadzić skutecznie egzekucję oraz że w niniejszym postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wydatki egzekucyjne są to kwoty, jakie organ egzekucyjny wydatkuje z własnych środków w związku z podejmowanymi czynnościami egzekucyjnymi. Organ zbadał, że w przedmiotowej sprawie nie uda się zastosować żadnego efektywnego środka egzekucyjnego, a zatem uzyskanie jakichkolwiek środków pieniężnych pozwalających zaspokoić kolejne wydatki egzekucyjne związane chociażby z wysłaniem korespondencji nie jest możliwe. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 24 listopada 2018 r. spółka wniosła zażalenie. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 59 § 2 u.p.e.a. bowiem brak jest podstaw do stwierdzenia, że postępowanie egzekucyjne nie doprowadzi do uzyskania kwot przewyższających wydatki egzekucyjne. Ponadto zarzucono naruszenie art. 99 § 4 u.p.e.a. poprzez zaniechanie ustalenia co stało się ze zdemontowaną i wywiezioną instalacją oraz poprzez zaniechanie wezwania biegłego skarbowego do dokonania wyceny tych rzeczy, co doprowadziło do wadliwego ustalenia, że przedmioty te nie stanowią żadnej wartości i w konsekwencji do zaniechania egzekucji z tych przedmiotów. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. przy piśmie z dnia 5 grudnia 2018 r., przekazał zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. po zapoznaniu się z aktami przedmiotowej sprawy, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Przyczyny uzasadniające umorzenie zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 ustawy egzekucyjnej w administracji. Jedna z przyczyn uniemożliwiających organowi egzekucyjnemu umorzenie postępowania jest ustalenie, że w postępowaniu dotyczącym wyegzekwowania należności pieniężnych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 tej ustawy). W przedmiotowej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. w związku z zaleceniami zawartymi w postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2018 r. wynikającymi z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 1400/17 podjął czynności, celem ustalenia wartości majątku spółki, którego istnienie zgłaszała skarżąca. Pismem z dnia 7 września 2018 r. wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. o wykonanie w ramach pomocy prawnej wszelkich czynności egzekucyjnych, technicznych i procesowych wobec majątku skarżącej znajdującego się pod adresem: teren C. sp. z o.o., R. k/B., gm. M.. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w O. poinformował o niemożności wykonania zlecenia, bowiem pod wskazanym we wniosku adresem nie ma składników majątkowych zobowiązanej spółki. Z notatki służbowej dołączonej do pisma wynika, że spółka C. sp. z o.o. dzierżawiła bocznicę kolejową od P. S.A., jednakże przedmiotowa dzierżawa wygasła i na przełomie marca/kwietnia 2017 r. dzierżawę tego terenu rozpoczęła spółka K. sp. z o.o. Trójstronne uzgodnienia pomiędzy C. sp. z o.o., K. sp. z o.o. oraz P. S.A. zobligowały podmiot C. sp. z o.o. do zdemontowania i usunięcia rurociągu do przeładunku amoniaku bowiem był on z punktu widzenia nowego dzierżawcy bezużyteczny i zajmował miejsce na placu, które miało być wykorzystane do składowania węgla. Z notatki wynika, że wiosną 2018 r. przyjechała firma wynajęta przez C. Sp. z o.o., rozebrała rurociąg, zabrała kontenery i zbiorniki. W ocenie organu odwoławczego, zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma okoliczność, że organ egzekucyjny podjął czynności, w ramach postępowania rekwizycyjnego, celem dokonania ewentualnej wyceny przez biegłego skarbowego wskazanego majątku, a następnie ewentualnego zajęcia i sprzedaży części linii technologicznej do przetwarzania amoniaku w części nie objętej zastawem rejestrowym oraz kontenerów. Organ rekwizycyjny nie mógł jednak podjąć czynności bowiem majątek spółki nie znajdował się już pod wskazanym przez pełnomocnika adresem. Wbrew zarzutom zawartym w zażaleniu – stwierdził organ odwoławczy - , brak było podstaw do kontynuowania postępowania egzekucyjnego w oparciu o (jak twierdzi pełnomocnik skarżącej spółki) istniejący majątek. Postępowanie egzekucyjne może być prowadzone jedynie wówczas, gdy dłużnik dysponuje realnym majątkiem. Wskazane mienie musi faktycznie istnieć i nadawać się do egzekucji pozytywnie rokującej na wyegzekwowanie znacznych kwot, odnosząc to do wysokości zaległości podatkowych, przedstawiać realną wartość finansową, co jest niezbędne dla oceny, czy egzekucja z danego mienia umożliwi zaspokojenie długów, m.in. zaległości podatkowych spółki (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 366/14). Wskazać zatem należy, że organ egzekucyjny nie mógł spełnić zaleceń dotyczących ustalenia faktycznej wartości wskazanych przez pełnomocnika składników mienia bowiem majątek spółki nie znajduje się już w miejscu wskazanym przez pełnomocnika. Obecna lokalizacja nie jest organowi egzekucyjnemu znana. Nie sposób ustalić również gdzie obecnie się znajduje i czy w ogóle jeszcze istnieje. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., pismem z dnia 21 lutego 2019 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1) art. 59 § 2 u.p.e.a. w sytuacji, w której brak jest podstaw do stwierdzenia, że postępowanie egzekucyjne nie doprowadzi do uzyskania kwot przewyższającej wydatki egzekucyjne; 2) art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a. poprzez zaniechanie ustalenia co się stało z systemem rur i 3 kontenerów (stanowiących własność dłużnika i nieobjętych zastawem) będących częścią instalacji znajdującej się w miejscowości R.; 3) art. 99 § 4 u.p.e.a. poprzez zaniechanie wezwania biegłego skarbowego do dokonania wyceny systemu rur i 3 kontenerów (stanowiących własność dłużnika i nieobjętych zastawem) będących częścią instalacji znajdującej się w miejscowości R., co doprowadziło do wadliwego ustalenia, że przedmioty te nie stanowią żadnej wartości i w konsekwencji do zaniechania egzekucji z tych przedmiotów; 4) art. 153 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wykonania wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2018 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał prezentowane w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Na wstępie sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako "ppsa") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na rozstrzygające sprawę co do istoty. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ppsa). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia - w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 op (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 ppsa, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 135 ppsa, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przytoczone wyżej przepisy art. 134 i 135 ppsa dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (postanowienia), ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Wniosek ten znajduje uzasadnienie w szczególności w treści art. 135 ppsa, który nakazuje sądowi zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga". Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ppsa, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Należy również wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ppsa. Zgodnie z treścią tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W ocenie sądu organ odwoławczy utrzymując w mocy postanowienie organu egzekucyjnego dopuścił naruszenia wskazanych w skardze przepisów. Zdaniem sądu zaskarżone postanowienie narusza w szczególności przepis art. 59 § 2 upea. Zgodnie z jego treścią postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Mając na uwadze treść powołanego przepisu nie można uznać, że organ egzekucyjny zebrał w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, na podstawie którego w sposób jednoznaczny można stwierdzić, że w dacie podejmowania rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny w prowadzonym wobec skarżącej postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zdaniem sądu nie budzi wątpliwości, że w wypadku niemożności ustalenia miejsca prowadzenia działalności gospodarczej skarżącej ani jej żadnego majątku, można przyjąć, że w postępowaniu egzekucyjnym mającym na celu wyegzekwowanie należności, nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Jednakże ustalenia takie muszą być jednoznaczne i nie budzące wątpliwości. Bezskuteczność egzekucji musi być ustalona na podstawie dostępnych organowi egzekucyjnemu danych i dokonanej przez ten organ analizy stanu sprawy, po przeprowadzeniu właściwego postępowania wyjaśniającego, odnoszącego się do aktualnego stanu faktycznego ustalonego na dzień wydania postanowienia na podstawie art. 59 § 2 upea. W niniejszym postępowaniu, w ocenie sądu, organy nie sprostały takim wymogom. Trudno odmówić słuszności stanowiska skarżącej, która podniosła, że organ egzekucyjny nie podjął jakichkolwiek czynności mających na celu ustalenie co stało się z ruchomościami należącymi do dłużnika. Przypomnieć należy, co podkreślił również tutejszy sąd w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku z 8 lutego 2018 roku w sprawie III SA/Wa 1400/17, że generalną regułą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. Organ egzekucyjny jest więc zobowiązany do zastosowania wszelkich środków przewidzianych w ustawie by ten cel zrealizować. Zasadniczo nie jest też w tym zakresie ograniczony terminem. Oznacza to, że zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga stwierdzenia, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym umorzenie możliwe jest wówczas, gdy w ogóle nie można ustalić jakiegokolwiek majątku zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 169/10 LEX nr 1083008). Uwagi te są aktualne także na obecnym etapie rozpoznania niniejszej sprawy. Raz jeszcze należy podkreślić, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. może zatem nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy ustalono, że zobowiązany nie posiada żadnego majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego. Tymczasem, na obecnym etapie postępowania nie ma podstaw do uznania, że skarżąca nie dysponuje majątkiem do którego możliwe byłoby skierowanie egzekucji. Okoliczność istnienia majątku skarżącej została potwierdzona w toku postępowania w niniejszej sprawie. Przypomnieć należy, że w toku prowadzonego przeciwko skarżącej postępowania egzekucyjnego zostało ustalone, że własność skarżącej stanowi majątek w postaci systemu rur na stałe związanych z filarami metalowymi oraz trzy kontenery. Na wcześniejszym etapie postępowania majątek ten znajdował się w miejscowości R. na terenie terminala przeładunkowego dzierżawionego przez spółkę K.. W powołanym wyżej wyroku sąd wskazał, że koniecznym jest, dla ustalenia istnienia przesłanek z art. 59 § 2 upea, sprawdzenie wartości tego majątku. Orzeczenie to jest wiążące zarówno dla organów egzekucyjnych, jak i dla sądu rozpoznającego sprawę na obecnym etapie postępowania. W ocenie sądu wydanie zaskarżonego postanowienia z [...] stycznia 2019 roku było przedwczesne. Z notatki po przeprowadzonych czynnościach, załączonej do pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. (notatka k. 124 akt postępowania administracyjnego) wynika, że spółka C. sp. z o.o. dzierżawiła bocznicę kolejową od P. SA, która to dzierżawa wygasła. Od marca/kwietnia 2017 roku teren dzierżawi spółka K. Sp. z o.o.. na mocy porozumień zawartych przez ww. podmioty, spółka C. została zobowiązana do zdemontowania i usunięcia rurociągu do przeładunku amoniaku. Demontaż został dokonany wiosną 2018 roku. Należy również zauważyć, że – co wynika z treści ww. notatki – osoba udzielająca informacji przedstawicielom urzędu podała dane i nr telefonu do radcy prawnego, wskazując że może dysponować szczegółowymi informacjami na temat demontażu rurociągu. Poza sporem pozostaje, że po otrzymaniu ww. notatki organ egzekucyjny umorzył postępowanie bez podejmowania jakichkolwiek dalszych czynności. Należy jednak podkreślić, że sam fakt, że przedmiotowych składników majątku nie ma w miejscu ich poprzedniego przechowywania nie oznacza, że w ogóle przestały istnieć, albo, że skarżący przestał być ich właściciel. W konsekwencji – nie oznacza to również niemożności przeprowadzenia egzekucji z tych składników majątku. Konieczne było jednak ustalenie miejsca do którego przewiezione zostały rury, filtry i kontenery zdemontowane z terenu terminala przeładunkowego. Nie jest oczywiście wykluczone, że nie będzie możliwe ustalenie miejsca składowania tego majątku skarżącej. Raz jeszcze należy jednak podkreślić, że w toku postępowania w sprawie nie zostały podjęte żadne czynności w celu ustalenia miejsca przewiezienia ww. rzeczy skarżącej z terminala przeładunkowego. Jednym z takich sposobów – jak się wydaje najmniej skomplikowanym – było uzyskanie (choćby telefonicznie) informacji od radcy prawnego, którego dane zostały wskazane w notatce urzędowej z 18 października 2018 roku. W świetle powyższych uwag, nie można zgodzić się z organem egzekucyjnym że ustalenia dokonane po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 sierpnia 218 roku III SA/Wa 1400/17 nie pozwoliły na prowadzenie egzekucji z przedstawionego przez pełnomocnika majątku spółki (por. uzasadnienie postanowienia organu I instancji k. 126 akt postępowania egzekucyjnego). Takie twierdzenie jest – zdaniem sądu – przedwczesne. Raz jeszcze należy powtórzyć za tutejszym sądem, że w ramach postępowania dowodowego organ administracji zobowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów. Zgodnie bowiem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (por. uzasadnienie wyroku w sprawie III SA/Wa 1400/17). Mając na uwadze powyższe, zaskarżone postanowienie, jako wydane z naruszeniem prawa, musiało zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ uwzględni ocenę prawną zawarta w niniejszym uzasadnieniu. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i c ppsa, sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa. Na kwotę zasądzoną z tego tytułu na rzecz skarżącej składają się: wpis od skargi – 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło