III SA/Wa 761/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. Sp. z.o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2010 r. postanawia odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca B. Sp. z o.o. reprezentowana przez doradcę podatkowego A.M. , na urzędowym formularzu PPPr złożyła do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uzasadniając, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji konstrukcji metalowych i ich części oraz wykonywaniu usług budowlanych od 2007 r. W 2015 r. Spółka odnotowała stratę z działalności gospodarczej. Skarżąca oświadczyła, że z końcem 2015 r. złożyła w urzędzie skarbowym zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz zaprzestała w 2016 r. prowadzenia działalności gospodarczej. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że w 2015 r. Skarżąca poniosła stratę w kwocie 35.083,47 zł. Na wezwanie starszego referendarza sądowego Skarżąca oświadczyła, że nie posiada wymagalnych należności oraz zobowiązań poza kredytem w [...] S.A. na kwotę około [...] zł. Skarżąca nie posiada nieruchomości i udziałów w innych podmiotach. Ponadto Skarżąca oświadczyła, że od 1 stycznia 2016 r. została wyrejestrowana jako podatnik podatku VAT i od tego czasu nie składa deklaracji VAT-7, natomiast deklaracje VAT-7 za miesiące od października do grudnia 2015 r. były zerowe ponieważ Spółka od czerwca 2015 r. nie prowadzi działalności gospodarczej. Skarżąca przedłożyła również rachunek zysków i strat, bilans na 31 grudnia 2014 r. oraz zeznania podatkowe CIT-8, z których wynika , że w 2015 r. Skarżąca uzyskała przychód w kwocie 2.399.880,01 zł, a w 2014 r. przychód w kwocie 13.929.230,32 zł. Z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wynika natomiast, że Skarżąca nie posiada środków na rachunku bankowym. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Referendarz sądowy może zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oznacza w rzeczywistości swoistą formę kredytowania podmiotów zobowiązanych do uiszczenia tych kosztów. W stosunku do postępowań odnoszących się do podmiotów, powołanych do prowadzenia działalności gospodarczej, z natury rzeczy mającą przynosić dochody, udzielanie przez Państwo kredytu w tej formie znajduje uzasadnienie tylko w sytuacjach "nadzwyczajnych". Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 25.959 zł jak i stan faktyczny przedmiotowej sprawy uznać należało, iż skarżąca spółka nie wykazała, że nie jest obecnie w stanie zgromadzić środków celem uiszczenia kosztów sądowych. W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że Skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 760/16 w wysokości 19.767 zł. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy podniosła, że nie ma środków na poniesienie kosztów sądowych / wpisu należnego od skargi. Jednakże będąc wezwana do przedstawienia dokumentów źródłowych obrazujących jej sytuację majątkową, wszystkich wymaganych dokumentów nie przedstawiła. Trudno zatem oceniać w jakiej kondycji finansowej znajduje się Spółka tylko na podstawie oświadczenia, że Skarżąca nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych. Tym bardziej, że ze znajdującego się w aktach sprawy zeznania podatkowego za 2015 r. CIT-8 wynika, że Skarżąca osiągnęła przychód w kwocie 2.399.880,01 zł. Oświadczenia Skarżącej, że nie posiada majątku, nie są natomiast poparte żadnymi dokumentami, Skarżąca nie przedstawiła bowiem rachunku zysków i strat oraz bilansu za 2015 r. Również jej oświadczenie, że nie prowadzi działalności gospodarczej nie zostało potwierdzone żadnym dokumentem o wyrejestrowaniu działalności. Natomiast wyrejestrowanie Spółki jako podatnika VAT nie jest jednoznaczne z wyrejestrowaniem prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto Skarżąca mimo, że była do tego zobowiązana nie nadesłała deklaracji VAT-7, oświadczając jedynie, że od października do grudnia 2015 r. deklaracje VAT-7 były zerowe ponieważ Spółka od czerwca 2015 r. nie prowadzi działalności gospodarczej. Odnosząc się natomiast do argumentacji Skarżącej, że za ostatni rok obrotowy poniosła stratę z działalności, należy stwierdzić, że nie jest to okoliczność z powodu której należy przyznać Skarżącej prawo pomocy. Jak bowiem zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. (I FZ 260/08) strata jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych (zob. też postanowienie NSA z 1 sierpnia 2013 r., I FZ 327/13). To przede wszystkim przychody obrazują rozmiar prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i jego zdolność finansową. Z nadesłanych natomiast dokumentów wynika, że Skarżąca nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, wręcz przeciwnie uzyskuje z tego tytułu przychody. Z przedstawionego rachunku zysków i strat wynika bowiem, że za 2014 r. Skarżąca osiągnęła przychód w kwocie 13.929.230,32 zł., natomiast z zeznania podatkowego CIT – 8 wynika, że za 2015 r. Skarżąca uzyskała przychód w kwocie 2.399.880,01 zł. Stwierdzić zatem należy, że Skarżąca nie odpowiadając w pełni na wezwanie o przedstawienie dokumentów źródłowych nie dała możliwości oceny w jakiej faktycznie sytuacji finansowej się znajduje. Zatem nie spełniła przesłanek z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a. , które wymagają wykazania braku środków. Samo bowiem subiektywne przeświadczenie Strony o braku środków nie może stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.