III SA/Wa 766/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Sędzia WSA Hieronim Sęk, Protokolant Urszula Nowak, po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2008 r. na rozprawie spraw ze skarg S. sp. z o.o. w W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...] Nr [...] Nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a 1) odrzucić skargi, 2) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie na rzecz S. sp. z o.o. w W. kwotę 2700 zł (słownie: dwa tysiące siedemset złotych) uiszczoną tytułem wpisów. Skarżąca złożyła trzy jednobrzmiące skargi na trzy decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2008 r., utrzymujące w mocy trzy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] września 2005 r., określające wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Na etapie postępowania sądowego w każdej ze spraw działanie Skarżącej i Sądu było takie samo. Skargi podpisane zostały przez A. S. – Dyrektora Finansowego Głównego Księgowego Skarżącej spółki. Do skarg dołączył on odpisy pełnomocnictwa udzielonego mu 1 stycznia 2007 r. przez Dyrektora Generalnego M. A., będącego prokurentem, co wynika z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Pełnomocnictwo to uprawniało A.S. do "samodzielnego działania w imieniu Zarządu w postępowaniach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawach dotyczących wartości celnej [...] i innych produktów wynikającej z deklaracji celnych SAD składanych przez Spółkę [podkreślenie Sądu], w tym w szczególności do składania skarg, wniosków, wyjaśnień i oświadczeń woli, przeglądania dokumentów, sporządzania kopii i odpisów". Przewodniczący III Wydziału zarządzeniem z dnia 4 kwietnia 2008 r. (k. 1) zarządził wezwanie pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skarg przez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii prawidłowego pełnomocnictwa, obejmującego swoim zakresem uprawnienie do reprezentowania strony skarżącej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawach podatkowych. Nakazał poinformowanie pełnomocnika, że przedłożone pełnomocnictwo uprawnia jedynie do reprezentowania Skarżącej w sprawach dotyczących wartości celnej [...], nie obejmuje natomiast swoim zakresem spraw dotyczących określania wysokości zobowiązań podatkowych, a tego właśnie przedmiotu dotyczą niniejsze sprawy. W każdej ze spraw pismem z 9 kwietnia 2008 r. pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Ponadto każde wezwanie, zgodnie z powyższym zarządzeniem, zawierało pouczenie, iż niezastosowanie się do niego w terminie spowoduje odrzucenie skargi (k. 21). Wezwania doręczone zostały pełnomocnikowi Skarżącej 14 kwietnia 2008 r., co wynika z potwierdzenia ich odbioru (według sygn. k. 73, k. 81, k. 80). Zachowując wskazany w wezwaniach termin, pełnomocnik Skarżącej nadesłał uwierzytelnione przez notariusza odpisy kolejnego pełnomocnictwa z 1 stycznia 2007 r. udzielonego przez M.A., uprawniającego A.S. do "samodzielnego działania w imieniu Zarządu w postępowaniach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawach dotyczących wartości celnej [...] i innych produktów wynikającej z deklaracji celnych SAD składanych przez Spółkę, oraz we wszelkich postępowaniach podatkowych w tym zakresie [podkreślenie Sądu], w tym w szczególności do składania skarg, wniosków, wyjaśnień i oświadczeń woli, przeglądania dokumentów, sporządzania kopii i odpisów" (k. 31). . Na rozprawach w dniu 25 czerwca 2008 r. w każdej ze spraw Sąd postanowił zobowiązać Skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi przez jej podpisanie przez osoby uprawnione do reprezentowania Skarżącej zgodnie z zapisami w tym względzie ujawnionymi w Krajowym Rejestrze Sądowym albo złożenie w Sądzie (lub nadesłanie) egzemplarza skargi podpisanego przez te osoby. Jako rygor niezastosowania się do wezwania Sąd wskazał odrzucenie skargi. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, doręczone Skarżącej 15 lipca 2008 r. za pośrednictwem faxu (według sygn. k. 53-54, k. 57-58, k. 56-57), w każdej ze spraw – 21 lipca 2008 r. – do Sądu wpłynęło pismo Skarżącej podpisane przez A.S., który wyjaśnił, że z uwagi na długą nieobecność związaną z okresem urlopowym, w terminie wyznaczonym przez Sąd niemożliwe jest uzyskanie podpisu osoby upoważnionej do reprezentowania Skarżącej zgodnie z wpisem w Krajowym Rejestrze Sądowym. Jego zdaniem załączone dokumenty powinny stanowić skuteczne uzupełnienie braków formalnych skargi, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pozostałych sprawach Skarżącej (wskazał 16 sygnatur takich spraw). Do pisma A.S. dołączył: - uwierzytelniony przez notariusza odpis pełnomocnictwa z 1 stycznia 2007 r. udzielonego przez M.A., uprawniającego A.S. do "samodzielnego działania w imieniu Zarządu w postępowaniach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawach dotyczących wartości celnej [...] i innych produktów importowanych przez Spółkę oraz we wszelkich sprawach podatkowych w tym zakresie [podkreślenie Sądu], w tym w szczególności do składania skarg, wniosków, wyjaśnień i oświadczeń woli, przeglądania dokumentów, sporządzania kopii i odpisów". - egzemplarz skargi, opatrzony datą 18 lipca 2008 r., podpisany przez A.S., jak wyjaśnił on – zgodnie z powyższym pełnomocnictwem, - odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Na rozprawie w dniu 30 lipca 2008 r. Sąd, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", postanowił sprawy opatrzone sygnaturami akt III SA/Wa 766/08, III SA/Wa 767/08, III SA/Wa 768/08 połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić dalej pod sygn. akt III SA/Wa 766/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi należało odrzucić. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Niewykazanie przy składaniu skargi umocowania osoby, która ją podpisała do działania w imieniu strony skarżącej stanowi brak formalny skargi, który może być uzupełniony w terminie 7 dni od daty otrzymania stosownego wezwania sądu. Brakiem tego rodzaju jest również niepodpisanie skargi przez osobę uprawnioną do reprezentowania strony skarżącej. Warunkiem uznania, iż brak formalny skargi został uzupełniony jest nie tylko zachowanie terminu wyznaczonego na uzupełnienie braku, ale też rzeczywiste uzupełnienie braku, rozumiane jako realizacja czynności wskazanej w wezwaniu sądu. Osoba wezwana do uzupełnienia braku formalnego w określony sposób nie może postępować według własnej woli. Należy przy tym odróżnić dopuszczalną swobodę w wyborze dokumentów, które np. wykażą umocowanie osób udzielających pełnomocnictwa do działania w imieniu strony skarżącej, od niedopuszczalnego wyboru innego niż wskazany przez sąd sposobu uzupełnienia braku formalnego skargi. Zdaniem Sądu pełnomocnictwo nadesłane przez A.S. na wezwanie oparte na zarządzeniu Przewodniczącego wydziału z dnia 4 kwietnia 2008 r., nie obejmowało umocowania do działania przed sądami administracyjnymi w sprawach podatkowych. Postępowanie podatkowe prowadzone jest bowiem przez organy podatkowe, a nie przez sąd administracyjny i toczy się na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, a nie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postępowanie podatkowe nie może być zatem utożsamiane z postępowaniem sądowoadministracyjnym dotyczącym spraw podatkowych. Z treści omawianego pełnomocnictwa wynikało natomiast, że A.S. uprawniony był do występowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w sprawach dotyczących wartości celnej [...] oraz w postępowaniach podatkowych prowadzonych przez organy podatkowe. Oznacza to, że pełnomocnik A.S. nie usunął braku formalnego skargi. Ponieważ nadesłane pełnomocnictwo nie uprawniało go do działania w postępowaniach sądowoadministracyjnych dotyczących spraw podatkowych, nie mógł on skutecznie podpisać i złożyć skarg w rozpatrywanych sprawach. Okoliczność ta uzasadniała odrzucenie skargi. Jednakże, uwzględniając fakt, że A.S. nie był profesjonalnym pełnomocnikiem (radcą prawnym, adwokatem, doradcą podatkowym), Sąd za zasadne uznał umożliwienie Skarżącej uzupełnienia braku formalnego skarg, który w tym momencie sprowadzał się do tego, iż nie były one opatrzone podpisami osób uprawnionych do jej reprezentowania. Stąd skierowane wprost do Skarżącej (a nie A.S.) wezwania do podpisania skargi lub nadesłania podpisanego egzemplarza skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Niezależnie od tego, na rozprawach o treści wezwań poinformowany został ustanowiony pełnomocnikiem Skarżącej doradca podatkowy A. Z.(pełnomocnictwo z 17 czerwca 2008 r., złożone na rozprawie). Skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skarg w sposób określony przez Sąd. Nie mogło być uznane za uzupełnienie tego braku złożenie egzemplarzy skarg opatrzonych datą 18 lipca 2008 r., podpisanych przez A.S. na podstawie kolejnego, trzeciego już przedłożonego Sądowi pełnomocnictwa z 1 stycznia 2007 r., udzielonego w imieniu Skarżącej przez tę samą osobę. A.S., aby umożliwić sobie działanie w rozpatrywanych sprawach, a przede wszystkim skuteczne złożenie skarg, powinien był przedłożyć powyższe pełnomocnictwo na pierwsze wezwanie Sądu skierowane do niego, w którym wezwano go do uzupełnienia braku formalnego skarg przez wykazanie umocowania do działania w imieniu Skarżącej w rozpatrywanych sprawach. A.S. umocowania tego nie wykazał, nadsyłając pełnomocnictwo o innej treści, uprawniające go do działania w postępowaniach podatkowych. Sąd nie badał czy istniały powody, dla których A.S. na skierowane do niego wezwanie nie przedłożył pełnomocnictwa dołączonego przez niego następnie do pisma złożonego w Sądzie 21 lipca 2008 r., ponieważ powody te nie miałyby żadnego znaczenia dla skutku w postaci niewykazania istnienia umocowania. Stworzona przez Sąd możliwość uzupełnienia braku formalnego skarg przez ich podpisanie przez osoby uprawnione do reprezentowania Skarżącej nie oznacza, że A.S. mógł w odpowiedzi na to wezwanie ponownie wykazywać swoje umocowanie do działania w imieniu Skarżącej. Byłoby to bowiem niedopuszczalnym obejściem terminu na uzupełnienie braku formalnego skarg, wyznaczonego w skierowanym do niego wezwaniu z 9 kwietnia 2008 r. Zdaniem Sądu, nie wykazując na to wezwanie umocowania do działania w imieniu Skarżącej w rozpatrywanych sprawach, w tym do podpisania i złożenia skarg, A.S. wyłączył możliwość uczynienia tego w sposób skuteczny na późniejszych etapach postępowania sądowego. Innymi słowy, nie mógł on wykazać tego umocowania w terminie późniejszym niż wynikający z wezwania z dnia 9 kwietnia 2008 r., tj. liczonym od momentu doręczenia mu tego wezwania. Bez znaczenia jest okoliczność, że w innych sprawach Skarżącej A.S. uznany został za pełnomocnika. W rozpatrywanych sprawach nie wykazał on umocowania wtedy, gdy powinien był to uczynić. Osoby uprawnione do reprezentowania Skarżącej w sposób ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym nie podpisały skargi. Oznacza to, że Skarżąca nie zastosowała się do wezwania Sądu w sposób określony postanowieniami podjętym na rozprawach w dniu 25 czerwca 2008 r. Także wezwania skierowane do Skarżącej na podstawie tych postanowień opatrzone były rygorem odrzucenia skargi na wypadek niezastosowania się do nich. Bez znaczenia jest okoliczność, czy Skarżąca mogła zastosować się do treści wezwania w terminie wyznaczonym przez Sąd. W wyroku z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I FSK 29/06 (POP 2007/5/69) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych jest terminem ustawowym, co oznacza, że nie może być skracany ani przedłużany. W sytuacji gdy strona nie uzupełni w tym terminie braków formalnych skargi, Sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.. (...). Przyczyny, dla których strona nie mogła wypełnić sądowego wezwania, nie mają żadnego wpływu na wykonanie nałożonego rygoru. Nie ma więc znaczenia, czy strona w sposób zawiniony, czy też bez swojej winy nie mogła zastosować się do wezwania". W rozpatrywanych sprawach istotne jest, że Sąd dwukrotnie umożliwił uzupełnienie braku formalnego skarg, wskazując zarówno pełnomocnikowi A.S., jak i Skarżącej, właściwy sposób postępowania, wyznaczając 7-dniowy termin na uzupełnienie braków, liczony od doręczenia wezwania, oraz pouczając o rygorze niezastosowania się do wezwań, tj. odrzuceniu skarg. Ani pełnomocnik, ani też Skarżąca nie skorzystali z tych możliwości w sposób, który pozwalałby przyjąć, że brak formalny skarg został uzupełniony. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd skargi odrzucił. O zwrocie uiszczonych przez Skarżącą wpisów sądowych Sąd orzekł w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.