III SA/Wa 756/18

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 26/09/2018 r. po rozpoznaniu wniosku Syndyk Masy Upadłości W. sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyk Masy Upadłości W. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...]/8/2018 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Syndyk Masy Upadłości W. sp. z o.o. wnioskiem zawartym w formularzu PPPr z 28/8/2018 r. r., zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Syndyk, w treści formularza i w wykonaniu wezwania referendarza sądowego, wskazał, że: nadal prowadzi działalność gospodarczą (sprzedaż telewizorów); z uwagi na zmniejszenie obrotów zaczął zalegać z płatnościami; spółka jest w trakcie postępowania upadłościowego; dysponuje 26 tys w kasie. Oświadczył, że Spółka nie tworzyła rezerw na poczet kosztów postępowania, jak też nie korzystała z finansowania ze źródeł zewnętrznych. W wykonaniu wezwania urzędnika sądowego przekazał, m.in., zestawienie faktur, ewidencję sprzedaży i zakupów, rachunek zysków i strat, aneks do tabeli limitów i in. Referendarz sądowy zauważa, że jedyny koszt wymagany obecnie w sprawie to koszt wpisu od skargi w sprawie w wysokości ok. 11 tys. zł. Do tej kwoty referendarz sądowy powinien odnieść wysokość środków finansowych, którymi dysponuje strona, ponieważ ocena zdolność płatniczej strony zależy od zestawienia aktualnie posiadanych przez stronę środków z aktualnie wymaganymi zobowiązaniami. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. ooz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, o który strona zwraca się - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, jeśli strona wykaże, ze nie ma jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Zdaniem referendarza sądowego, pomimo skutecznie doręczonego wezwania strona nie uprawdopodobniła sytuacji finansowej, uniemożliwiającej jej pokrycie kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania jej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Przede wszystkim dysponuje w kasie środkami p0rzekraczajacymi ponad dwukrotnie wysokość wymaganego kosztu sądowego w sprawie. Nadto, niedopuszczalne jest przerzucanie na Skarb Państwa zaniechań w tworzeniu rezerw na poczet sporów sądowych (z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I FZ 27/11, CBOSA), który to stan został zadeklarowany w następstwie wezwania. Wobec dokonywania płatności, ale też uzyskiwania dochodu – co wynika z nadesłanej dokumentacji i deklaracji - nie zostało wykazane, by Skarżący nie był w stanie zabezpieczyć środków niezbędnych na koszty postępowania sądowego. Przy czym opłaty sądowe powinny być traktowane jako część kosztów działalności przedsiębiorcy (podobnie wyrok ETPCz z 19.1.2010 r. w sprawie FELIX BLAU Sp. z o.o. przeciwko Polsce, nr 1783/04, gdzie Trybunał Praw Człowieka rozważał kwestię uiszczania kosztów sądowych w sytuacji ponoszenia przez spółkę strat). Drugorzędny wobec tego jest argument podnoszony w orzecznictwie, że prowadzenie postępowania upadłościowego wymaga, z założenia, dysponowania środkami finansowymi i że zobowiązania z tytułu postępowania sądowoadministracyjnego nie ustępują pierwszeństwa innym zobowiązaniom. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.