III SA/Wa 755/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-19
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółce jawnej, która zawiesiła działalność gospodarczą z powodu spadku zamówień i przychodów, a jej majątek został upłynniony i konta zajęte przez komornika, można odmówić prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, przyznając je jedynie w części?Ratio decidendi
Spółce jawnej, która zawiesiła działalność gospodarczą z powodu spadku zamówień i przychodów, a jej majątek został upłynniony i konta zajęte przez komornika, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, ograniczając obowiązek poczynienia oszczędności na poczet kosztów sądowych do kwoty 200 zł. Pełne zwolnienie od kosztów sądowych jest odmówione, ponieważ spółka wykazała pewne przepływy finansowe, w tym spłatę kredytów i zajęcia egzekucyjne, co sugeruje istnienie pewnych środków, choć niewystarczających na pokrycie pełnych kosztów postępowania.Stan faktyczny
Spółka jawna R. sp.j. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka argumentowała, że nie prowadzi już działalności gospodarczej, jej majątek został upłynniony, konta są zajęte przez ZUS, a ona sama nie generuje dochodów. Mimo przedstawienia dokumentów finansowych, referendarz sądowy uznał, że spółka nie wykazała braku jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów, a jedynie brak środków na pokrycie pełnych kosztów.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono spółkę od wpisu od skargi powyżej 200 zł. 2. Odmówiono przyznania stronie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 kwietnia 2013 r. po rozpoznaniu wniosku R. sp.j. R. P., R. P., S.G. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. sp.j. R.P., R.P., S. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 i 2009 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić spółkę od wpisu od skargi powyżej 200 zł 2. odmówić przyznania stronie prawa pomocy w pozostałym zakresie
R. sp.j. R. P., R. P., S.G. , dalej jako strona, wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr z 18 lutego 2013 r. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, ze: - nie prowadzi działalności gospodarczej; - z uwagi na nieobecność wspólnika nie może ona zostać zlikwidowana; - wszelkie środki trwałe spółki zostały "upłynnione"; - spółka nie przynosi żadnych dochodów a jej konta są zajęte przez ZUS
Strona, wezwana przez referendarza sądowego pismem z 28 marca 2013 r. przesłała: - rejestr sprzedaży za okres styczeń – marzec 2013 r. ; - podsumowanie na koniec miesiąca marca 2013 r.;- podsumowanie księgi na koniec 2012 r; - PIT36L P.R. za 2012 r. ; - informacja o wysokości dochodu w 2012 r PIT/B R. spółka Jawna; - PIT36L P. R. za 2012 r. wraz z informacją PIT/B za 2012 r.; - PIT36L za 2012 r. G.S. warz z informacją PIT/B za 2012; - podsumowane księgi za 2011 r; - zestawienie przychodów i wydatków za 2011 r. ; - PIT36L za 2011 r. G. S. wraz z PIT/B; PIT36L P.R. za 2011 wraz z PIT/B; - PIT36L P. R. wraz z PIT/B za 2011 r.; wyciąg z rachunku bankowego R. spółka jawna za okres od 1 października 2012 r. do 16 kwietnia 2013 r.
Strona, pismem z 15 kwietnia 2013 r. poinformowała o tym, że prowadzenie działalności gospodarczej spółki zostało zawieszone 6 marca 2013 r. Spółka nie dysponuje własnością żadnej nieruchomości, natomiast posiada zobowiązania względem ZUS, zakładu energetycznego, urzędu skarbowego, za świadczenia telekomunikacyjne. Wskazała, ze od 2011 r. sprzedaż jej towarów zmniejsza się, aż ustała zupełnie. Osiągnięte przychody wynikają głównie ze sprzedaży majątku firmy. Poinformowała nadto, ze wspólnicy (G. S., P.R. i, P.R. ) prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i są wspłwłaścielami domu. Miesięczne wydatki wynoszą 1500 zł, a składają się na nie wydatki na wyżywienie, odzież, utrzymanie higieny. Za gaz, energię elektryczną i podatki strona, z uwagi na brak środków, nie opłaca rachunków. Dodatkowym źródłem dochodu jest dla G.S. część dotacji z ARiMR, jaką otrzymała w październiku 2012 r w wysokości 1197 zł. Nadto G.S. dokonuje spłaty kredytów bankowych, które są zagrożone wypowiedzeniem umowy przez bank.
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 Poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, o który strona zwraca się - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, jeśli strona wykaże, ze nie ma jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504).
Wpis od skargi, czyli jedyny koszt sądowy wymagany na obecnym etapie postępowania, wynosi w sprawie 1155,- zł. Do tej wielkości należy zatem odnieść zdolność strony do wygospodarowania środków finansowych i przesłanki zastosowania prawa pomocy.
Zdaniem referendarza sądowego, tylko z nadesłanych kserokopii wyciągów z rachunków bankowych wynika istnienie licznych przepływów finansowych. Należy jednak zauważyć, ze saldo na rachunku bankowym, w ostatnim okresie, jest zwykle ujemne.
Z nadesłanego wydruku z podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że spółka osiągnęła w 2012 r. przychód w znacznej wysokości (149.365,60 zł, koszty 101.472,47 zł, dochód 47.893,13 zł), przy czym za październik, listopad i grudzień Spółka nie wygenerowała żadnych przychodów. Z analizy wyciągu z rachunku bankowego wynika z kolei, że spłaca ona ciążące na niej kredyty bankowe (w dniu 5 listopada 2012 r. dokonano spłat w wysokości 625,91 zł oraz 374,01 zł, z kolei 8 października 2012 r. - w wysokości 3.752,83 zł, 776,21 zł oraz 48,57 zł). Ponadto, dokonywane są zajęcia egzekucyjne z rachunku bankowego (np. w październiku 2012 r. na kwotę 3.037,81 zł). Dodatkowo, z oświadczeń wspólników wynika, że nie posiadają oni żadnych oszczędności, zalegają ze składkami ZUS oraz wpłatami z tytułu podatku od nieruchomości.
Co więcej, z nadesłanych dowodów księgowych i oświadczeń wynika, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej (zawieszona 6 marca 2013 r), stad brak jest bieżących dochodów z tej działalności. Należy zauważyć, że dochody G. S. z dotacji ARiMR z października 2012 r. nie są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, z którą z kolei związany jest zawisły przed sądem spór. Stąd dysponowanie przez jednego ze wspólników – i to w październiku 2012 r. 1197 zł ma wtórne znaczenie dla oceny zasadności wniosku o prawo pomocy.
Referendarz sądowy podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie, że w przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą ma ona obowiązek zarezerwować środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z ewentualnie prowadzonymi postępowaniami sądowymi, gdyż prowadzenie takich postępowań mieści się w ryzyku działalności gospodarczej. Z uwagi jednak na fakt, że nastąpiło faktyczne zawieszenie prowadzonej działalności, a przyczyną zawieszenia działalności 6 marca 2013 r. był spadek (ustanie) zamówień, a – co za tym idzie – spadek przychodów z działalności. Natomiast sporadyczne przychody z wyprzedaży majątku były – prawie natychmiast zajmowane w ramach postępowania egzekucyjnego. Stąd mając na uwadze powyższe oraz przepływy finansowe wynikające z wyciągu z rachunku bankowego, referendarz sądowy zadecydował o ograniczeniu obowiązku poczynienia oszczędności na poczet postępowania sądowego do kwoty 200 zł, wskazanej w sentencji.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło