III SA/Wa 757/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-15
Skład orzekający: Anna Zaorska, Katarzyna Owsiak, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, wydana przed wydaniem decyzji określającej wysokość tego zobowiązania, jest zgodna z prawem, jeśli organy podatkowe nie uprawdopodobniły istnienia zobowiązania ani uzasadnionej obawy jego niewykonania?Ratio decidendi
Decyzja o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, wydana przed wydaniem decyzji określającej wysokość tego zobowiązania, jest przedwczesna i narusza prawo, jeśli organy podatkowe nie uprawdopodobniły istnienia zobowiązania w określonej kwocie ani nie wykazały uzasadnionej obawy jego niewykonania. Instytucja zabezpieczenia wymaga zgromadzenia materiału dowodowego uzasadniającego potrzebę zastosowania tej środka, w tym analizy sytuacji majątkowej i finansowej podatnika, a nie może być stosowana automatycznie.Stan faktyczny
Spółka L. C. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego (NUCS) określającą przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w VAT za okres styczeń-czerwiec 2018 r. oraz zabezpieczającą ją na majątku spółki. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a., Konstytucji RP, ustawy o VAT i Ordynacji podatkowej, twierdząc, że zdarzenia gospodarcze miały miejsce, a faktury wystawili zarejestrowani podatnicy VAT. Skarżąca kwestionowała istnienie obawy niewykonania zobowiązań.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant referent Krzysztof Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2019 r. sprawy ze skargi L. C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do czerwca 2018 r. oraz zabezpieczenie jej na majątku podatnika uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia [...] września 2018 r. nr [...]
1.1. Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w [...] (dalej: "NUCS") z [...] września 2018 r. określającą L. sp. z o.o. z/s w [...] (dalej: "Skarżąca", "Spółka") przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do czerwca 2018 r. w łącznej wysokości 170.283 zł oraz orzekającą o zabezpieczeniu tego zobowiązania wraz z odsetkami w wysokości 4.516 zł na majątku Skarżącej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość tego zobowiązania.
1.2. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej z 29 sierpnia 2018 r. NUCS wszczął wobec Spółki kontrolę celno-skarbową w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do czerwca 2018 r.
Zdaniem NUCS, okoliczności funkcjonowania Spółki oraz wartości deklarowane w składanych deklaracjach VAT -7 mogły świadczyć o tym, że Skarżąca uczestniczyła w transakcjach, w których jej kontrahenci, tj. J. sp. z o. o., M. sp. z o. o., A. sp. z o. o., R. sp. z o. o., P. sp. z o. o., R. sp. z o. o., S. sp. z o. o., I. sp. z o. o., R. sp. z o. o., A. sp. z o. o., S. sp. z o. o., ograniczały się do roli tzw. "bufora", a faktury wystawione przez te podmioty nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, zwłaszcza, że wszystkie Spółki zostały wykreślone z rejestru podatników VAT.
W ocenie NUCS, mogło to skutkować naruszeniem art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 dalej: "ustawa o VAT") oraz stanowić podstawę do stwierdzenia nierzetelności prowadzonych przez Spółkę ewidencji zakupu za miesiące od styczeń do czerwica 2018 r. W konsekwencji uzasadniało to dokonanie zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania.
W związku z powyższymi ustaleniami, NUCS wydał decyzję z [...] września 2018 r., w której określił przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za:
- styczeń 2018 r,. w wysokości 35.144 zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji w wysokości 1.479 zł;
- luty 2018 r., w wysokości 18.400 zł wraz z odsetkami za zwlokę naliczonymi na dzień wydania decyzji w wysokości 661 zł;
- marzec 2018 r., w wysokości 46.000 zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji w wysokości 1.351 zł;
- kwiecień 2018 r., w wysokości 7.489 zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji w wysokości 171 zł;
- maj 2018 r., w wysokości 39.100 zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji w wysokości 626 zł;
- czerwiec 2018 r., w wysokości 24.150 zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wy dania decyzji w wysokości 228.00 zł
oraz orzekł o zabezpieczeniu na majątku Spółki powyższych przybliżonych kwot zobowiązań wraz z odsetkami za zwłokę.
1.3. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:
- art. 7, art. 75, art. 77, art. 80 K.p.a., poprzez błędną ocenę materiału dowodowego;
- art. 78 K.p.a., poprzez nie uwzględnienie materiału dowodowego;
- art. 32 Konstytucji RP;
- 88 ust. 3 a pkt. 4 lit. a) ustawy o VAT;
- art. 33 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: "O.p.").
1.4. Utrzymując w mocy decyzję NUCS, DIAS argumentował, że w świetle materiału zgromadzonego w toku kontroli celno-skarbowej oraz w oparciu o wszelkie dostępne informacje ustalono, że:
- kontrahenci Spółki, tj. A. sp. z o.o., L. sp. z o.o. dokonywały w styczniu 2018 r. zakupu towarów od spółek, które nie składały dokumentów JPK ani deklaracji VAT-7 i zostały wykreślone z rejestru podatników podatku od towarów i usług;
- kontrahenci Spółki, tj. L. sp. z o.o., A. sp. z o.o., S. sp. z o.o. i J. sp. z o.o. dokonywały w lutym 2018 r. zakupu towarów od spółek, które nie składały dokumentów JPK ani deklaracji VAT-7 i zostały wykreślone z rejestru podatników podatku od towarów i usług;
- kontrahenci Spółki, tj. H. Sp. z o. o., H. Sp. z o.o., C. Sp. z o.o. oraz K. Sp. z o.o. dokonywały w marcu 2018 r. zakupu od firm, które nie składały JPK za okres marzec-czerwiec 2018 r., zostały kupione od podmiotu zajmującego się rejestracją i sprzedażą spółek;
- kontrahent Spółki, tj. J. sp. z o.o. dokonywał w kwietniu 2018 r. zakupu towarów od J. sp. z o.o., która nie złożyła JPK i tym samym nie wykazała żadnych transakcji;
- kontrahenci Spółki, tj. H. sp. z o.o., H. sp. z o. o., C. sp. z o.o. i K. sp. z o.o. dokonywały w maju 2018 r. zakupu od firm, które nie składały JPK i zostały kupione od podmiotu zajmującego się rejestracją i sprzedażą spółek;
- kontrahenci Spółki, tj. H. sp. z o.o., H. sp. z o. o., C. sp. z o.o., K. sp. z o.o. i L. sp. z o.o. dokonywały w czerwcu 2018 r. zakupu od firm które nie składały JPK i zostały kupione od podmiotu zajmującego się rejestracją i sprzedażą spółek;
Zdaniem DIAS, ustalenia dokonane w toku kontroli celno-skarbowej oraz okoliczności funkcjonowania Spółki oraz wartości deklarowane w składanych deklaracjach VAT-7 wskazywać mogą na fakt, że Skarżąca uczestniczy w transakcjach, w których jej kontrahenci ograniczają się do pełnienia funkcji tzw. "bufora", a faktury wystawione przez te podmioty nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
DIAS skonstatował, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki warunkujące zastosowanie zabezpieczenia, uzasadniające obawę niewykonania przez Spółkę zobowiązania podatkowego, polegające na: charakterze uchybień, tj. podejrzeniu zaniżenia wysokości zobowiązania poprzez odliczanie podatku naliczonego wynikającego z faktur niedokumentujących rzeczywistych czynności gospodarczych; prawdopodobieństwie nierzetelnego prowadzenia ewidencji; prawdopodobieństwie udziału w transakcjach karuzelowych; niewykazywaniu zobowiązania do zapłaty w deklaracjach VAT-7.
2. Nie zgadzając się z decyzją DIAS, Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zwrot zabezpieczonej kwoty pieniężnej w wysokości 174.799 zł.
W skardze powtórzono zarzuty odwołania, tj. zarzuty naruszenia: art. 7, art. 75, art. 77, art. 78, art. 80 K.p.a.; art. 32 Konstytucji RP; art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit. a ustawy o VAT; art. 33 §1 O.p.
Skarżąca argumentowała, że zdarzenia gospodarcze miały miejsce. Miał miejsce realny obrót towarami. Skarżąca gotowa jest wskazać osoby, które były przedstawicielami podmiotów, od których faktycznie zakupiła towar.
Zdaniem Skarżącej, faktury wystawili podatnicy zarejestrowani jako czynni podatnicy VAT na dzień wystawienia faktur. Ponadto, nie zachodzi obawa niewykonania zobowiązań podatkowych, chociażby z uwagi na fakt, że takich zobowiązań nie ma i nie było. Skarżąca nie brała udziału w żadnym oszustwie podatkowym i nie było potrzeby zabezpieczenia należności.
Spółka nie złożyła wniosku o zwrot kosztów postępowania.
3. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
4.1. Skarga zasługiwała na uwzględnienie
4.2. Spór w niniejszej sprawie dotyczy zgodności z prawem zabezpieczenia na majątku Skarżącej przybliżonej kwoty jej zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2018 r. w łącznej wysokości 170.283 zł oraz orzeczenia o zabezpieczeniu tego zobowiązania wraz z odsetkami w wysokości 4.516 zł na majątku Skarżącej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość tego zobowiązania.
4.3. Zgodnie z art. 33 § 1 Op, zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika (...), jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję (...). Zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji (§ 2):
1) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego;
2) określającej wysokość zobowiązania podatkowego;
3) określającej wysokość zwrotu podatku.
W przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 2, zabezpieczeniu (...) podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (§ 3). W takim przypadku, organ na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu (§ 4):
1) przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 1;
2) przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2.
Przepis art. 33 O.p. reguluje szczególne postępowanie, które pozwala organom na zabezpieczenie zobowiązania, a więc zabezpieczenie przyszłych interesów wierzyciela podatkowego, jeszcze przed wydaniem właściwej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe.
Stosownie do art. 33 § 4 O.p., określenie przybliżonej kwoty zobowiązania odbywa się na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania. W postępowaniu zabezpieczającym organ podatkowy nie jest zobowiązany do przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego w celu wykazania istnienia obowiązku podatkowego oraz jego rzeczywistych rozmiarów. Obowiązany jest jedynie do uprawdopodobnienia, że zobowiązanie w określonej w przybliżony sposób wysokości istnieje.
4.4. Z powyższych regulacji wynika, że warunkiem dokonania zabezpieczenia przez organ podatkowy jest:
- po pierwsze, uprawdopodobnienie, że zobowiązanie w określonej w decyzji przybliżonej kwocie istnienie,
- po drugie, wykazanie, że istnieje uzasadniona obawa, że to zobowiązanie nie zostanie wykonane.
W ocenie Sądu, mając na uwadze dotychczas zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, dokonane przez NUCS zabezpieczenie przybliżonej kwoty zobowiązania, było co najmniej przedwczesne.
Należy pamiętać, że instytucja zabezpieczenia oznacza dotkliwą władczą ingerencję w majątek podatnika. Z tego chociażby względu nie może być stosowana przez organy podatkowe – tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – automatycznie.
Zauważyć należy, że decyzja o zabezpieczeniu została wydana już w dniu wszczęcia kontroli celno–skarbowej, czyli w dniu doręczenia Skarżącej upoważnienia do przeprowadzenia takiej kontroli, tj. [...] września 2018 r. (zob. zwrotne potwierdzeni odbioru) .
Z kolei materiał dowodowy, który został zgromadzony na tym etapie postępowania, nie dawał wystarczających podstaw do dokonania zabezpieczenia już w tym momencie.
W ocenie Sądu, organy podatkowe obu instancji, nie wykazały na podstawie zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, ani tego, że istnieje prawdopodobieństwo istnienia zobowiązania podatkowego w określonej w decyzji przybliżonej wysokości, ani tego, że istnieje uzasadniona obawa, że zobowiązanie to nie zostanie wykonane.
Na tym etapie postępowania materiał dowodowy, będący podstawą określenia przybliżonej kwoty zobowiązania, stanowią jedynie wydruki zestawienia faktur zakupu Skarżącej wykazane w plikach JPK, wydruki zestawienia deklaracji VAT-7, wydruki z KRS dotyczące kontrahentów Skarżącej, wydruki z wykazu podmiotów niezrejestrowanych, wykreślonych, przywróconych do rejestrów oraz wydruki z baz danych dotyczących części kontrahentów Skarżącej.
Organy przedstawiły wprawdzie schematy nabyć Skarżącej za poszczególne miesiące, niemniej nie znajduje to żadnego potwierdzenia w aktach sprawy.
Ponadto, takie okoliczności jak nieskładanie plików JPK, czy deklaracji podatkowych – na które powołują się organy, w większości nie dotyczą bezpośrednich kontrahentów Skarżącej, ale podmiotów występujących na znacznie wcześniejszych etapach łańcucha dostaw. Podobnie również, wbrew twierdzeniom organów, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby wszyscy kontrahenci Skarżącej zostali wkreśleni z rejestru podatników VAT.
Należy też podkreślić że organy podatkowe obu instancji (NUCS str. 15 decyzji, DIAS str. 10 decyzji) wskazały, że: "okoliczności funkcjonowania Spółki oraz wartości deklarowane w składanych deklaracjach VAT -7 mogły świadczyć o tym, że Skarżąca uczestniczyła w transakcjach, w których jej kontrahenci, tj. J. sp. z o.o., M. sp. z o.o., A. sp. z o.o., R. sp. z o.o., P. sp. z o.o., R. sp. z o.o., S. sp. z o.o., I. sp. z o.o., R. sp. z o.o., A. sp. z o.o., S. sp. z o.o., ograniczają się do roli tzw. "bufora", a faktury wystawione przez te podmioty nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych (...)".
Natomiast, z przedstawianych schematów dostaw (łańcuchów transakcji) nie wynika, żeby wszystkie wymienione wyżej podmioty były kontrahentami Skarżącej. Takimi podmiotami nie były: M. sp. z o.o., R. sp. z o.o., P. sp. z o.o., R. sp. z o.o., S. sp. z o.o., I. sp. z o.o., R. sp. z o.o., A. sp. z o.o. Podmioty te występują na wcześniejszych etapach transakcji.
4.5. Podkreślić trzeba, że braki w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie dostrzegł również DIAS kierując w tym zakresie wezwanie do NUCS z [..]grudnia 2018 r. DIAS wezwał o przesłanie: kserokopii postanowienia o wszczęciu postępowania kontrolnego, protokołu z czynności kontrolnych dotyczących stwierdzonych nieprawidłowości ewentualnie protokołu kontroli, jeśli została przeprowadzona. DIAS jednoznacznie wskazał w tym wezwaniu, że ustalania poczyniono w oparciu o dokumenty, których brak jest w aktach sprawy.
Odpowiadając na wezwanie w powyższym zakresie NUCS przy piśmie z [..]grudnia 2018 r. przesłał jedynie upoważnienie do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej (z 29 sierpnia 2018 r.) wraz z potwierdzeniem jego doręczenia.
W związku powyższym, w ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony dotychczas w sprawie nie stanowi o prawdopodobieństwie istnienia zobowiązań w takiej wysokości jak wskazana w decyzji.
Ponadto niezależnie od powyższego, organy nie wykazały, że istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązań podatkowych.
W tym zakresie tak naprawdę organy odwołały się tylko do okoliczności związanych z charakterem uchybień, natomiast nie dokonały jakiejkolwiek analizy sytuacji majątkowej i finansowej Spółki.
Wprawdzie DIAS w tym samym wezwaniu z [...] grudnia 2018 r. zwrócił się do NUCS o nadesłanie dokumentów/informacji przestawiających aktualny stan majątkowy i finansowy Spółki pozwalający na stwierdzenie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, a w odpowiedzi NUCS przesłał wydruki z podsystemu dostępu do Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, z Centralnej Ewidencji Pojazdów, raportu z sytemu Poltax, niemiej jednak zarówno w decyzji NUCS jak i w decyzji DIAS zabrakło jakiegokolwiek odniesienia się do informacji wynikających z tych dokumentów i dokonania oceny sytuacji majątkowej i finansowej Spółki w kontekście określonej przybliżonej kwoty zobowiązania.
4.6. Postępowanie w trybie art. 33 O.p. ma na celu zagwarantowanie środków finansowych na zaspokojenie należności podatkowych. Organ orzekając w tym przedmiocie winien zgromadzić materiał dowodowy uzasadniający potrzebę zastosowania zabezpieczenia. Obowiązek przeprowadzenia postępowania, którego celem jest ustalenie istnienia przesłanek zabezpieczenia wskazanych w art. 33 § 1 O.p., wynika z treści przepisów kształtujących zasadę prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 tej ustawy (por. wyrok NSA z 21 lutego 2006 r. sygn. akt II FSK 373/05).
Norma art. 33 § 1 O.p. stanowi o "uzasadnionej obawie", a więc takiej, która ma swoje źródło w obiektywnie stwierdzonym stanie faktycznym sprawy, jak również o "wykonaniu" zobowiązania, a więc nie tylko dobrowolnie, ale i w drodze egzekucji. Ocenę czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania w konkretnym wypadku, pozostawiono do uznania właściwego w sprawie organu. Uznanie to nie może jednak oznaczać dowolności działania, lecz powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych (por. wyrok NSA 6 marca 2012 r., sygn. akt I FSK 594/11).
Ciężar wykazania opisanych powyżej okoliczności spoczywa na organie podatkowym prowadzącym postępowanie w przedmiocie zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego. To organ podatkowy jest bowiem zobowiązany do zgromadzenia dowodów potwierdzających obawę, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane.
Instytucja zabezpieczenia zobowiązania podatkowego była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12 (OTK ZU seria A, nr 7/2013, poz. 97). W orzeczeniu tym TK zawarł szereg istotnych wskazań interpretacyjnych. Stwierdził m.in., że punktem odniesienia oceny decyzji o zabezpieczeniu jest jej uzasadnienie, które musi zawierać co najmniej podstawowe dane o aktualnej sytuacji majątkowej (w ramach której wskazać należy chociaż źródła i wysokość średnich miesięcznych dochodów i obciążeń podatnika) i życiowej podatnika (w kontekście przede wszystkim środków koniecznych na zapewnienie bytu osobom pozostającym na utrzymaniu strony). Zdaniem TK, zasadne jest również zobrazowanie sytuacji majątkowej podatnika i jego rzetelności w wywiązywaniu się z obowiązków fiskalnych w oparciu o deklaracje i zeznania podatkowe posiadane przez organ podatkowy. Dopiero zestawienie wspomnianych danych przybliżających kondycję ekonomiczną podatnika, jego zasoby oraz możliwości płatnicze z kwotą przewidywanego zobowiązania podatkowego może zostać uznane za wykazanie uzasadnionej obawy niewykonania (dobrowolnego lub przymusowego) tego zobowiązania. Dokonując ustaleń w tym zakresie organy podatkowe powinny w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, uwzględnić wszystkie okoliczności przedstawione przez stronę, a w razie wątpliwości dokonać własnych ustaleń. Trybunał zauważył również, że przesłankami pozytywnymi uzasadniającymi zastosowanie tej instytucji są na przykład znaczna wysokość zaległości podatkowych wraz z odsetkami w porównaniu z dochodami podmiotu, gdy strona nie podejmuje starań w kierunku uregulowania zobowiązań, relatywnie niskie dochody podatnika w stosunku do przyszłego zobowiązania, pozbywanie się przez podatnika znacznej części środków trwałych, gdy podatnik spłaca kredyt bankowy i część bieżących zobowiązań reguluje z opóźnieniem, ujawnienie w toku postępowania kontrolnego okoliczności, że podatnik dokonywał obniżenia podatku należnego na podstawie fikcyjnych faktur.
4.7. Tym samym, w ocenie Sądu, zabezpieczenia nie można dokonywać w całkowitym oderwaniu od sytuacji finansowej i majątkowej podatnika.
Natomiast, w niniejszej sprawie organy podatkowe nie dokonały w tym zakresie żadnej oceny.
Z akt sprawy nie wynika również, aby wzywano Skarżącą do złożenia oświadczenia o stanie majątkowym na urzędowym formularzu (druku ORD-HZ). Taki obowiązek spoczywał na organach na mocy art. 39 § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem, w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wzywa stronę postępowania lub kontrolowanego do złożenia oświadczenia o: nieruchomościach oraz prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej; rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego.
Organy przemilczały również kwestie związane z dotychczasowym wywiązywaniem się Skarżącej ze zobowiązań podatkowych. Z okoliczności sprawy nie wynikało także, aby Skarżąca dokonywała czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.
4.8. Podsumowując, w ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe nie uprawdopodobniły, że zobowiązanie w określonej w decyzji przybliżonej kwocie istnienie oraz nie dokonały niezbędnych ustaleń co do istnienia uzasadnionej obawy niewykonani zobowiązania.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, organu podatkowe obu instancji naruszyły przepisy art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. w zw. z art. 33 § 1 i § 4 pkt 1 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik spawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organy winny uwzględnić zawartą w niniejszym wyroku ocenę prawną.
4.9. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej – "P.p.s.a.") uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje NUCS.
Pomimo uwzględnienia skargi Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania między stronami, albowiem Skarżąca nie zgłosiła wniosku o przyznanie należnych kosztów przed zamknięciem rozprawy. Skarżąca nie zawarła wniosku o zwrot kosztów postępowania ani w złożonej skardze, ani w żadnym piśmie procesowym. Na rozprawie w imieniu Skarżącej nikt się nie stawił. Zgodnie natomiast z art. 210 § 1 P.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. O powyższym Skarżąca została pouczona w zawiadomieniu o rozprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło