III SA/Wa 76/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi R.J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...]; 2) umarza postępowanie egzekucyjne; 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz R.J. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] sierpnia 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. (dalej NUCS) określił R.J. (dalej Skarżący) zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. w kwocie 318.966 zł. Decyzją z [...] stycznia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej DIAS), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej Op), utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. Wspomniana decyzja DIAS stanowiła podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W dniu 6 kwietnia 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej NUS) wystawił tytuł wykonawczy, na podstawie którego podejmował kolejne czynności egzekucyjne. Pismem z 20 kwietnia 2018 r. Skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, które oparł na przesłankach wskazanych w art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6, 8 i 10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej Upea). Postanowieniem z [...] lipca 2018 r. NUS, na podstawie art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6, 8 i 10 Upea, uznał wniesione przez Skarżącego zarzuty za nieuzasadnione. Postanowieniem z [...] października 2018 r. DIAS, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej Kpa), art. 18, art. 33 § 1 pkt 1, 2,6, 8,10, art. 34 § 4, 5 Upea, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R.J., działający poprzez pełnomocnika - radcę prawnego, wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji i umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, a także o rozpoznanie skargi na rozprawie. Skarżący zarzucił DIAS naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa w zw. z art. 18 Upea, poprzez błędne jego zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia NUS, zamiast zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 Kpa i uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji; 2) art. 33 § 1 pkt 1 Upea, poprzez brak uwzględnienia, że w niniejszej sprawie nastąpiło przedawnienie zobowiązania objętego tytułami wykonawczymi ze względu na brak podstaw do zawieszenia biegu terminu przedawnienia; 3) art. 33 § 1 pkt 6 i 8 w zw. z art. 7 § 1 -3 Upea, poprzez brak prawidłowej analizy sprawy, brak dopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 4) art. 33 § 1 pkt 10 Upea, poprzez niespełnienie w tytułach wykonawczych wymagań określonych w art. 27 Upea, tj.: - nieprawidłowe wskazanie obowiązku i naliczenia odsetek za zwłokę (art. 27 § 1 pkt 3 Upea); - brak prawidłowego nadania klauzuli przez organ egzekucyjny wymienionym tytułom wykonawczym (art. 27 § 1 pkt 10 Upea); 5) art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6 i 8 w zw. z art. 64 § 1 pkt 4, § 6, § 8 Upea w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (dalej TK) z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14, poprzez wadliwe ustosunkowanie się do tego zarzutu, nieuwzględnienie wskazanego wyroku oraz poprzez całkowite pominięcie praktyki orzeczniczej sądów administracyjnych odnoszącej się do kwestii ustalania wysokości kosztów wg orzeczenia TK; 6) art. 33 § 1 pkt 1 i 6 w zw. z art. 64c § 6 Upea, ze względu na brak podstaw egzekucji kosztów egzekucyjnych; 7) art. 34 § 4 Upea, poprzez wadliwe uznanie, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia zasadności zarzutów i niezastosowanie tego przepisu w sposób prawidłowy, a w konsekwencji poprzez brak umorzenia postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł ojej oddalenie. Pismem procesowym z 28 czerwca 2019 r. Skarżący uzupełnił skargę o wniosek o przeprowadzenie dowodu z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 czerwca 2019 r., III SA/Wa 888/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art.119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1308 ze zm., dalej Ppsa) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także postanowienie, rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie natomiast do art. 120 Ppsa, w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Analizę wniesionych zarzutów wypada rozpocząć od podniesionej przez Skarżącego kwestii przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. Jest to bowiem zarzut najdalej idący, którego zasadność czyniłaby koniecznym uchylenie postanowień organów obu instancji oraz uprawniałaby sąd do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 Upea, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. W rozpoznawanej sprawie decyzja wymiarowa NUCS została wydana [...] sierpnia 2017 r., a zatem formalnie po upływie terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r., liczonego zgodnie z art. 70 § 1 Op. Na podstawie powołanego przepisu, zobowiązanie podatkowe przedawnia się bowiem z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Z treści decyzji DIAS z [...] stycznia 2018 r., utrzymującej w mocy powyższą decyzję NUCS, wynika, że organy określiły Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w kwocie odmiennej od deklarowanej bazując na założeniu, iż doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia stosownie do art. 70 § 6 pkt 1 Op. Z powołanego przepisu wynika, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Gdyby jednak do zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie doszło, wówczas organ podatkowy tak pierwszej jak i drugiej instancji nie miałby prawa dokonać weryfikacji rozliczeń Skarżącego i wiążące pozostałyby kwoty uprzednio zadeklarowane. W konsekwencji nie powstałaby również zaległość podatkowa, którą NUS następnie egzekwował w kontrolowanym postępowaniu egzekucyjnym. Należy zauważyć, że decyzja DIAS z [...] stycznia 2018 r. stanowiła przedmiot skargi do tut. Sądu, w sprawie, w której zapadł wyrok z 6 czerwca 2019 r., III SA/Wa 888/18. W wyroku tym Sąd uchylił decyzje organów obu instancji oraz umorzył postępowanie podatkowe gdyż stwierdził, że zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. uległo przedawnieniu, albowiem nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Z tych względów organy obu instancji orzekały po terminie określonym w art. 70 § 1 Op. Nie mogły zatem określić Skarżącemu zobowiązania w kwocie innej od zadeklarowanej. Tytułem uzupełnienia Sąd jedynie wskazuje, że nie było potrzeby aby na okoliczność wydania wspomnianego wyroku przeprowadzać dowód w trybie art. 106 § 3 Ppsa. Sądowi z urzędu znane są bowiem wyroki, które zapadają w innych sprawach administracyjnych, a zatem tym bardziej wyroki wydane w sprawach tego samego skarżącego. Zgodnie natomiast z art. 106 § 4 Ppsa, fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należało uznać, że zarzut przedawnienia obowiązku stanowiącego podstawę do prowadzenia egzekucji, zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 Upea, był uzasadniony. To z kolei implikowało konieczność podjęcia przez NUS działań przewidzianych w art. 34 § 4 in fine Upea. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli zarzuty są uzasadnione, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Przy czym drugie z wymienionych rozstrzygnięć, z oczywistych przyczyn, nie może zapaść jeśli prowadzenie egzekucji administracyjnej, tak jak w niniejszej sprawie, w ogóle było bezpodstawne. W sprawie, w obu instancjach administracyjnych, doszło zatem do naruszenia art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 Upea. DIAS dodatkowo naruszył również wskazane w pkt 1 wniesionej skargi przepisy postępowania, gdyż zamiast utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy winien je uchylić i przekazać sprawę organowi egzekucyjnemu celem umorzenia postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze zasadność powyższych zarzutów Sąd za bezcelowe uznał analizowanie pozostałych argumentów wniesionej skargi. Usprawiedliwiony okazał się bowiem najdalej idący zarzut, sprawiający, że Sąd uchylił postanowienia organów obu instancji i umorzył postępowanie egzekucyjne. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 145 § 3 i art. 135 Ppsa, orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił natomiast zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 Ppsa. Koszty postępowania w tej sprawie stanowiły uiszczony wpis w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie reprezentującego Skarżącą pełnomocnika w wysokości 480 zł, obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).